8 °C

KÖİ ödemeleri 3 yılda 2 kat artacak

Bütçe İzleme Raporu, Kamu Özel Ortaklığı kapsamında ödemelerin 3 yılda iki katından fazla artacağını gösteriyor.

KÖİ ödemeleri 3 yılda 2 kat artacak

Mehmet KAYA
ANKARA – Ekonomik Araştırma Forumu Bütçe İzleme Raporunda, 2018 yılının bütçe açığına bir defalık gelirlerin 38,1 milyar TL etki ettiği belirtildi. Ferhat Emil tarafından hazırlanan; TÜSİAD ve Koç Üniversitesi tarafından kurulan Ekonomik Araştırma Forumu 2018 3. çeyrek “Bütçe İzleme Raporunu” yayımladı.

Raporda, kamu-özel ortaklığı (KÖİ) projelerinin mali gerçekleşmesinin izlenmesinin kolaylaştırılmasına yönelik öneriler yer aldı. Ayrıca, mevcut tespit edilebilen KÖİ kaynaklı bütçe ödenekleri ve ödenek kalemleri hakkında bilgi verildi. Buna göre, 2019’da KÖİ kapsamında kira, hizmet alımı ve garantiler için ayrılan 13 milyar 699 milyon TL ödeneğin, 3 yıllık bütçe döneminin son yılında iki kattan fazla artarak 28 milyar 205 milyon TL’ye ulaştığı belirlendi.

Raporda KÖİ kapsamında faaliyete başlayan işletmelerin bütçedeki mali etkisinin net olarak görülemediği bilgisi verildi. Farklı kurum ve kuruluşları farklı kalemlerde gösterdiği bu türden ödeneklerin “Bütçe labirentlerinde ödenek aranarak” bulunabildiği, onların da tam olarak durumu yansıtmadığı vurgulanan raporda, “Kamu otoritesinin konunun uzmanı olmayan vatandaşlar için KÖİ ödemelerinin raporlanmasını yapması mali saydamlığın ve yürütmenin hesap verebilirliğinin bir gereği olarak görülmektedir” denildi.

KÖİ proje ve işletmelerine yönelik kolay izlenebilirlik amacıyla; Merkezi Yönetim Bütçesinde ayrı kalem olarak gösterme, bütçe ekine ayrı bir cetvel açılması, ödemelerin Hazine Bütçesinden yapılarak ayrı bir kalemde izlenmesi, kurumların web sitelerinde bilgi vermesi, Merkez Bankası’ndaki Risk Hesabı yerine Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine kalem açılması öneri olarak yer aldı. Ayrıca KÖİ proje sözleşmelerinin açıklanması da önerildi.

2018 bütçe gerçekleşmelerinde “bir defalık gelirlerin” etkisi

Raporda, 2018 bütçe gerçekleşmelerine yönelik bir defalık gelirlerin etkisi de değerlendirildi. Buna göre, önceki yıllardan gelen yasalar ve 7143 sayılı yasayla getirilen yeniden yapılandırma gelirleriyle, 3,5 milyar TL tahmin edilen 2018 geliri 21,1 milyar TL’ye ulaştı.

Resmi olarak açıklanmamakla birlikte, çeşitli kaynaklardan derlenen bilgilere göre, İmar Barışı gelirinin 16, bedelli askerlik uygulamasının 9,5 ve özel bütçeli kurumların gelir tahmini aşımından 12,6 milyar TL olmak üzere 38,1 milyar TL’lik bir defalık gelir elde edildiği, bunun da yıl sonu bütçe açığını sınırlamada ciddi katkı verdiği bilgisi verildi. Raporda, tek defalık gelirlere yönelik düzenlemelerin devamlılığının mali disiplini bozucu etkisine dikkat çekildi. Raporda, 2018 bütçe açığının revize hedefe çok yakın seviyede 72.6 milyar TL olarak gerçekleşmesinde tasarruf miktarının etkisinin ilan edilenden daha düşük olduğu vurgulandı.

Sayıştay dava konuları hakkında daha fazla bilgi vermeli

Raporda, Sayıştay’ın kamu zararı ve konusu suç teşkil eden fiillere yönelik çok sayıda yargılama kararı aldığı hatırlatılarak; Bu yargılamaların detayları ve sonuçlarına yönelik geniş kitlelerin anlayabileceği kolaylıkta bilgi verilmesinin “yapanın yanına kar kaldığı” yönündeki yaygın kanaati önlemeye olumlu etki edeceği vurgulandı.

 KÖİ Projeleri ve Diğer Garantili İşlemlere İlişkin Tablo (milyon TL)

 

 

2019 Bütçe

2020 Bütçe

2021 Bütçe

Sağlık Bakanlığı (Harcama kodu 16.1.06.05)

Şehir hastaneleri kira bedelleri

3.680

7.575

9.290

Sağlık Bakanlığı (Har. Kodu 17.1.03.5)

Şehir hastaneleri hizmet alımı

2.470

6.500

7.670

Karayolları GM (Har. Kodu 32.05. 4)

Köprü geçiş garanti ücretleri

3.549

6.210

6.496

Hazine ve Maliye Bakanlığı (Har. odu 8.1.6.80)

KGF garantisinden gelen ödemeler

4.000

4.472

4.749

Devlet Havameydanları İşletmesi

 Yolcu garantili projelerdeki ödemeler DHMİ KİT olduğu için bütçede gösterilmiyor

Toplam

 

13.699

24.757

28.205

Olası diğer kalemler:  

-Henüz tamamlanmayan KÖİ projelerinden durması halinde gelecek ilave yük

Not: Hazine dış borç garantileri MB Risk Hesabından ödeniyor. Gider Detay 2  8.1.9.90 iz ödenek bulunuyor. Risk hesabının yetmemesi durumunda ödeme yapılıyor. Risk hesabına şimdiye kadar herhangi bir aktarım yapılmak zorunda kalınmadı)

Dunya.com

Güncel gelişmelerden anında haberdar olun!
dunya.com'a girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.