25 °C

E-ticarette ‘sabun köpüğü’ bitti

Koronavirüs sınavından geçen e-ticarette beklenen talep düşüşleri geldi. Sektör temsilcileri, panikle katlanan siparişlerin sabun köpüğü etkisinde olduğunu ve nisan ayında devam etmeyeceğini savunuyor.

E-ticarette ‘sabun köpüğü’ bitti

Selenay YAĞCI

İSTANBUL - En hareketli aylarından birini martta yaşayan e-ticaret, koronavirüs etkisiyle yeni bir sınava girdi. Kartlı harcamalarda online alışverişler ilk vakanın görüldüğü 13 Mart haftasında yüzde 8 artarken, 20 Mart haftası yüzde 14, 27 Mart haftasında da yüzde 15 düştü. Bazı sektör temsilcileri, panikle katlanan siparişlerin sabun köpüğü etkisinde olduğunu ve nisan ayında devam etmeyeceğini savunuyor. Tüketicilerin bu süreçte sadece gıda gibi temel ihtiyaç alışverişleri yapacağını belirten sektör temsilcileri, talepte yavaşlama bekliyor. E-ticaretin lokomotifi seyahat ve online bahiste de işlerin durması e-ticaretin büyümesini bu yıl kötü etkileyecek. GittiGidiyor, Amazon, HepsiBurada gibi pazaryeri platformunda satış yapan birçok KOBİ ise tükenen stoklarını yenileyemedikleri için aldıkları siparişleri iptal etmek durumunda kalıyor.

Türkiye’de koronavirüs vakasının görülmesiyle özellikle market alanında evden yapılan siparişler katlanarak arttı. Migros gibi ağırlıklı fiziki perakendeciler, online talebi karşılamak, Getir gibi yeni nesil şirketlerle rekabet edebilmek için yeni istihdam haberleri verdi. İstegelsin CEO'su Sedat Yıldırım da kurye sayısını iki katına çıkardıklarını söyledi. Ancak Kariyer.net verilerine göre tüm kurye pozisyonlarında 11-19 Mart aralığında yayınlanan yeni iş ilanları, 2-10 Mart periyodunda yayınlanan yeni ilanlara göre yüzde 31 düştü. Kurye yoluyla ilerleyen günlük ihtiyaçların arttığı bu dönemde, kurumların ilk etapta eldeki işgücüyle talebi karşılamaya çalıştığı görülüyor. E-ticaret sektörü, bazı alanlarda yaşanan neredeyse 20 kat artışlara rağmen ekonomideki yavaşlama nedeniyle önünü göremiyor. Sektör temsilcileri, salgının etkisi ile ilk kez e-ticaretle tanışan tüketicilerin memnuniyetinin sektörün geleceğini etkileyeceğini savunuyor. Yeni müşterilerin, salgın geçtiğinde sektörde yüzde 15 ilave büyüme yaratabileceği belirtiliyor.

Alışverişin azalması bekleniyor

Inveon CEO’su Yomi Kastro, “E-ticaret, şu an için perakende sektörünü sırtlıyor gibi gözükse de son haftalardaki düşüşün devam etmesi beklentisi var. Çünkü alışveriş ihtiyacının da düşüşe geçmesi bekleniyor” dedi. Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği Başkanı Emre Ekmekçi, bu süreçte e-ticareti doğru tecrübe etmiş tüketicilerin, önümüzdeki dönemde sektörün büyümesine katkı sağlayacağını ifade etti. Tüketicinin bu dönemde bazı ihtiyaçlarını ve taleplerini erteleyeceğini belirten Ekmekçi, “Kriz anlarında tüketim erteleniyor. Önümüzdeki bir iki ay kemer sıkma dönemi olarak görülüyor. Perakende etkilenince e-ticaret de etkilenecek” dedi.

Tatil ve seyahatte işler durdu

Avantajix.com’un kurucu ortağı Güçlü Kayral da, “E-Ticaretin lokomotifi seyahat sektöründe işler neredeyse tamamen durdu. Elektronik, moda ve tekstilde de satışlar geriledi. Ama bu sektörlerde fiziki mağazalar kapandığı için pazarın tüm yükünü dijital mağazalar karşılıyor. Şu anda e-ticaretin lokomotifi sanal süpermarketler” diye konuştu.

