8 °C

İşsizlik: Ağustosun yarısı yaz, yarısı kıştır

Ağustos dönemi verilerinden itibaren işsizlik yükselmeye başlar. Çünkü ağustos dönemi temmuz-ağustos-eylül aylarını içerir ve özellikle eylülde turizmde ve tarımsal faaliyette önceki aylara göre gözle görülür bir gerileme olur.

İşsizlik: Ağustosun yarısı yaz, yarısı kıştır

Dr. H. Bader ARSLAN

Şüphesiz tüm ekonomi veriler içinde toplumun tüm kesimlerini en çok ilgilendiren, en yakından izlenen verilerin başında işsizlik geliyor. Bunun nedeni işsizliğin sadece çalışanlar-çalışmayanlar dengesini göstermesinin yanında, tüketimi, yatırımları, vergi gelirlerini, sosyal barışı, büyümeyi, sosyal güvenlik gelir ve giderlerini etkilemesinden kaynaklanıyor.

İşsizlik birçok ekonomik göstergenin bağımsız değişkeni olabilir ama aslında ekonomik faaliyetlerin genel sonucudur. Bu yüzden toplumun tüm kesimleri üzerinde, enflasyondan, cari açıktan ve diğer tüm göstergelerden daha etkilidir.

İşsizliğin aslında bir sonuç olması, diğer göstergelere göre ekonomik gidişata daha geç tepki vermesinin sebebidir. Özellikle de toparlanma dönemlerinde. Ekonominin yavaşlaması ya da krize girmesi işsizlik üzerinde etkilerini çok daha kısa sürede gösterir ancak ekonomide yeniden toparlanma başladığında bunun işsizlik üzerindeki etkilerini daha gecikmeli görürüz.

İşte bu nedenle son iki ayda bazı ekonomik göstergelerde iyileşmenin başlaması, işsizlikte hemen düşüşün başlayacağı anlamına gelmiyor. Eğer ekonomik toparlanma kalıcı olursa muhtemelen 2020’nin başlarından itibaren bunun istihdam piyasası üzerindeki etkilerini görebiliriz. Bunun bir nedeni de işgücü istatistiklerinin gecikmeli olarak açıklanıyor olması. Bugün açıklanan Ağustos dönemi verileri esasında Temmuz-Ağustos-Eylül aylarına ait işgücü göstergelerinin bir ortalaması. Ama biz bunu Ağustos verisi olarak yorumluyoruz. Gelecek ay bugün açıklanacak Eylül verisi de aynı şekilde Ağustos-Eylül-Ekim aylarına ait olacak.

Temmuz - ağustos farkı

Önce şunu görelim…

Mevsim etkileri nedeniyle istihdam bahar aylarında yükselmeye başlar. Tarım, inşaat ve turizm sektörlerinde üretim hareketlendikçe bu sektörler öncülüğünde genel istihdam seviyesi de artar. Bu nedenle herhangi bir yıl içindeki en yüksek istihdam düzeyini yaz aylarına görürüz. Bu konjonktüre göre mayıs, haziran ya da temmuz dönemi olabilir.

Aynı şekilde herhangi bir yıl içinde işsizlik oranının en düşük olduğu aylar da genelde yaz aylarıdır. TÜİK’in açıkladığı Ağustos dönemi verilerinden itibaren işsizlik yükselmeye başlar. Çünkü Ağustos dönemi Temmuz-Ağustos-Eylül aylarını içerir ve özellikle Eylül’de turizmde ve tarımsal faaliyette önceki aylara göre gözle görülür bir gerileme olur. Aşağıdaki tablo son 8 yılın 7’sinde Ağustos döneminde işsizliğin Temmuz döneminden yüksek olduğunu gösteriyor.

Tablo: 2012-2019 Yıllarında Temmuz-Ağustos Dönemlerinde İşsizlik Oranları (%)

Temmuz

Ağustos

2012

8,4

8,8

2013

9,3

9,8

2014

9,8

10,1

2015

9,8

10,1

2016

10,7

11,3

2017

10,7

10,6

2018

10,8

11,1

2019

13,9

14


Bugünkü veriler ne diyor?

Ağustos dönemi işgücü istatistikleri şunu söylüyor:
82 milyonu aşan nüfusumuzun, 28 milyon 529 bini çalışıyor, 4 milyon 650 bini işsiz.

Bu ikisinin toplamı olan işgücümüz 33 milyon 180 bin kişiden oluşuyor.

İşsizlik oranı yüzde 14 oldu. Bu oran geçen yıl yüzde 11.1 idi. 2.9 puan artış var.

Bu yıl 4 milyon 650 bin olan işsiz sayısı geçen yılın bu döneminde 3 milyon 670 bin kişi idi.

Yani son 1 yılda işsiz sayısında 980 bin artış oldu. İşsiz sayısı Şubat 2019’da 4 milyon 687 bin ile şimdiye kadarki en yüksek düzeyine ulaşmıştı. Bugün itibarı ile bu düzeyin 37 bin altındayız.

Bu yıl 28 milyon 529 bin olan çalışan sayısı geçen yılın aynı döneminde 29 milyon 318 bindi. Son bir yılda çalışan sayısı 789 bin kişi azaldı.

Bunlar TÜİK’in açıkladığı tabloda kolaylıkla görebileceğimiz veriler. Bir de hemen göremediğimiz, birkaç hesapla bulduğumuz göstergeler var. Bunların başında istihdam artış hızı geliyor. İstihdam artış hızı, her ay açıklanan istihdam hacminin önceki yıla göre nasıl değiştiğini gösteriyor. Bu, en az işsizlik kadar önemli bir veri, çünkü ekonominin doğrudan etkileyebildiği alan aslında bura.

İstihdam artış hızı Aralık 2017’de yüzde 6.1 ile en yüksek düzeyine ulaştıktan sonra hızla gerilemeye başladı. 2018 yazında kurlardaki sıçramanın ardından ekonomik faaliyette gözle görülür yavaşlama neticesinde istihdam artış hızı da 0’ın altına indi; yani istihdamda gerileme başladı. Dolayısı ile 20 ay önce başlayan yavaşlama, son 10 aydır (Kasım 2018’den beri) yerini gerilemeye bıraktı.

Bugün açıklanan verilere göre istihdam artış hızı - %2.7 oldu. Bu önceki aylara göre istihdam artışında bir iyileşme olmadığını gösteriyor.

Ağustos döneminde istihdam oranı yüzde 46.3 olarak gerçekleşti. Böylece istihdam oranındaki gerileme 12. ayına ulaştı. İşgücüne katılım oranı ise yüzde 53.9 oldu. Burada da 5 aydır gerileme var.

İhtiyacımız olan ne?

Ne demiştik: Son iki ayda bazı ekonomik göstergelerde iyileşmenin başlaması, işsizlikte hemen düşüşün başlayacağı anlamına gelmiyor. Eğer ekonomik toparlanma kalıcı olursa muhtemelen 2020’nin başlarından itibaren bunun istihdam piyasası üzerindeki etkilerini görebiliriz. İşsizlik kısa vadede çözümü mümkün olmayan bir sorun.

İhtiyacımız olan;

• Uzun süreli ve istikrarlı bir büyüme dönemi
• İnşaata değil, sanayiye dayalı bir büyüme stratejisi
• Düşük teknolojili ve düşük katma değerli sanayi ile büyüme yerine yüksek teknolojili ve yüksek katma değerli sanayi yatırımları ile büyüme
• Daha nitelikli insan kaynağı
• Daha fazla ihracat

11. Kalkınma Planı bütün bunları öne çıkaran bir belge. Hızla ve eksiksizce uygulanması sadece işsizlikte değil, her alanda elimizi rahatlatabilir.

Ağustos ayı işsizlik rakamları açıklandıAğustos ayı işsizlik rakamları açıklandı

 

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap