28 °C

Sanayi devlerinin finansman yapısında rekor bozulma!

Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun kaynak yapısında 5 yıldır devam eden bozulma 2019’da hızlandı. 2015’te ilk kez yüzde 60’ların üstüne çıkan toplam borçların payı yüzde 68.4’e yükselirken özkaynakların payı ise yüzde 31.6’ya geriledi.

Sanayi devlerinin finansman yapısında rekor bozulma!

Geride bıraktığımız yıl 73 milyar doları aşkın ihracat yapan Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşunun finansman yapısındaki bozulma 2019’da hızlandı. Tüm olumsuzluklara karşın sanayi kuruluşlarının esas faaliyetlerinden elde ettikleri başarı, yine finansman maliyetlerinin gölgesinde kaldı. Son 5 yıldır devam eden kaynak yapısındaki bozulma 2019’da da devam ederken 2015 yılı ile birlikte ilk kez yüzde 60’ların üstüne çıkan toplam borçların payı 1,4 puan daha artarak yüzde 68,4’e yükseldi. Özkaynakların payı ise yüzde 31,6’ya geriledi. Bu oranın tarihsel olarak en olumsuz kaynak yapısı olduğuna dikkat eken İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçivan, söz konusu oranların dünya ortalamalarının da üstünde olduğunu vurguladı. Bu borç ve finansal yük altında sanayicinin bugün en büyük avantajının ise faizlerin düşük seviyede seyretmesi olduğunu belirten Bahçivan, “İSO 500’ün temel göstergeleri de göstermektedir ki sanayici kazandıklarıyla borç kapatamıyor. Borçla yaşamak zorunda. Bu borcu çevirebilmek adına düşük faizlere ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle yüksek faizle mücadeleyi hiç hafife almamalıyız” dedi.

Tüpraş zirveyi yine kaptırmadı

İstanbul Sanayi Odası’nın hazırladığı “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2019 Araştırması”nın sonuçları İSO Başkan Yardımcıları İrfan Özhamaratlı ve Sadık Ayhan Saruhan’ın da katıldığı basın toplantısında İSO Başkanı Erdal Bahçivan tarafından açıklandı. 1968 yılından bu yana aralıksız olarak gerçekleştirilen çalışmanın 2019 yılı sonuçlarına göre üretimden net satışlara göre Türkiye’nin en büyük kuruluşu 87 milyar 949 milyon lira ile yine “Tüpraş” oldu. Onu, 37 milyar 71 milyon liralık üretimden satışla “Ford Otomotiv” ve 25 milyar 851 milyon lira ile de “Toyota Otomotiv” takip etti.

2019 yılında 500 büyük sanayi kuruluşunun finansman giderleri yüzde 33,4 düşüşle 63,8 milyar TL’ye inerken, finansman giderlerinin faaliyet kârı içindeki da payı yüzde 88,9’dan yüzde 69,3’e geriledi. İSO Başkanı Erdal Bahçivan bu rakamlara göre 2019’da finansman giderlerinin faaliyet kârı üzerindeki baskısının azaldığını ancak söz konusu giderlerin yine de yüksek olduğunu söyledi.

Üretimden satış hızında yavaşlama

Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2018 yılında 878 milyar lira olan üretimden satışlarını 2019 yılında yüzde 16,4 oranında artırarak 1 trilyon liranın üzerine çıkardı. 2019 yılındaki artış, 2017’deki yüzde 33,2 ve 2018’deki yüzde 34,5’lik oranlar ile kıyaslandığında, son üç yılın en düşük artışı olarak dikkat çekti, büyüme performansı yavaşladı. İSO 500’ün ihracatı da yüzde 2,4 artışla 73,5 milyar dolar oldu. Listede 30 yıl önce ihracat yapan firma sayısı 409 iken, son yıllarda bu rakam 450’ler bandını aştı ve 2019 yılında 463’e çıktı. İSO 500’ün Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 42 oldu.

Faaliyet kârı 92 milyar liraya geriledi

Araştırmaya göre sıralamanın ilk 50’sini oluşturan kuruluşların toplam üretimden satışlar içinden aldığı pay, yüzde 50’ler seviyesini korudu. Temel göstergelere göre, 2019’da İSO 500’ün faaliyet kârı oranı 2,8 puan gerileyerek yüzde 10,9’dan yüzde 8,1’e indi. Toplam faaliyet kârı büyüklüğü ise 2018 yılında 108 milyar TL iken, 2019’da yüzde 14,6 azalarak 92 milyar TL’ye düştü. Geçen yıl iç talebin daralması ve dış talep koşullarının zorlaşması nedeniyle sanayi kuruluşları, maliyet artışlarını satış fiyatlarına yeterince yansıtamadı, fiyatlarda indirime gitti. Bu nedenle faaliyet kârında da önemli bir gerileme ortaya çıktı. Ölçülmeye başlandığı 2013 yılından itibaren sürekli artış gösteren FAVÖK (Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kar) büyüklüğü, ilk kez yüzde 8,1 düşüşle 140 milyar TL’den 129 milyar TL’ye düştü.

Finansman giderleri yüzde 33,4 düştü

İSO 500’ün diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârları 154 milyar TL iken, gider ve zararları 117 milyar TL oldu. Böylece 37 milyar TL’lik üretim faaliyeti dışı net gelir elde edildi. Finansman giderleri yüzde 33,4 düşüşle 96 milyar liradan 64 milyar liraya inerken, finansman giderlerinin faaliyet kârı içindeki payı da yüzde 88,9’dan yüzde 69,3’e geriledi. Sanayi kuruluşları 2018’de elde ettikleri kârın neredeyse tamamını finansman giderlerine ayırmışken, 2019 yılında finansman giderlerinin faaliyet kârı üzerindeki baskısı daha azaldı. Erdal Bahçıvan, “Finansman giderleri, İSO 500’ün kârlılığında belirleyici olmayı 2019 yılında da sürdürdü. 2019 yılında finansal dalgalanmaların azalması, Türk Lirası’ndaki değer kaybının yavaşlaması, enflasyondaki düşüş ve faiz oranlarındaki gerilemelerin sonucu olarak bir önceki yıla göre finansman maliyetleri önemli ölçüde azaldı. 2019’un özellikle ikinci yarısında, faiz oranlarındaki düşüşler ile Türk Lirası’ndaki göreli istikrar, İSO 500 için 2018’e göre daha olumlu mali koşullar yarattı” dedi.

BORÇLANMADA SORUN YOK

İSO Başkanı Erdal Bahçivan, bundan sonraki dönemde faiz oranlarının önemini koruyacağına dikkat çekti. Şirketlerin borç ikliminde en önemli dönemlerinden birine geçildiğini belirten Bahçivan, “TL kredilerdeki büyüme yılbaşından bu yana yüzde 30 oldu. Ticari krediler burada 33.3 pay alıyor. Borçlanmada bir sorun demek haksızlık olur. TL faizlerde de geçmiş yıllara oranla düşük olduğu bir dönemdeyiz ve bu oranlar uzun süre düşük seyretmeli” dedi.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap