Uzmanlar yorumladı: Vergi 'fırlayacak'! ABD, Çin'in 'Özel Ticaret Statüsü'nü kaldırmayı tartışıyor
ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in ticaret uygulamalarına yönelik eleştirileri, Çin ile serbest ticareti mümkün kılan Daimi Normal Ticari İlişkiler (PNTR) yasasının kaldırılma ihtimalini gündeme getirdi. Çin'e tanınan bu özel statünün iptali, gümrük vergilerinin ortalama yüzde 61 oranında artmasına neden olabilir. Ticaret uzmanları bu adımın ABD ekonomisine ciddi etkiler yapabileceğini öne sürerken, Çin İş Konseyi yasa değişikliğine karşı çıkıyor.
ABD'nin Çin'e sağladığı özel ticaret statüsünün kaldırılması tartışma konusu oldu. Ticaret uzmanlarına göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in ticaret politikalarına yönelik şikâyetleri, Çin ile serbest ticareti mümkün kılan 25 yıllık Daimi Normal Ticari İlişkiler (PNTR) yasasının yürürlükten kaldırılması ihtimalini artırıyor. Bu yasa, 2000 yılında genişletilerek Çin'in ABD'ye ihracatını kolaylaştırmıştı.
Gümrük vergisinde ortalama yüzde 61 artış yaşanma ihtimali var
Çin'e sağlanan özel ticaret statüsünün kaldırılması halinde, Çin'den ABD'ye ithal edilen ürünlere uygulanan gümrük vergilerinin ortalama yüzde 61 oranında artabileceği belirtiliyor. Şu anda yüzde 19 civarında olan gümrük vergilerinin, Çin'deki Amerikan şirketleri tarafından yapılan ihracatlar da dahil olmak üzere, önemli ölçüde yükseleceği öngörülüyor.
Bazı Çinli ihracatçılara yüzde 100'u bulan bir artış öngörülüyor
Geçtiğimiz ay, Temsilciler John Moolenaar ve Tom Suozzi, "Ticaret Adaletini Yeniden Sağlama Yasası" adıyla bir yasa tasarısı sundu. Bu iki partili tasarı, Çin ile Daimi Normal Ticari İlişkiler yasasının yürürlükten kaldırılmasını ve bazı Çin ihracatlarına uygulanan gümrük vergilerinin beş yıl içinde yüzde 35 ila yüzde 100 arasında artırılmasını öneriyor.
"801 bin Amerikan vatandaşı işsizlikle karşı karşıya kalabilir"
Oxford Economics ekonomistleri tarafından ABD-Çin İş Konseyi için hazırlanan bir rapora göre, PNTR'nin kaldırılması ABD ekonomisine büyük zarar verebilir. Rapora göre, ABD'nin gayrisafi yurtiçi hasılası beş yıl içinde 1.9 trilyon dolar azalabilir ve bu durum 801 bin Amerikan vatandaşının işini kaybetmesine yol açabilir.
Çin İş Konseyi (USCBC), Çin'in Dünya Ticaret Örgütü ve 2020'de imzalanan Birinci Aşama Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediğini kabul etmesine rağmen, PNTR'nin yürürlükten kaldırılmasına karşı olduklarını belirtti. 2020 anlaşması, Çin'in iki yıl içinde 200 milyar dolar değerinde ek ABD ihracatı satın almasını öngörüyordu.
ABD yönetiminin bu adımı atıp atmayacağı belirsizliğini korurken, ticaret politikalarındaki olası değişiklikler hem Amerikan ekonomisi hem de küresel ticaret dengeleri üzerinde önemli etkiler yaratabilir.