10 °C

Faiz dışı denge 61 milyar TL açık verdi

“Program tanımlı faiz dışı denge” Ocak-Nisan döneminde 61 milyar 81 milyon TL açık seviyesine ulaştı.

 Faiz dışı denge 61 milyar TL açık verdi

Mehmet KAYA

Kamunun bir defalık olan ve ekonomik konjonktüre göre yüksek dalgalanma gösterebilen gelirlerinin göz ardı edilerek hesaplanan “program tanımlı faiz dışı denge” Ocak-Nisan döneminde 61 milyar 81 milyon TL açık seviyesine ulaştı. Bu 2004 yılından bu yana verilen en yüksek açık seviyesi oldu. Gelecek aylarda kamu harcama ve gelirlerindeki değişikliklerle bu açık veya fazla seviyesi de farklılaşacak. Ancak bu yılın da yüksek bir açıkla kapanması güçlü olasılık olarak bulunuyor. 2018’in tamamında da 55.6 milyar TL açık verilmişti. Böylece peş peşe iki yıl yüksek oranlı açık verilmiş olacak. Program tanımlı faiz dışı denge, kamunun düzenli gelir kalemlerinden gelirleriyle, harcamalarını finanse etme kapasitesi ve böylece borçlanma, finansman ihtiyacına yönelik eğilimleri gözlemlemekte kullanılıyor.

Merkezi yönetim bütçesinin toplam gelir ve giderleri dikkate alınarak hesaplanan faiz dışı denge, 2019 Ocak-Mayıs döneminde 20 milyar 146 milyon TL açık verdi. 2019’da Ocak ayı hariç diğer aylarda açık oluştu. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan program tanımlı faiz dışı denge verileri, bütçe verilerinden bir ay gecikmeli yayınlanıyor. Ocak-Nisan dönemi maliye tanımlı faiz dışı dengesi de 16 milyar 30 milyon TL seviyesindeydi.

Bakanlık verilerine göre program tanımlı faiz dışı denge Ocak-Nisan döneminde 61 milyar 81 milyon TL seviyesine ulaştı. Ocak Nisan döneminde merkezi yönetim bütçesi geliri 275 milyar 952 milyon TL seviyesinde oluşurken, 37.1 milyar TL’si Merkez Bankası karı olmak üzere düzensiz, konjonktüre göre değişebilen ve bir defalık gelirlerden (özelleştirme geliri, taşınmaz satışı, bedelli askerlik geliri vb) oluşan bu hesaplamada dikkate alınmayan gelir toplamı 43 milyar 275 milyon TL düzeyinde gerçekleşti. Aynı dönemde merkezi yönetim bütçe giderleri ise 293 milyar 758 milyon TL düzeyine ulaştı. Böylece 2004’ten bu yana yılın ilk 4 aylık dönemi itibariyle en yüksek faiz dışı açık oluştu.

Türkiye’de, 2001 krizi sonrasında uygulanan program çerçevesinde bütçenin ilave borç yükü oluşturmasına izin vermemek ve borçlanma faizlerini kontrol edebilmek amacıyla faiz dışı fazla verilmesine dikkat ediliyordu. Küresel krizin etkin olduğu 2009 ve 2010 dışında 2016 yılına kadar sürekli olarak program tanımlı faiz dışı fazla verilmeye devam edildi. 2016’da bu yana ise program tanımlı faiz dışı açık verilmeye devam ediyor. Buna karşılık, merkezi yönetimin bütün gelirleriyle, bütün giderleri dikkate alınarak hesaplanan faiz dışı dengede fazla verilmeye devam ediliyor. Toplam 55 milyar 624 milyon TL ile dönem sonu itibariyle en yüksek program tanımlı faiz dışı açık verilen 2018 yılı sonunda da maliye tanımlı faiz dışı dengede 1 milyar 346 milyon TL fazla verilmişti.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap