4 °C

Kakao karteli için ilk adım!

Küresel kakao arzının yüzde 60’ını karşılayan Fil Dişi Sahilleri ve Gana kakao fiyatları için 2.600 dolar/ ton seviyesinden taban fiyat belirledi. Amaç tıpkı petrolde OPEC’in olduğu gibi fiyatların belirlenmesinde daha etkili olmak... Evim Küçük'ün haberi...

Kakao karteli için ilk adım!

Evrim KÜÇÜK

Çikolata endüstrisinin temel maddesi olan ve ‘kahverengi altın’ olarak nitelendirilen kakao üretiminin yüzde 60’ını gerçekleştiren iki Afrika ülkesi kakaonun OPEC’i olma yolunda ilerliyor. Küresel petrol üretiminin neredeyse yüzde 30’unu gerçekleştiren petrol karteli Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü gibi fiyatlar üzerindeki etkisini artırmaya çalışan dünyanın en büyük iki kakao üreticisi Fil Dişi Sahilleri ve Gana kakao fiyatları için 2.600 dolar/ton seviyesinden taban fiyat belirledi.

Gana’nın başkanti Akra’da yapılan iki günlük toplantı sonrasında açıklama yapan sektör yetkilileri, ekonomileri için büyük önem taşıyan kakaoda işbirliğini pekiştireceklerini ve piyasada etkinliklerini artırmak amacıyla taban fiyat uygulamasına gidileceğini duyurdu. Çiftçilerinin gelirlerini düzenleyecek ve krediye erişimlerini kolaylaştıracak bu hamleyle iki ülke fiyatların belirlenmesinde daha etkili olarak, son yıllarda yaşanan fiyat dalgalanmalarından korunmayı hedefliyor. Küresel kakao üretiminin neredeyse üçte ikisini yapan iki ülke 2020-21 sezonu için vadeli satışlarını da askıya aldılar. Sürecin nasıl işleyeceği netlik kazanmadı fakat uygulamaya ilişkin teknik detayların temmuz ayında Fildişi’nde yapılacak bir toplantıda ele alınacağı ifade edildi.

Ancak analistler bu uygulamanın üretim fazlasına yol açabileceği uyarısı yapıyor. Rabobank analisti Carlos Mera, 2.600 dolarlık fiyatın satışlara olumsuz yansıyabileceğini ve üretim fazlası ile sonuçlanmasının muhtemel olduğunu söylüyor. Hackett Financial Advisors Başkanı Shawn Hackett de arz ve talebin minimum fiyatı desteklememesi halinde piyasalarda sıkıntı yaşanabileceği uyarısı yapıyor.

Taban fiyat açıklaması kakao fiyatlarında yükselişe yol açtı. New York’da eylül vadeli işlemlerde kako fiyatı yüzde 1.5’in üzerinde prim yaparak 2.552 dolar/ ton ile Temmuz 2018’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Kontrat ardarda 7 işlem günü boyunca yükselerek kapanmış oldu. Analistler fiyatlarda yükseliş için hala alan bulunduğunu söylüyor.

Ekonomileri kakaoya dayalı

Fildişi Sahili, dünyadaki toplam kakaonun yüzde 30’unu karşılıyor. FAO raporlarına göre Nestle ve Cadbury gibi şirketler, kakaolarının çoğunu Fildişi Sahili’nden alırken, bu ürün ülkenin ticaret gelirinin neredeyse üçte ikisini oluşturuyor. Gana da ise kakao tarım üretiminde kral. Ülkede GSYİH’nin yaklaşık altıda birini oluşturuyor. Ülkedeki çiftçilerin dörtte üçünden fazlası kendilerini küçük işletme çiftçileri olarak tanımlıyor yani kakao üretimi kurumsal yapılardan çok bireysel mülklerde yapılıyor. Kurumsal kontrolün olmaması ve yüksek üretim maliyetleri Ganalı kakao endüstrisinin gelişmesinin önünde engel olarak görülüyor. Gana’lı bazı kakao çiftçileri, kakaolarını neredeyse yüzde 50 daha fazla pahalıya satabildikleri Fildişi Kıyısı’na kaçırıyor.

Küresel üretim 4.6 milyon ton

Dünyada yıllık kakao üretiminin büyüklüğü 2017/2018 sezonunda 4.6 milyon ton olarak gerçekleşti. Afrika ülkelerinin küresel üretimde payı yüzde 75.8 olurken, sadece Fildişi Sahilleri ve Gana dünya üretiminin üçte ikisini gerçekleştiriyor. Diğer önde gelen üreticiler arasında Endonezya, Ekvador, Kamerun, Nijerya, Brezilya, Peru, Dominik Cumhuriyeti, Meksika, Papua Yine Gine de bulunuyor.

En yüksek fiyatı 1977’de görmüştü

Kakao fiyatları uluslararası piyasalarda şu sıralar 2.500- 2.550 dolar/ton bandında işlem görüyor. Yılbaşından bu yana fiyatlar yaklaşık 140 dolar yani yüzde 6.02 yükselmiş durumda. Kakao bugüne kadar en yüksek fiyatını 1977’de 4.361,68 dolarla görmüş, 1965’de ise 211 dolarla en düşük fiyattan satılmıştı.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap