Lübnan’da sermaye kontrolleri masada

Bankaların iki haftadır kapalı olduğu ve vatandaşların ATM’lerden sınırlı para çekebildiği Lübnan’da fonların yurt dışına çıkmasını engellemek için sermaye kontrollerinin bir seçenek olarak değerlendirildiği belirtiliyor.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Hilal SARI

Japonya ve Yunanistan’ın ardından borçluluk oranında dünyada üçüncü sırada yer alan Lübnan’da iki haftadır kapalı olan bankalarda sermaye kontrolü seçeneği değerlendiriliyor. Lübnan bankaları vatandaşların maaşlarını alabilmesi ve günlük ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için ATM’lere takviye yapmaya devam etse de, günlük para çekme limiti 1 milyon Lübnan lirası ile (663 dolar) sınırlandırıldı.

Lübnan Merkez Bankası henüz sermaye kontrolleri uygulanması için bir talimat vermedi. Bankacılar ve ekonomistler böyle bir kararın hükümetten gelmesi gerektiğini belirtiyor. Lübnanlı ekonomist Jihad Hokayem “Bankalardan mevduatların çekilmesini engellemek, mevduatları korumak ve ulusal para biriminde istikrarı sağlamak için sermaye kontrolleri sıkılaştırılabilir” diye konuştu.

Lübnan'da borcun GSYH'ye oranı yüzde 152. Kamu gelirlerinin neredeyse yarısı borçların faiz ödemelerine giderken, kamu maliyesi borçlar altında eziliyor. Öte yandan Başbakan Hariri’nin istifasını duyurmasına rağmen Beyrut sokaklarında gösteriler hız kesmeden devam ediyor. Ülkedeki ithalatçılar aylardır bankaların Lübnan lirasını ödemeler için dolara çevirememesinden şikayetçi. Şu anda 1 doların 1,507 Lübnan lirası olduğu resmi döviz kurundan daha yüksek bedeller ödeyerek döviz bürolarından dolar alarak ödemelerini yapmaya çalışan şirketlerin sayısı da giderek artıyor.

ATM’den para çekme limiti 633 dolar

Şimdiye kadar bazı bankalar gayri resmi şekilde döviz alımlarına bazı sınırlar getirdi ya da bankadan döviz çekmek veya ülke dışına döviz transferi yapmak isteyen bireylere ek ücretler uyguluyor. Lübnan bankaları vatandaşların maaşlarını alabilmesi ve günlük ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için ATM’lere takviye yapmaya devam etse de, günlük para çekme limiti 1 milyon Lübnan lirası ile (663 dolar) sınırlandırıldı.

Fakat Lübnan Merkez Bankası henüz sermaye kontrolleri uygulanması için bir talimat vermedi. Bankacılar ve ekonomistler böyle bir kararın hükümetten gelmesi gerektiğini belirtiyor. Lübnanlı ekonomist Jihad Hokayem “Bankalardan mevduatların çekilmesini engellemek, mevduatları kourmak ve ulusal para biriminde istikrarı sağlamak için sermaye kontrollerini sıkılaştırabilirler” diye konuştu.

Lübnan meclisine ekonomi danışmanlığı veren Charbel Cordahi ise hükümete “Yurtdışına para transferine haftalık 7500 dolar limiti getirilmesine, merkez bankasında bankalar tarafından tutulan mevduat sertifikaları faizlerinin ve hazine tahvillerinin yüzde 4.5’e indirilmesini” önerdi. Bunun üç ayı geçmemesi gerektiğini belirten Cordahi, bu acil durum önlemlerinin sadece durum istikrara kavuşana kadar uygulanmasını tavsiye etti. Lübnan’da kamu gelirlerinin neredeyse yarısı borçların faiz ödemelerine giderken, kamu maliyesi borçlar altında eziliyor. 2017'de kamu sektöründeki ücretlerde yapılan artış ve yüksek faiz oranları da bütçe açığını büyütüyor.

Hariri’nin istifası yetmeyecek

Saad el-Hariri’nin görev süresi boyunca ‘üçüncü kez’ istifa edeceğini duyurması, iki haftadır süren yoksulluk, işsizlik ve yolsuzluk gibi sorunlara tepki olarak başlayan gösterilerle siyaseten felce uğrayan ülkedeki belirsizliği derinleştirdi. Öte

yandan Hariri’nin istifasını duyurmasına rağmen Beyrut sokaklarından yükselen ve ‘Hepsi, hepsi’ anlamına gelen ‘Kellun ya’ni kellun’ sesleri, bu istifanın da kızgın Lübnanlıları sakinleştirmeye yetmeyeceğinin bir işareti. Aktivist ve analistlere göre 15 yıl süren iç savaşın ardından Lübnan’da mezhepçi bir kuvvetler ayrılığına dayalı olan hükümet sistemi rüşvet ve yanlış yönetimin giderek büyümesine yol açtı.

Etiketler