21 °C

Orta ve yüksek teknoloji yoğunluğu % 30’u aştı

İSO 500 araştırması sonuçlarına göre orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin yaratılan katma değer içindeki payı ilk kez yüzde 30’u aştı. Öte yandan Ar- Ge harcamaları yüzde 150 artarak 3,8 milyar liradan 9,7 milyar liraya çıktı.

Orta ve yüksek teknoloji yoğunluğu % 30’u aştı

İSO 500 araştırması sonuçlarına göre orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin yaratılan katma değer içindeki payı ilk kez yüzde 30’u aştı. Öte yandan Ar-Ge harcamaları yüzde 150 artarak 3,8 milyar liradan 9,7 milyar liraya çıktı.

İSO 500 araştırmasında en dikkat çekici gelişmelerden biri orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin yaratılan katma değer içindeki payının yükselişi oldu. 2017’de yüzde 20,2 olan orta-yüksek teknoloji payı, 2018’de yüzde 22,2’ye, 2019’da ise yüzde 23,5’e yükseldi. Yine 2017’de yüzde 3,6 olan yüksek teknoloji payı da 2018’de yüzde 5,3’e, 2019’da da yüzde 6,9’a çıktı. 2019 yılında ilk kez orta-yüksek ve yüksek teknolojinin yaratılan katma değerdeki payı yüzde 30’u geçti. Düşük teknoloji yoğunluklu sanayi, yüzde 40 ile yine en yüksek payı almaya devam etti.

Borçların vadeleri uzadı

En büyük 500’ün mali borçlar 2019’da yüzde 23,7 artış göstererek 329 milyar liradan 406 milyar liraya yükseldi. Mali borçlardaki artış hızı, geçen yıla göre yavaşlasa da reel olarak büyüme eğilimini sürdürdü. Öte yandan borçların vadelerinde ise düşüş meydana geldi. 2017’de yüzde 41,9, 2018’de yüzde 45,3 olan kısa vadeli mali borçların toplam mali borçlar içindeki payı, 2019’da yüzde 41,4’e indi. Uzun vadeli mali borçların payı da yüzde 58,6’ya çıktı. Bu durum, geçen yıl gerçekleştirilen borç yapılandırmaları ile birçok kısa vadeli mali borcun uzun vadeli hale getirildiğini gösterdi.

Kâr eden kuruluş sayısı 411’e çıktı

İSO 500’ün devreden KDV yükü, uzun yıllardır sürdürdüğü yüksek oranlı artışların ardından bu yıl sınırlı bir artış gösterdi. Devreden KDV yükü, bir önceki yıla göre yüzde 1,9 oranında artışla 10,8 milyar TL oldu. Duran varlıkların toplam aktifler içindeki payı 2015 yılında yüzde 46,3’e yükseldikten sonra gerilemeye başlamış ve 2018 yılında yüzde 38,8’e kadar inmişti. Duran varlıkların payı 2019 yılında ise küçük bir oranda artarak yüzde 39,1’e yükseldi. İSO 500’de kar eden kuruluş sayısı 381’den 411’e yükseldi. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr elde eden kuruluş sayısı 2019 yılında beş adet azalarak 483 olarak gerçekleşti.

İstihdam yüzde 1, maaşlar yüzde 20.5 arttı

İSO 500’ün geçen yıl istihdamı yaklaşık yüzde 1 arttı. Ödenen maaş ve ücretlerdeki artış da yüzde 20,5 olarak gerçekleşti. Bu da İSO 500’ün istihdama katkı yapmaya devam ettiğini gösterdi. İSO 500’de yabancı sermaye paylı kuruluşların sayısı, 2019’da bir önceki yıla göre değişmeyerek 117 olarak gerçekleşti. Halka açık kuruluş sayısı 2017’de 69, 2018’de 67 iken, 2019’da 66 oldu. İSO 500 şirketleri 2019’da ihracatını yüzde 2,4 artırarak 73,5 milyar dolara çıkardı. Aynı yılda Türkiye’nin ihracat artışı yüzde 2,1, Türkiye sanayi ihracatı artışı yüzde 2,3 olarak gerçekleşti. İSO 500 kapsamındaki önemli gelişmelerden biri de ihracat yapan firma sayısı oldu. Bundan 30 yıl önce ihracat yapan firma sayısı 409 iken, son yıllarda bu rakam 450’ler bandını aşarak 2019’da 463 olarak gerçekleşti. Erdal Bahçivan, “ İSO 500’ün ihracatı, bu iki orana oldukça yakın bir büyüme gösterdi. 2019, kuşkusuz küresel konjonktürün de etkisiyle ihracat hızının en düşük olduğu yıllardan biri olarak dikkat çekti. Bu noktada şunu vurgulamakta yarar görüyorum. Döviz kurlarında dalgalanmanın yüksek olduğu 2019’da sınırlı ihracat performansı, ihracat artışının tek başına kura bağlı olmadığını gösteriyor” diye konuştu.

Duran varlıklarda gerileme sürdü

Erdal Bahçivan, dönen ve duran varlık ilişkisinin önemine dikkat çekerek, İSO 500’de duran varlıkların toplam aktifler içindeki payının 2015 yılında yüzde 46,3’e yükseldikten sonra gerilemeye başladığını ve 2018 yılında yüzde 38,8’e kadar indiğini söyledi. Bahçivan, “2019’da ise duran varlıkların payı küçük bir oranda artarak yüzde 39,1’e yükseldi” dedi. Toplam aktifler içinde yüksek dönen varlıklar, işletme sermayesi yönetimi açısından olumlu bir gösterge iken duran varlıkların payının gerilemesi, firmaların makine ve teçhizata yönelik yatırım yapma eğiliminin zayıfladığını gösteriyor.

