Koronavirüs gölgesinde ABD-Çin ticaret anlaşması

Koronavirüs salgını Çin ekonomisini sekteye uğratsa da Çin ABD ile imzaladığı ilk faz anlaşma için önemli bir adım attı ve misilleme olarak açıkladığı gümrük vergilerini 14 Şubat’tan itibaren yarıya indireceğini duyurdu.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Hilal SARI

Çin, koronavirüs salgını sürerken ABD ile devam eden ticaret savaşlarına ara verilmesini sağlayan ilk faz anlaşması kapsamında misilleme amaçlı yükselttiği bazı gümrük vergilerini düşüreceğini duyurdu. Öte yandan ABD’li yetkililer Çin’in ilk faz anlaşmada vadettiği 200 milyar dolar değerinde ABD menşeli ürün ihracatını koronavirüs salgını nedeniyle zamanında yerine getiremeyeceğini öngörüyor.

Yeni oranlar 14 Şubat’tan itibaren yürürlükte

75 milyar dolar değerinde ABD menşeli ürüne 1 Eylül 2019 tarihinden bu yana uygulanan gümrük vergilerinin yarısına düşürüleceğini açıklayan Çin Maliye Bakanlığı, bazı ürünlere uygulanan yüzde 10 oranında verginin yüzde 5’e, yüzde 5 gümrük vergisinin ise yüzde 2.5’e düşürüleceğini duyurdu. Yeni oranlar 14 Şubat 2020 itibariyle geçerli olacak. Bakanlık sıradaki değişikliklerin ABD-Çin ticari ilişkilerinin evrimine göre yapılacağını ve Washington’la tüm ilave gümrük vergilerinin kaldırılması için çalıştıklarını duyurdu. Açıklamada bu geri adımın ABD’nin 120 milyar dolar değerindeki Çinli ürüne uygulanan ilave gümrük vergilerini yüzde 15’ten yüzde 7.5’e düşürmesine karşılık alındığı belirtildi.

Pekin yetkilileri cumartesi günü yaptığı açıklamada koronavirüs salgınıyla mücadelede kullanılacak ürünlere uygulanan misilleme gümrük vergilerinin ise askıya alınacağını duyurdu. Reuters’da yer alan bir habere göre ise 3 bin delegenin katılımıyla 5 Mart’ta gerçekleşecek ve Çin’in yıllık ekonomik hedeflerinin açıklanacağı Çin Ulusal Halk Kongresi de ertelenebilir.

Kudlov: İlk faz salgın nedeniyle gecikecek

ABD Başkanı Donald Trump’ın ekonomik danışmanı Larry Kudlow, salı günü yaptığı açıklamada “Çin’del, salgın nedeniyle ilk faz anlaşmasında öngörülen ihracat artışının ve ilk faz anlaşmanın gecikeceği doğru” diye konuştu. 15 Ocak’ta imzalanan ilk faz anlaşmada Çin’in gelecek iki yıl boyunca 200 milyar dolar değerinde ABD menşeli ürün ihraç etmesi konusunda anlaşılmıştı. Fakat şimdiye kadar 565 kişinin hayatını kaybettiği ve 28 bini aşkın insanda enfeksiyon tespit edilen koronavirüs salgını yatırımcı nezdinde Çinli şirketlerin geleceğine ilişkin endişe yaratıyor. Son bir günde salgından hayatını kaybedenlerin sayısı 73 yükseldi.

Tayland ve Filipinler faiz indirdi

Geçen yıl dolar karşısında yüzde 7.9 değerlenen ve Asya’nın en güçlüsü olarak değerlendirilen Tayland bahtı, ekonomisi Çin turizminden doğrudan etkilendiğinden yıl başından bu yana dolar karşısında yüzde 4.1 değer kaybederek bölgenin en zayıf para birimine dönüştü. Tayland Merkez Bankası çarşamba günü beklenmedik şekilde faizleri tarihinin en düşük düzeyine - yüzde 1.0’e - indirirken, Çin kaynaklı turizm gelirleri ülkenin GSYH’sinin yüzde 2.7’sini, Çin’e ihracat ise yüzde 6’sını oluşturuyor. 2018 yılında Tayland’ı 10.5 milyon Çinli turist ziyaret etmişti. Filipinler’de de merkez bankası gecelik ters repo faizleri 25 baz puan düşürerek yüzde 3.75’e düşürdü.

Reel ekonomiye etkileri sürüyor

Salgının etkin bir şekilde kontrol altına alınması için Çin’in en az 24 eyalet, bölge ve belediyesi işyerlerinin 10 Şubat’a kadar kapanmasına karar verdi. Wuhan kentinin yer aldığı Hubei eyaletinde ise bu tarih 14 Şubat olarak açıklandı. Otomotiv sektörü özellikle parça üretimi için Çin’e bağımlı olduğundan birçok otomotiv üreticisi şirketin hisseleri 17 Ocak’tan bu yana düşüşte. General Motors, Volkswagen, Honda, Daimler, BMW ve Ford Motor hisseleri son iki haftada yüzde 4 ila 9 arası düşüşler yaşadı. Tesla dün itibariyle Çin genelindeki 24 mağazasının tamamını kapattı. Elektrikli otomobil üreticisi şubat Model 3 sevkiyatlarının bir kısmının Şangay fabrikasının kapalı kalması nedeniyle gecikeceğini açıkladı. Bir Tesla çalışanı ise WeChat’ten online siparişlerin alınmaya devam edeceğini söyledi. Nintendo da bazı ürünlerinin sevkiyatlarında 'gecikme kaçınılmaz' açıklaması yaptı.