13 °C

'Hızlı' ama halka açıklık oranı düşük şirketler riskte

Pandemi boyunca Borsa İstanbul’da en hızlı yükselen ve piyasa değeriyle rekor kıran şirketlerin bir kısmının halka açıklık oranı yüzde 5’in altında. 1 Ocak 2021’e kadar bunu değiştirmeleri gerekiyor.

'Hızlı' ama halka açıklık oranı düşük şirketler riskte

Şebnem TURHAN

Borsa İstanbul pay piyasasında güncellemeye gidiyor. 1 Ekim itibariyle geçerli olacak yeni dönemde pazar yapıları sadeleştirilirken sağlıklı fiyat oluşumu için de halka açıklık oranlarına yeni limit getiriliyor. Fiili dolaşım oranı yüzde 5’in altındaki şirketlere bu oranı yüzde 5’in üzerine çıkarmaları için 1 Ocak 2021’e kadar süre tanındı. Yüzde 5’in üzerine çıkarılmazsa paylar Piyasa Öncesi İşlem Platformu’nda işlem görmeye devam edecek. Halka açıklık oranı yüzde 5’in altında olan ancak sert fiyat hareketleriyle piyasa değeri açısından zirveye giden QNB Finansbank ve Kent Gıda değişim yaşaması gereken şirketler arasında öne çıkıyor.

Her yaştan yatırımcı borsaya girdi

Pandemi ile beraber hem yabancı yatırımcının çıkışının hızlanması hem de parasal genişleme ile düşük faiz ortamının katkısıyla yerli yatırımcı borsaya akın etmişti. Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) verilerine göre ağustos sonu itibariyle borsada yerli yatırımcı sayısı 1 milyon 676 bin 196 ile tüm zamanların zirvesini gördü. Yılbaşından bu yana Borsa İstanbul'daki yerli yatırımcı sayısı 488 bin 138 yükseldi. Bu da yaklaşık yüzde 41'lik artışa işaret etti. Üst üste 13 aydır borsadaki yerli yatırımcı sayısı arttı. MKK verilerine göre, gerçek kişiler arasında ağustosta portföy değeri en çok artan grup yüzde 7,9 ile 10 bin lira ve altı portföye sahip bulunanlar oldu. Yatırımcısı sayısı 495 binden 522 bine çıkan 10 ila 100 bin liralık portföy dilimindeki yüzde 5,5'lik değişim, bu alandaki en yüksek artışa işaret etti. Ağustosta 75 ve üstü yaş grubu hariç bütün yaş gruplarında yerli yatırımcı sayısı artarken, en yüksek artış 15 bin 773 kişi ile 30-34 yaş grubunda yaşandı.

Bu veriler pandemi dönemi ile birlikte hızlı bir artış trendine girmişti. Borsa İstanbul’un yükseliş yaşadığı dönemlerde yatırımcı için sorun olmadığı düşünülse de düşüş zamanlarında dikkat çekici sorunlar yaşanmaya başlamıştı. Yerli yatırımcının tuzağına düştüğü sosyal medya grupları, sohbet odaları Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ceza uygulasa da kayıpların yaşanmasına yol açmıştı. Halka açıklık oranı düşük hisselerde de yüksek oynaklıklar özellikle dikkat çekici olmuştu.

En hızlı yükselenler hisseler

İşte Borsa İstanbul 1 Ekim’de uygulamaya alacağı güncelleme ile daha sağlıklı bir fiyat oluşumu sağlanmasını ve küçük yatırımcının daha fazla korunmasını hedefliyor. Yüzde 5’in altında halka açıklık oranı olan hisseler 10 tane. Bunlardan QNB Finansbank yüzde 0,12 halka açıklık oranıyla yüzde 523 yıllık yükseliş yaşadı. Şirketin piyasa değeri ise 243 milyar 545 milyon lira. QNB Finans Finansal Kiralama’nın halka açıklık oranı yüzde 0,60 ve bir yıllık değer kazancı yüzde 2235. Hareketleriyle son aylarda dikkat çeken Kent Gıda’nın ise halka açıklık oranı yüzde 0,38 iken 1 yılda kazancı yüzde 2530. Kent Gıda’nın piyasa değeri ise 93.5 milyon lira. Diğer hisseler ise yüzde 0,92 halka açıklık oranı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası, yüzde 1,96 ile Çimentaş, yüzde 3,08 ile Akmerkez GYO, yüzde 3,37 ile Carrefoursa, yüzde 3,44 ile Sönmez Pamuklu, yüzde 3,93 ile Döktaş Dökümcülük, yüzde 4,32 ile Türk Tuborg olarak sıralanıyor.

SPK’dan sohbet grubuna girene de ceza

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), borsa faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlediği yönetmelikte yer alan "Disiplin cezalarının çeşitleri", "Disiplin cezalarını gerektiren fiiller" ve "cezanın belirlenmesine ve uygulanmasına dair genel hükümler" bölümlerinde değişiklik yaptı. Buna göre, işlem yapma yetkisi verilenlere ve/veya temsilcilerine verilecek disiplin cezalarındaki para cezasında üst limit artırıldı.

Daha önce "10 bin TL'den 50 bin TL'ye kadar para cezası", yeni değişiklikle birlikte "10 bin TL'den 5 milyon TL'ye kadar para cezası" olarak düzenlendi. Yönetmelikte disiplin cezalarını gerektiren fiillere yeni fıkralar eklendi.

Bu fiiller şöyle sıralandı: "Gazete, televizyon, internet, sosyal medya hesapları veya benzer nitelikte kitle iletişim araçlarını kullanarak sermaye piyasası araçları hakkında yalan, yanlış ve yanıltıcı yorum ve tavsiyelerde bulunmak. Sosyal medya aracılığıyla veya üyelik bazlı çevrimiçi kapalı gruplar üzerinden, sermaye piyasası araçlarının fiyatları, fiyat değişimleri ile arz ve taleplerine ilişkin yalan, yanlış ve yanıltıcı izlenim uyandırmak suretiyle yatırımcıları yönlendirmeye çalışanlarla işbirliği yapmak veya bu amaçla kurulan veyahut bu amaçla faaliyet yürüten üyelik bazlı çevrimiçi kapalı gruplara üye olmak." Ayrıca bu fiillerin gerçekleştirilmesi halinde verilecek para cezası tutarı da 50 bin TL'den az olamayacak.

Halka açıklık oranı yüzde 5’in altında olan şirketler          

Halka açıklık oranı F/K Yıllık artış
QNB Finansbank 0,12 94,43 523
QNB Finans Finansal Kiralama 0,6 146,15 2235
Kent Gıda Maddeleri 0,38 1062,72 2530
Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası 0,92 99,29 216
Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası  1,96 - 222
Akmerkez GYO 3,08 29,63 182
Carrefoursa 3,37 - 362
Sönmez Pamuklu 3,44 76,15 297
Döktaş Dökümcülük 3,93 172,76 122
Türk Tuborg 4,31 10,45 85,2

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap