COVID-19 aşıcısıyla ilaççısı birleşecek mi?

COVID-19 için potansiyel aşı geliştiren AstraZeneca’nın, COVID-19 tedavi ilacı geliştiren Gilead’ı almak için temasa geçtiği öne sürüldü. Henüz resmi teyit edilmeyen görüşmeler birleşme ile sonuçlanırsa sektör tarihinin en büyük birleşme işlemi olabilir.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Hilal SARI

Oxford Üniversitesi ile COVID- 19 aday aşılarından birini geliştiren AstraZeneca’nın deneysel COVID-19 tedavi ilacı Remdesivir’in üreticisi Gilead’a birleşme için yaklaştığı öne sürüldü.

Bloomberg’e konuşan konuya yakın kaynaklar, İngiliz AstraZeneca’nın ABD’li Gilead’ı almak için şirkete yaklaştığını söyledi. Habere göre AstraZeneca geçen ay Gilead ile temas kurdu ve işlemin detayına ilişkin herhangi bir detay vermedi.

Birleşme gerçekleşirse, COVID- 19 aşı ve tedavilerindeki iki büyük güç aynı çatı altına girmiş olacak ve işlem tarihteki en büyük ilaç şirketi birleşmesi olacak. AstraZeneca geçen haftanın cuma kapanışta 140 milyar dolar piyasa değerine sahipti. Gilead ise aynı gün 96 milyar dolar büyüklüğündeydi. Bloomberg’in yanıt aldığı AstraZeneca sözcüsü şirketin dedikodu ve spekülasyonlara ilişkin yorum yapmayacağını söylerken, Gilead herhangi bir demeç vermedi. Haberde Gilead’ın birleşme konusunu danışmanlarla görüştüğü, nasıl ilerleyeceğine ilişkin bir karar verilmediği ve şirketlerin henüz resmi görüşme gerçekleştirmediği de belirtildi.

Haberde Gilead’ın başka büyük bir ilaç şirketine satılma veya birleşme ile ilgilenmediği ve işbirliği ve küçük satın alma anlaşmalarıyla stratejisini sürdürmek istediği ifade ediliyor.

AstraZeneca 4 Haziran’da yaptığı açıklamada aday aşısı için üretim kapasitesini iki katına çıkardığını ve 2020-21 döneminde 2 milyar doz üretebileceğini duyurmuştu. ABD aday aşıdan ilk alım yapan ülke olurken, düşük gelirli ülkelere daha erken tedarik garantileyen Microsoft’un kurucusu milyarder Bill Gates’le de bir tedarik anlaşması yapılmıştı.

Haziranda 3. aşama klinik deneyleri başlıyor

Ancak henüz AstraZeneca’nın Oxford Üniversitesi ile birlikte üzerinde çalıştığı potansiyel COVID- 19 aşısının işe yarayıp yaramayacağı belirsiz. Bu aşı ABD Başkanı Donald Trump tarafından da desteklenen aşı girişimlerinden biri. ABD şirketin COVID- 19 aşı çalışmaları için 1,2 milyar dolar destek vereceğini açıklamıştı. Aşının haziranda 3. aşama klinik deneylerine başlanacağı öngörülüyor. ABD’li ilaç şirketi Gilead, tedavide öne çıkan Remdesivir ilacıyla küresel piyasalara yön veren şirketlerden biri oldu. Şirketin hisseleri bu yıl klinik deney haberlerine bağlı olarak yüzde 18 yükseldi. Öte yandan hisselerin değeri 2015 yılındaki zirvesinden üçte bir oranında aşağıda. Kaliforniya merkezli şirketin hisseleri hepatit C ilacı satışlarında yaşanan düşüşler nedeniyle de değer kaybetmişti.

AB de yakında onay verebilir

Gilead’ın SARS ve MERS virüslerine karşı laboratuvarda ve hayvan testlerinde etkili olduğu bilinen Remdesivir’i ABD, Japonya, İngiltere, Hindistan, Güney Kore’nin de aralarında olduğu büyük ülkelerde ilaç otoritelerinden acil durum kullanım onayı aldı. Plasebo kontrol grubu da olan geniş klinik bir deneyde fayda sağlayan ilk ilaç olan Remdesivir, Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü klinik deney verilerine ilacı alan grup plasebo gruba göre hastanede yüzde 31 (4 gün) daha kısa süre kaldı. Avrupa Birliği de ilacı muhtemel bir onay için inceliyor. Şirket son faz klinik çalışmalarında Remdesivir’in COVID-19’un orta derecede seyrettiği hastaların iyileşmesine yardımcı olduğunun görüldüğünü açıklamıştı. Fakat ilacın 5 günlük tedavide sonuç vermesi, 10 günlük tedavilerde ise yeterli sonuç alınmaması ilaç dünyasında şüpheyle karşılanmıştı.

Satışlar 7 milyar doları aşabilir

SVB Leerink analizlerine göre 2022 yılına gelindiğinde hükümetlerin muhtemel salgınları önlemek için yapacağı stok alımlarıyla ilacın satışları 7 milyar doları aşabilir. Damaryolu ile verilen ilaç için henüz Gilead bir satış fiyatı belirlemedi. AsraZeneca ve Gilead dışında, aralarında Eli Lilly and Co, Pfizer Inc, Merck & Co Inc’in de bulunduğu birçok şirket dünya genelinde 7 milyona yakın kişiye bulaşan ve 400 bine yakın kişinin hayatını kaybettiği COVID-19 virüsünü etkisiz hale getirecek tedaviler ve önleyici aşı geliştirmek için yarışıyor.

ABD’li senatör: Çin batının aşı çalışmalarını sabote etmeye çalışıyor

ABD-Çin arasında Trump’ın ‘Wuhan virüsü’ ‘Çin virüsü’ gibi söylemleriyle başlayan COVID-19 gerilimi senatörlerin söylemleriyle devam ediyor. Cumhuriyetçi senatör Rick Scott bu haftasonu yaptığı açıklamada ABD’nin elinde Çin’in batılı ülkelerdeki aşı çalışmalarını sabote etmeye veya yavaşlatmaya çalıştığına dair delil olduğunu söyledi. BBC ile röportajı sırasında Scott, “Bu aşıyı bulmalıyız. Maalesef komünist Çin’in çabalarımızı sabote etmek veya yavaşlatmak istediğine dair delilimiz var” diye konuştu. “Çin aşıyı ilk bizim bulmamızı istemiyor. Bu aşı ekonomileri yeniden yoluna koymamız için çok önemli. Ben şahsen İngiltere veya biz bunu daha önce bulursak paylaşacağımıza inanıyorum. Komünist Çin ise paylaşmayacak” ifadelerini kullandı.

Şi: Çin aşıyı tüm dünyayla paylaşacak

ABD’den gelen söylemlerin aksine Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, ülkede geliştirilecek başarılı bir COVID-19 aşısının tüm dünya ile paylaşılacağını söyledi. Şi Jinping mayısta yaptığı açıklamada “Çin’in COVID-19 aşı ar-ge çalışmaları tamamlanıp kullanılma konulduğunda küresel bir kamu malı olacak. Böylelikle Çin kalkınmakta olan ülkelerde de erişilebilir ve makul fiyatlı bir aşı geliştirilmesine katkı sağlayacak” diye konuştu.

Tedavi başına 2.000-10.000 dolar öngörülüyor

SVB Leerink analisti Geoffrey Porges ilacın tedavi başına ABD’de 5.000 dolar, Avrupa’da 4.000 dolar ve diğer pazarlarda 2.000 dolar olarak fiyatlanacağını öngörüyor. Boston merkezli Clinical and Economic Review ise fiyatların 10 günlük bir tedavi için ABD’de 4.500 dolar olacağını öngörüyor. SunTrust Robinson Humphrey tahminlerine göre ise Remdesivir ABD’de tedavi başına 10.000 dolar olabilir ve ilacın küresel satışları 2022’de 3 milyar doları bulabilir.