500 BÜYÜK SIRALAMASINDA ÖNE ÇIKANLAR

- İsmini açıklamak istemeyen şirketler ile birlikte bu yıl 78 şirket ilk kez İSO 500 listesinde yer aldı.

- İSO 500 içinde yabancı sermaye paylı kuruluşların sayısı, 2019’da bir önceki yıla göre değişmeyerek 117 olarak gerçekleşti.

-  İSO 500 içinde 2017’de 69, 2018’de 67 halka açık kuruluş bulunurken, bu sayı 2019’da 66 olarak gerçekleşti.

- Star Rafineri, 20 milyar 831 milyon liralık üretimden satışları ile İSO 500’e 5. Sıradan giriş yaptı.

- Arçelik ve Ereğli Demir Çelik, listenin açıklandığı 1968’den bu yana listede ilk 10’da yer alan iki şirket olarak dikkat çekti.

-  Bundan 30 yıl önce ihracat yapan firma sayısı 409 iken, son yıllarda bu rakam 450’ler bandını aşarak 2019’da 463 oldu.

-  İSO 500’ü oluşturan şirketler 50’lik gruplar halinde değerlendirildiğinde, sıralamanın ilk 50’sini oluşturan kuruluşların toplam üretimden satışlar içinden aldığı pay yüzde 50’ler seviyesinde gerçekleşti.

- İSO 500’ün 2019’da diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârları 154 milyar lira iken, gider ve zararları 117 milyar lira olarak gerçekleşti. İSO 500, 37 milyar liralık üretim faaliyeti dışı net gelir elde etti.

- Sanayi kuruluşları 2018 yılında elde ettikleri kârın neredeyse tamamını finansman giderlerine ayırmışken, 2019 yılında finansman giderlerinin faaliyet kârı üzerindeki baskısı azaldı.

- İSO 500’ün mali borçları yüzde 23,7 artış göstererek 406 milyar liraya yükseldi. Mali borçlardaki artış hızı, bir önceki yıla göre yavaşlasa da reel olarak büyüme eğilimini sürdürdü.

- Borçların vade yapısında iyileşme görüldü ve uzun vadeli mali borçların payı yüzde 58,6’ya çıktı.

AR-GE HARCAMASI YAPAN FİRMA SAYISI AZALDI, MİKTARLAR ARTTI

İSO 500’de Ar-Ge harcaması yapan kuruluş sayısı, 2018’de 276 ile bu verinin ölçülmeye başlandığı 2013 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaşmıştı. 2019’da ise bu sayı 14 azalarak 262’ye geriledi. Ar- Ge harcamaları ise önemli bir artış yaşadı. 2019 yılında İSO 500’ün Ar- Ge harcamaları yüzde 150’yi aşan bir oranla artarak 3,8 milyar liradan 9,7 milyar liraya çıktı. Bahçivan, Ar-Ge harcamasının sanayinin teknoloji yoğunluklu katma değer üretmesinin önünü açacak faktörlerden biri olduğunu söyledi. Bahçivan, “Aynı dönemde Ar-Ge harcamalarının üretimden satışlara oranının da yaklaşık binde 5’ten yüzde 1’e yükseldiğini özellikle vurgulamak istiyorum” dedi.


ŞÖLEN ÇİKOLATA, 4 BASAMAK YÜKSELDİ

İSO 500 listesinde 4 basamak yükselerek 135. sıraya yerleşen Şölen Çikolata’nın Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Çoban, kuruldukları yıldan bu yana istikrarlı büyümelerini sürdürdüklerini belirterek, “Bir yandan ülke ekonomisine katkıda bulunurken bir yandan da istihdam sağlamanın mutluluğunu yaşıyoruz. Önümüzdeki dönemlerde daha da üst sıralarda yer alarak ülke ekonomisine daha da fazla katkı sağlayacağımıza inanıyorum” diye konuştu.

BEYÇELİK HOLDİNG, İKİ ŞİRKETİYLE İSO 500’DE YER ALDI

Beyçelik Holding bünyesindeki Beyçelik Gestamp’ın iki fabrikası bu yıl İSO 500 listesinde yer aldı. Beyçelik Gestamp Otomotiv Sanayi A.Ş. şirketi 124’üncü sıradan 116’ncı sıraya yükselirken, Beyçelik Gestamp Şasi Otomotiv A.Ş. firması ise 344’üncü sıradan bu yıl ilk kez İSO 500 listesine giriş yaptı. Beyçelik Holding CEO’su Baran Çelik, Bursa’da üretim yaptıkları Beyçelik Gestamp Otomotiv Sanayi A.Ş. bünyesinde otomotiv sektöründe metal şekillendirme alanında üretim yaptıklarını belirterek, özellikle daha yüksek mukavemetli ve daha hafif yeni nesil malzemelerin şekillendirilmesi alanında kendilerini geliştirdiklerini anlattı. Gebze’de üretim yapan ve bu yıl ilk kez İSO listesinde yer alan Beyçelik Gestamp Şasi Otomotiv A.Ş. ile ilgili ise Çelik, “Fabrikamızda aracın salıncak kolundan, aksları, motor taşıyıcı traverslere kadar üretim gerçekleştiriyoruz. Geçtiğimiz yıllarda da belirli bir ivmede büyüme vardı ancak bu yıl ilk kez rakamlarını açıkladık. Şasi üzerine Türkiye’de tek ve özel bir teknolojiye sahip bir fabrika. Bütün OEM’lere ürün veriyoruz. Ayrıca Romanya’ya da ihracat yapılıyor” değerlendirmesini yaptı.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap