Euro bölgesinde perakende satışlar artan maliyetlerin etkisiyle daraldı
Euro bölgesi perakende satışları, İran'daki çatışmaların akaryakıt fiyatlarını yükseltmesiyle mart ayında daralma gösterdi. Tüketici eğilimlerinde yaşanan bu gerileme, sektördeki talebin önümüzdeki aylarda çok daha geniş çaplı bir zayıflama yaşayacağına işaret ediyor.
Euro bölgesinde perakende satışlar mart ayında sürpriz bir şekilde düşüş kaydetti. İran'daki savaşın akaryakıt fiyatlarını aniden yükseltmesi bu düşüşün ana itici gücü oldu. Düşen tüketici güveni önümüzdeki aylarda sektörde çok daha geniş çaplı bir talep zayıflamasına işaret ediyor.
Avrupa Birliği istatistik kurumu perşembe günü sektörel verileri paylaştı. İşlem hacimleri şubat ayındaki yüzde 0,3 oranındaki düşüşün ardından mart ayında da aylık bazda yüzde 0,1 oranında azaldı. The Wall Street Journal anketine katılan ekonomistler satışlarda yüzde 0,1 oranında bir artış bekledi. Piyasaların toparlanma beklentisi bu verilerle birlikte tamamen boşa çıktı.
Euro bölgesinde perakende satışlar enerji kıskacında
Sektördeki bu beklenmeyen gerileme benzin ve dizel satışlarındaki sert düşüşten kaynaklandı. İran'daki savaşın başlamasıyla akaryakıt fiyatları bölge genelinde hızla tırmandı. Bu durum motorlu taşıt yakıtı satışlarında Ağustos 2023 tarihinden bu yana görülen en büyük hacim kaybını yarattı. Akaryakıt istasyonlarındaki tablo enerji şokunun yıkıcı etkisini gözler önüne serdi.
Deutsche Bank Research Avrupa perakende analisti Adam Cochrane piyasa koşullarını değerlendirdi. Cochrane şu an için Euro bölgesinde perakende satışlar genelinde çok köklü bir değişiklik hissedilmediğini belirtti. Bu koşulların talepte ani kırılmaların yaşandığı 2022 yılına hiç benzemediğini savundu. Analiste göre tüketiciler yeni şok dalgalarına karşı bu kez daha hazırlıklı bir duruş sergiledi.
Enflasyon korkusu tüketici güvenini zedeliyor
Şubat ayı sonlarında ABD ve İsrail tarafından İran'a düzenlenen saldırıların ardından tüketiciler pompa fiyatlarındaki artışla yüzleşti. Harcanabilir gelir üzerindeki baskının önümüzdeki aylarda daha da sertleşmesi bekleniyor. Bu mali tablo mağaza harcamaları üzerinde oldukça ağır bir yük oluşturma potansiyeli taşıyor. Tüketici cüzdanlarındaki daralma alışveriş alışkanlıklarını doğrudan şekillendiriyor.
Artan enerji fiyatları kıta genelinde enflasyon endişelerini yeniden alevlendirdi. Tüketici güveni nisan ayında gerileyerek Aralık 2022 tarihinden bu yana en düşük seviyesine indi. Oxford Economics kıdemli ekonomisti Riccardo Marcelli Fabiani tüketici güveninin şoklara hızla tepki verdiğini ancak harcamaların çok daha yavaş uyum sağladığını söyledi. Fabiani önümüzdeki üç ila altı aylık dönemde genel görünümün iyi olmadığını vurguladı.
Avrupa perakende pazarı birden fazla şokla savaşıyor
Euro bölgesinde perakende satışlar nisan ayından itibaren bu mali gerilimi çok daha derinden hissedebilir. Yıllık enflasyon şubat ayındaki yüzde 1,9 seviyesinden nisan ayında hızlı bir sıçramayla yüzde 3 oranına çıktı. Avrupa Merkez Bankası yüksek enerji fiyatlarının piyasadaki ikincil etkilerini sınırlamayı en önemli önceliği olarak belirlediğini açıklamıştı. Büyümenin temeli sayılan tüketici talebi bankanın sıkı takibinde yer alıyor.
Eurocommerce baş ekonomisti Vera Jotanovic işletme maliyetlerine yansıyan enerji fiyatlarının gübre kıtlığıyla birleşerek gıda fiyatlarını artıracağını belirtti. Jotanovic enerji ve gıda şoklarının geniş çaplı enflasyonla aynı anda piyasayı vurmasından endişe duyduklarını ifade etti. Harcamalar şimdiye kadar rekor düşük seviyelerdeki işsizlik oranlarından destek bularak güçlü kalmıştı. İşten çıkarmaların başlaması veya ücret artışlarının yavaşlaması bu dengeyi bozma riski barındırıyor.
Şirket karları düşüyor ve toparlanma umudu azalıyor
Büyük giyim ve e-ticaret şirketleri talep daralmasını şimdiden hissetmeye başladı. İsveçli giyim devi H&M savaş kaynaklı sektörel talep risklerine dikkat çekti. Alman online perakendeci Zalando çarşamba günü beklentilerin altında kalan bir faaliyet karı açıkladı. Stifel analisti Clement Genelot bu sonuçların yüksek petrol fiyatları karşısında tüketici direncinin zayıfladığını kanıtladığını aktardı.
Çarşamba günü ABD ve İran arasında barış umutlarının artmasıyla küresel petrol fiyatları hızla geriledi. Ekonomistler ise devam eden enerji şoklarının Avrupa talebi üzerinde kalıcı hasarlar bırakmış olabileceğinden endişe ediyor. Euro bölgesinde perakende satışlar cephesinde açıklanan veriler geçici bir dalgalanmadan ziyade tüketicinin savunma pozisyonuna geçtiği kalıcı bir daralma trendine girildiğini ortaya koyuyor.