Tsoft CEO’su Ömer Arıkan ise, “Şu an çok belirsizlik var. Gıda, kullan at ürünler, hijyen ürünleri, hızlı tüketim, temizlik malzemeleri kategorilerinde panik etkisiyle 20 katı aşan artışlar oldu. Ancak ülkedeki genel talep daralması e-ticareti de etkileyecek” dedi. Koronavirüsün ekonomiler üzerindeki olası negatif etkilerinin e-ticaret sektörünü de etkileyeceğini savunan TURK Elektronik Para Yönetim Kurulu Üyesi Gökhan Ertürk, “Çünkü online harcamalar; market, kozmetik ve online oyunlar gibi alanlarda hızla artarken ulaşım, turizm ve etkinlik gibi sektörlerde azalıyor. Geçen yıl Türkiye’de 11.5 milyar dolarlık bir online ticaret yapıldı. Hedef ise 15 milyar dolardı. Bu yıl online harcama tutarlarında çok ciddi bir değişiklik beklenmiyor” dedi.

Umutlular da var

Bu yılın e-ticarette yeni rekorlara gebe olduğunu söyleyen MUGO CEO’su Levent Tahmiscioğlu, 2020’de e-ticaret hacminin 30 milyar dolar seviyesine ulaşacağını düşündüklerini belirtti. Tahmiscioğlu, “Çünkü salgın sonrası tüketiciler kalabalıkta bulunmak istemeyecek. AVM mağazacılığında satışlarda azalma yaşanabileceğini düşünüyoruz” dedi.

iPara Satıştan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Tarık Onat da bu yıl Türkiye’de e-ticaretin yüzde 40’ın üzerinde artmasını beklediklerini belirterek, toplam cirodaki payın ise yüzde 25 eşiğini aşacağını tahmin ettiklerini söyledi. Avansas Genel Müdürü Sedat Anak, tüketicilerin e-ticarette yaşayacakları her olumlu deneyimin, sektörün büyümesine aynı oranda katkı sağlayacağını söyledi. Anak, gelen siparişlerde temizlik ve gıda kategorilerinde yüzde 70’in üzerinde arttığını ifade ederek, “İşyeri ihtiyaçları üzerine kurulmuş bir e-ticaret şirketiyiz. Düşük hacimli olsa da bireysel tüketiciler de bizi tercih ediyordu. Son 10 günde bireysel tüketici talebi yüzde 350 arttı. Bu talebin artarak devam edeceğini öngörüyoruz. Lojistik filomuzu genişlettik, temel tüketim ürünlerindeki stokları arttırdık” diye konuştu. DP Eurasia Group CEO’su Aslan Saranga, Dominos Pizza olarak evlere servis tarafındaki operasyonlarının daha yoğun bir hale geldiğini ifade ederek “Evlere servis satışların yüzde 64’ünü dijital kanallardan yapıyoruz. Bunun daha da artmasını bekliyoruz” dedi.

"KOBİ gönderilerinde ciddi düşüş var"

Kargo çalışanlarının şu anda kamu hizmeti olarak çalıştıklarını ifade eden Türkiye Kargo, Kurye ve Lojistik İşletmecileri Derneği (KARİD) Genel Müdürü Seyfi Özel, bazı bölgelerde yoğunluktan dolayı teslimat sürelerinin 3-4 güne çıkabildiğini, ancak genel olarak böyle bir durum olmadığını kaydetti. E-ticaret gönderilerinde artışların dengelendiğini söyleyen Özel, “Bu yoğunluğun doğrudan istihdama yansıyacağını düşünmüyoruz. Çünkü e-ticaret artarken, diğer taraftan B2B dediğimiz KOBİ gönderilerinde ciddi düşüşler var. Ayrıca işimizin kârlı kısmı düştü. Kargo firmalarında kârlılık artmış değil” açıklamasını yaptı.

"Kargoların yarısı e-ticaret şirketlerine ait"

Kaynak Holding ve Sürat Kargo Yönetim Kurulu Başkanı Çağrı Seyfi, birçok firmanın iş yerlerini kapatması, bireysel müşterilerin evden çıkmaması ile bu kanalda kargo gönderiminin büyük oranda yavaşladığını söyledi. E-ticaretin hız kazanması ile kendilerinin de yoğunluğunun arttığını söyleyen Seyfi, “Teslim ettiğimiz kargoların neredeyse yarısı e-ticaret şirketlerine ait” dedi. Seyfi, koronavirüs nedeniyle artık kimsenin evden çıkmak istemediğini belirterek, bu dönemde internet üzerinden yapılan alışverişlerin arttığını söyledi. Seyfi, “En küçük ihtiyaçlar bile e-ticaret siteleri üzerinden karşılanınca e-ticaret yoğunluğu arttı” diye konuştu.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap