24 °C

Kredi teşvik formülü nasıl işliyor?

BDDK, bankaları daha fazla kredi vermeye teşvik etmek için 18 Nisan’da aktif rasyosu kriteri getirdi. Bir formülle tanımlanan aktif rasyosuna göre bankaların, mevduat ile mevduatı değerlendirdikleri krediler, menkul kıymetler ve swap işlemleri arasında bir denge kurması istendi.

Kredi teşvik formülü nasıl işliyor?

Şebnem TURHAN

BDDK, bankaları daha fazla kredi vermeye teşvik etmek için 18 Nisan’da aktif rasyosu kriteri getirdi. Bir formülle tanımlanan aktif rasyosuna göre bankaların, mevduat ile mevduatı değerlendirdikleri krediler, menkul kıymetler ve swap işlemleri arasında bir denge kurması istendi. BDDK, 30 Mayıs’ta ise bu formülde revizyona gitti. Yüzde 100 olması gereken aktif rasyosu formülünün detaylarını sizin için derledik. Formülün pay kısmını krediler, menkul kıymet alımları ile Merkez Bankası ile yapılan swap işlemleri oluşturuyor. Bankaların bu bölümü oldukça yüksek tutup paydadaki dezavantajı kapatmaları gerekiyor.

KREDİLER: BDDK’nın istediği bankaların aktif rasyosunu kredileri artırarak tutturmaları. Mayıs sonu yapılan revizyonla kısa vadeli krediler kapsamdan çıkarıldı. Proje finansmanı, KOBİ kredileri veya yatırım amaçlı diğer kredilere ağırlık verilmesi istendi. Aktif rasyosu devreye girdiğinden beri kredilerde yüzde 30 seviyesinde artış yaşandığı dile getiriliyor. Merkez Bankası’nın son haftalık verilerine bakacak olursak; 17 Nisan’dan yani aktif rasyosu ilan edilmeden önceki haftada bankacılık sektörü toplam kredi hacmi 2 trilyon 899 milyar lira iken 29 Mayıs’ta 3 trilyon 52 milyar liraya çıkmış. Yüzde 5.3 artış yaşanmış. Yani bankacılık sektörü formül sonrası kredilerde bir adım atmış. Şimdi KOBİ kredileri, proje finansmanı kredileri veya yatırım amaçlı diğer krediler 1.1 katsayısı ile çarpılacak. Bu da rasyoyu sağlamanın direkt yolu olarak ticari kredileri öne çıkarıyor.

MENKUL KIYMETLER: Pay kısmında yer alan ve bankaların ne kadar çok alım yaparsa aktif rasyosu için o derece kıymetli olan menkul, tabiri caizse Hazine bonosu ve tahvillerine nur yağdı. Tahvil faizleri yüzde 9’un altına indi. Önümüzdeki süreçte de bu durum devam edecek. Aktif rasyosu sonrası tüm Hazine ihalelerine rekor talep yaşandı. Yine TCMB verilerine bakarsak bankaların toplam menkul değerleri 17 Nisan haftasında 746.4 milyar lira iken 29 Mayıs haftasında 866.3 milyar liraya çıktı. Bu yüzde 16’lık artışa işaret ediyor.

TCMB SWAP: Yurtdışı swap imkanları BDDK’nın kararıyla sınırlandırılan bankacılık sektörü zaten Merkez Bankası’na başvuruyordu. Ancak aktif rasyosu sonrası bu talep arttı. Merkez Bankası da bankalarla swap limitlerini sürekli artırdı. En son 22 Mayıs’ta Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap Piyasası’nda geleneksel yöntemle gerçekleştirilen swap ihalelerinin limitini yüzde 40’tan yüzde 50’ye çıkardı. 4 Nisan’a kadar bu limit yüzde 20 idi. Bankalar pay kısmını artıran ve yaptıkları her swap işleminin 0.5 çarpımı ile gelen bu yöntemi

MEVDUATLAR: Gelelim bankaların aktif rasyosunu tutturmasını güçleştirecek işlemlerin yer aldığı payda kısmına. Paydada mevduatlar yer alıyor. Yani ne kadar fazla TL ve döviz mevduatı olursa payda o kadar büyüyor ve yüzde 100 aktif rasyosunun sağlanması o kadar zorlaşıyor. Bu nedenle bankacılık sektörü hem TL hem de döviz mevduatını daha az cazip hale getirmek için faiz indirimleri yaptılar. 17 Nisan haftasında 1 trilyon 418 milyar lira olan toplam mevduat 29 Mayıs’ta 1 trilyon 437 milyar liraya çıkmış. Yani sadece yüzde 1,4’lük artış var. Formüldeki revizyon öncesinde TL mevduatlar 1 ile, döviz mevduatlar 1.25 ile çarpılıyordu. O nedenle döviz mevduatlarında aynı dönemdeki artış yüzde 0,2’de kaldı. Şimdi ise döviz mevduatının yabancı para kredisi ile eşleşen kısmı 1 ile fazlası 1.75 ile çarpılıyor. Bankaların döviz mevduatını mümkün olduğunca döviz kredisine yönlendirmesi isteniyor. Bankaların paydayı küçültmek için döviz mevduata ilerleyen dönemlerde negatif faiz gelir mi, bu da konuşulanlar arasında!...

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap