Kashkari'ye göre İran savaşı Fed faiz politikası üzerinde yeni belirsizlikler yaratıyor

Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, İran savaşının uzamasının ekonomik hasar ve enflasyon risklerini daha da artırdığını belirtti. Bu durumun merkez bankasının Fed faiz politikası konusunda ileriye dönük yönlendirme yapmasını zorlaştırdığını ifade etti. Kashkari, pazar günü CBS televizyonunda yayımlanan Face the Nation programında soruları yanıtladı. Programda, küresel petrol ve gaz tedarikinin yüzde 20'sini oluşturan Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasına değindi. Bu stratejik noktanın kapanmasının ekonomik talep üzerindeki etkilerine çok odaklandığını söyledi.

ABD ve İsrail, 28 Şubat tarihinde İran'a yönelik geniş çaplı hava saldırıları düzenlemişti. Trump yönetiminde gerçekleşen bu askeri hamle dünya genelinde enerji fiyatlarında sert bir yükseliş yaşanmasına yol açmıştı. Aynı zamanda ABD içindeki zorlu enflasyon ortamını daha da kötüleştirmişti. Kashkari, savaşın getirdiği bu riskler ve belirsizlikler göz önüne alındığında faiz artırımının bile masaya gelebileceğini belirtti.

Savaşın Fed faiz politikası üzerindeki olası etkileri

Kashkari, faiz indirimi sinyali vermenin şu aşamada kendisini rahat hissettirmediğini vurguladı. Daha kötü senaryolarla karşılaşılabileceğini ve bu durumda faizleri artırmak gibi farklı bir adım atmak zorunda kalabileceklerini dile getirdi. Minneapolis Fed Başkanı, son Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısında dikkat çekici bir muhalif duruş sergilemişti. Kurumun Fed faiz politikası metninde kullandığı ifadelere karşı çıkarak ret oyu veren geniş grubun parçası olmuştu.

Fed çarşamba günü yaptığı toplantıda faiz hedef aralığını yüzde 3,5 ile yüzde 3,75 arasında sabit tutmuştu. Kurum, yetkililerin bir sonraki adımın faiz indirimi olacağı yönündeki ortak görüşünü yansıtan metni korumuştu. Kashkari'nin bu yönlendirmeye yönelik itirazına Cleveland ve Dallas bölgesel Fed başkanları da katılmıştı. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise doğrudan faiz indirimi lehine ret oyu kullanmıştı.

Yetkililer Fed faiz politikası konusunda ikiye bölündü

Üç bölgesel Fed başkanı toplantı sırasında faiz oranlarının sabit tutulmasını desteklemişti. Ardından yaptıkları açıklamalarda, savaşın ekonomiye olan etkisine bağlı olarak Fed faiz politikası ekseninde oranların artabileceğini veya düşebileceğini ifade etmişlerdi. Fed geleneksel olarak enerji fiyatlarındaki şokları zamanla etkisini yitirdiği için geçici kabul ediyor. Ancak bazı yetkililer mevcut sorunların yıllardır hedefin üzerinde seyreden enflasyonun üzerine eklendiğine dikkat çekiyor.

Bu durum, merkez bankasının enflasyonu kontrol altına almak amacıyla oranları artırmak zorunda kalabileceği anlamına geliyor. Aynı zamanda enerjideki büyük artışlar tüketicilerin harcama gücünü zayıflatarak genel talebi düşürüyor. Bu gelişme iş gücü piyasasını korumak isteyen kurumun Fed faiz politikası bağlamında oranları sabit tutmasına yol açabiliyor.

Enflasyon verileri Fed faiz politikası için uyarı veriyor

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee cumartesi günü katıldığı bir televizyon programında son ABD enflasyon verilerini olumsuz bir gelişme olarak nitelendirdi. Merkez bankasının yüzde 2 olan hedefine karşılık, kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi mart ayı itibarıyla yıllık bazda yüzde 3,5 artış gösterdi. Bu veriler para politikası görünümündeki belirsizliği daha da artırıyor. Aynı zamanda kurumun en üst kademesinde yaşanacak nöbet değişimi de piyasaları düşündürüyor.

Bu ayın sonunda görev süresi dolacak olan mevcut Başkan Jerome Powell'ın yerine Kevin Warsh'un geçmesi bekleniyor. Warsh, başkanlık pozisyonuna aday olurken daha gevşek bir Fed faiz politikası yaklaşımı benimseyeceğine işaret etmişti. Ancak mevcut olaylar ve yetkililerin güncel tutumu bu ajandanın uygulanmasını zorlaştırıyor. Diğer yandan ABD ve İsrail, dört hafta önce İran'a yönelik bombardıman kampanyasını askıya almıştı.

Enerji fiyatları ve tedarik zincirlerinde son durum

Taraflar daha geniş çaplı bir küresel ekonomik gerileme endişelerini artıran savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya yakın görünmüyor. Kashkari, normale hızlı bir dönüş konusunda iyimser bir tablo çizmekten kaçındı. Savaşın en iyi senaryosunda bile uzun süreli tedarik aksamaları yaşanacağını belirtti. Geçen hafta Minnesota merkezli küresel bir şirketin CEO'su ile tedarik zincirleri hakkında görüştüğünü aktardı.

Şirket yetkilileri boğaz bugün yeniden açılsa bile operasyonların normale dönmesinin muhtemelen altı ay süreceğini tahmin ediyor. Hazine Bakanı Scott Bessent ise savaş çözüldüğünde enerji fiyatlarının düşeceği konusunda çok daha iyimser konuştu. Bessent, Fox News kanalında katıldığı programda savaşın ve petrol üretimindeki diğer gelişmelerin kendisine umut verdiğini dile getirdi. Çatışmanın ardından petrol fiyatlarının savaş öncesine veya yılın başına göre çok daha düşük seviyelere inmesini bekliyor.

Genel trend ve Fed faiz politikası beklentisi

Bessent, vadeli işlem piyasalarının bu yılın sonlarına doğru daha düşük enerji fiyatları öngördüğünü söyledi. ABD donanmasının uyguladığı abluka nedeniyle İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden geçiş ücreti alma çabalarının başarısız olduğunu ekledi. Hazine Bakanı, güçlü petrol ihraç etme kapasitesi sayesinde ABD'nin mevcut enerji krizinde büyük bir kazanan olduğunu savundu. Barclays analistleri cuma günü yayımladıkları notta enerji fiyatlarındaki artışın şimdilik sınırlı kaldığını belirtti.

Analistler, enerji akışındaki kesintilerin sürmesi halinde temel yakıt stoklarının kritik derecede düşük seviyelere ineceğini tahmin ediyor. Uzmanlar bu kırılma noktalarına ulaşıldığında fiyatların çok daha sert sıçrayabileceği konusunda uyarıyor. Yılın geri kalanına bakıldığında, enerji fiyatlarındaki bu dalgalanmaların ve jeopolitik risklerin genel enflasyon trendini yukarı yönlü baskılaması bekleniyor. Bu veriler ışığında Fed faiz politikası kararlarının önümüzdeki aylarda daha zorlayıcı olacağı ve faiz patikasında belirsizliğin piyasalara yön vereceği öngörülüyor.