Uzmanlardan marketlerdeki çalışma koşullarına ilişkin kritik uyarı

Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan ve Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Muhammed Keskin, market çalışanlarına yönelik sistematik ihmalleri ve ayrımcılığı değerlendirdi.

Ne yemeğe çıkabiliyorlar ne dinlenebiliyorlar

Uçan, marketlerde ve mağazalarında kasiyerlerin, geçmişte oturdukları ergonomik koltukların kaldırıldığını belirterek, "Şunu açıkça söyleyebilirim ki çalışma saatleri çok uzun. İnsanların 10-12 saat ayakta durması, kas-iskelet hastalıklarına sebep olabiliyor. Yemek saatleri de düzgün planlanamıyor. Çalışan sayısı az olduğunda dinlenme hakkı fiilen uygulanamıyor ve bu da hem fiziksel hem de psikolojik yıpranmaya yol açıyor.."

Uçan, çay molaları, düzenli dinlenme araları ve görev dağılımının net olması gerektiğini belirterek, bir kişinin üzerine de çok fazla iş yüklenmemesi gerektiğini belirtti. 

Uzun saatler ve aralıksız çalışma

Uçan, Avrupa'daki marketlerde genellikle 70 yaş üstü kişilerin çalıştığını, Türkiye'de ise genç nüfusun geçici iş olarak gördüğü için bu sektörde görev aldığını söyledi.

Bu genç çalışanların genellikle asgari ücrete yakın maaşla istihdam edildiğini belirten Uçan, "Bu çalışanlar kendilerini oraya ait hissetmiyor. Aynı şekilde işveren de onları tam zamanlı çalışan olarak görmüyor. Böyle olunca da birçok problem ortaya çıkıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Zincir market çalışanlarının sendikalaşması ve birlikte hareket etmesi gerektiğini ve çalışan sayısının market büyüklüğüne göre yasal olarak belirlenmesi gerektiğine değinen Uçan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Özellikle üniversite öğrencileri ek gelir için bu işleri yapıyor ve işverenler de bu zaafları iyi biliyor. Örneğin, 200 metrekareden büyük markette en az 3 kişi çalışmalı gibi bir düzenleme getirilmeli. Çok az kişiyle çalıştırılan marketlerde iş yükü artıyor ve sağlıklı iş ortamı sağlanamıyor."

Sürekli ayakta çalışmak hastalıkların habercisi

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Keskin de zincir market çalışanlarının uzun süre ayakta kalmasının özellikle genç nüfusta varis, bel fıtığı ve baş dönmesi gibi şikayetleri artırdığını belirterek şunları paylaştı:

"Bacak toplardamarlarımız kanı yukarı taşıyamadığı için ödem oluyor. Sürekli ayakta kalamayız. Sürekli ayakta kalırsak ortopedik problemler ortaya çıkar ve başımız dönmeye başlar. Beyine yeterince kan akımı gitmeyeceğinden baş dönmesi, göz kararması yaşanır. Bu duruma 'Postüral Ortostatik Taşikardi Sendromu' deniyor. Yeni nesil metropol hastalığı. Eskiden böyle bir hastalık yoktu.

Eskiden varis hastalığı 50-60 yaşlarında ortaya çıkardı. Şu anda 30 yaşındaki kadınların yüzde 70'inden fazlasında varis var. Ve bu damarların bizi 80-90 yıl taşımaları gerekiyor ama yapamıyorlar.

Sosyoekonomik seviyesi düşük olması, o kişinin daha fazla iş gücüne, daha az sağlıklı şartlarda çalışacağına karar vermemeli. Herkesin spor yapması, evine hem kaliteli hem besleyici gıda götürmesi ve hasta olmadığı şekilde evine gitmesi kişisel haktır. Özellikle Türkiye'deki market sahipleri, çalışanları istiyorsa bunu sağlamak zorunda."

Bakanlıktan zincir marketlere 'gizli' denetim! Çalışma koşulları mercek altındaGündem