23 °C

Girdi fiyatları %50 arttı, şeker fabrikaları zorda

Şeker fabrikaları zararına üretim yapıyor. Son 2.5 yılda şeker fiyatlarında yüzde 16.3’lük artışa karşın, girdi maliyetleri yüzde 50’nin üzerinde arttı.

Girdi fiyatları %50 arttı, şeker fabrikaları zorda

MEHMET HANİFİ GÜLEL / İSTANBUL

Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay, artan girdi maliyetlerine karşın şeker fiyatlarında artışın düşük kaldığını söyledi. Türkiye’de şeker fiyatının 20 Şubat 2018’de 3.07, 24 Haziran 2019 yılında ise 3.57 seviyesinde bir artış ile son 2 buçuk yılda toplamda yüzde 16.3’lük zam gördüğünü aktaran Akay, "Buna karşın şeker pancarı, doğalgaz, elektrik, işçilik ve kireçtaşı gibi ana kalemlerde yüzde 50’nin üzerinde zam geldi. Şeker fabrikaları zararına üretim yapar hale geldi" diye konuştu..

Girdi, maliyetleri yüzde 50 arttı

Türkiye’de 33 şeker fabrikasının bulunduğunu ve bunların 15'inin halen Türkşeker tarafından işletildiğini bildiren Akay, bu fabrikalardan 6 tanesinin kooperatif kuruluşu ve 12 tanesinin de özel sektör tarafından işletildiğini, söz konusu fabrikalar için 100 binin üzerinde çiftçinin pancar üretimi yaptığını ifade etti.

Türkşeker’in bir devlet kuruluşu olarak sektörün yüzde 36’sına hakim olduğunu belirten Başkan Akay, “Son yıllarda girdi kalemlerinde yüzde 50’nin üzerinde bir artış söz konusu. Ayrıca şeker pancarına son 2.5 yıl içerisinde gelen zam oranı yüzde 50 seviyesinde. Geçen yıl pancar taban fiyatlarına yüzde 28 zam yapılırken, ondan önceki yıl ise yüzde 20’ye yakın bir zam geldi. Pancar fiyatlarının şeker maliyetine yansıması üçte iki seviyesinde oluyor. Yüzde 28’lik hammadde maliyetindeki artış, şeker maliyetini en az yüzde 20 etkiliyor. Özel şeker fabrikalarının zararını kim karşılayacak” açıklamalarını yaptı.

“Yaklaşık 600 bin ton gayri resmi NBŞ üretiliyor"

Hem devletin hem de özel sektörün ciddi bir sıkıntı içerisinde olduğunun da altını çizen Akay, sektörün yüzde 50’sinden fazlasının sıkıntı içerisindeyken, şekere zam yapılmamasının ciddi bir sorun teşkil ettiğini söyledi. Şeker fiyatlarına iki sebepten dolayı zam yapılamadığına dikkat çeken Akay, “Türkiye’de şeker üretimi 1 Eylül itibarıyla başlıyor, yıl içerisinde üretilen şeker, 31 Ağustos tarihine kadar satılmadığı takdirde, Türkiye’de satılma özelliğini kaybediyor ve yurtdışına satılması gerektiği gibi bir durum ortaya çıkıyor. Yurtdışına satılması gerekliliği de, şekerin düşük bir fiyat ile satılması demek. Türkiye’de geçen yıl 150 bin ton eksik üretilmesine rağmen halen 320 bin ton fiili stok var. Üretilmesi gereken 62 bin 500 tonluk kotaya rağmen yaklaşık 550 ile 600 bin ton kayıt dışı nişasta bazlı şeker (NBŞ) üretimi yapıldı ve satıldı. Söz konusu bu durum Türkiye’deki toplam şeker üretimi olan 2 milyon 700 bin tonluk üretim kotası ile uyuşmuyor. Yüzde 2.5 olması gereken kotanın, fiili olarak yüzde 20 civarında üretilip satılması, şeker fiyatlarına gelmesi beklenen zammı engelleyen en önemli etkenlerden biri. Şeker fiyatlarının artmamasındaki birinci sebebi budur, ikinci bir neden ise Türkşeker’in bir kamu kuruluşu olarak, sektörde yüzde 36 paya sahip olması ve bu sebeple piyasada belirleyici faktör olmasıdır. Türkşeker’in taban fiyatı referans fiyat olarak kabul ediliyor ve dolayısıyla Türkşeker zam yapmayınca bizler de zam yapamıyoruz. Özetle ‘Burası serbest piyasa, hadi zam yapalım’ diye bir imkânımız maalesef yok. Ortaya çıkan bu tabloyu Türkiye’de ifade eden yegâne kişi benim” şeklinde konuştu.

“Şeker fiyatlarında dünya ile aramızda makas kalmadı"

2014 yılında şekerin Türkiye’deki ton fiyatının 1150 dolar olduğunu belirten Akay, şimdi ise bu rakamın yarıdan fazla azalarak, 480 dolar seviyesine indiğini söyledi. Dünyadaki fiyatların 380 dolar seviyesinde olduğunu da belirten Akay, “Türkiye’de şekerin ton maliyeti yaklaşık 430 dolar seviyesinde, bu fiyatlarla dünya ile aramızdaki makas eşitlenmek üzere, eğer dolar biraz daha yükselirse, makas tamamen kapanacak ve dünya ile eşitleneceğiz” dedi.

Türkiye pahalıya mal ediyor

Türkiye’de şekeri pahalıya mal ettiklerine de dikkat çeken Akay, “Birincisi Türkiye’de pancar tohumu geliştirememişiz. AB’nin kendi toprak ve iklim yapısına uygun olarak geliştirdiği tohumu, onlardan alıyoruz ya da Türkiye’de onların patentiyle üretiyoruz, bu tohumlar bizim topraklarımızda dekara 6 ton verim veriyor, şeker oranı ise yüzde 16 çıkıyor. Aynı tohum AB’de dekarda 9 ton verim verirken, şeker oranı ise yüzde 18 seviyesinde, bir diğer husus ise AB’deki yağış rejimi. Avrupa iklimindeki fazla yağış nedeniyle şeker pancarı sulamaya ihtiyaç duyulmadan üretilirken, bizler ise yer altından su çekerek pancar yetiştirmek durumumdayız, bu da toplam pancar maliyetinin yüzde 20’sine tekabül ediyor” şeklinde konuştu.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap