10 °C

'Türkiye krizi yaşadı, daha kötüye gidemez'

Finans piyasalarının görüşlerine saygı duyduğu Timothy Ash ve dünyaca ünlü yatırımcı Mark Mobius, 10. Boğaziçi Zirvesi’nde Türkiye ekonomisi ve küresel piyasalara ilişkin önemli mesajlar verdi.

'Türkiye krizi yaşadı, daha kötüye gidemez'

Hilal SARI

İstanbul’da 10’uncusu düzenlenen Boğaziçi Zirvesi’ne konuşmacı olarak katılan Bluebay Varlık Yönetimi Kıdemli Stratejisti Timothy Ash Türkiye’de ekonomiye ilişkin en önemli sorunun MB’nin itibarı ve bağımsızlığı olduğunu belirtti ve öncelikle yapılması gerekenleri şöyle anlattı:

“Türkiye’nin mevcut ekonomik sorunlarını çözmek adına tüm imkanları elinde bulundursaydım işe merkez bankası para politika kurulunu revize etmekle başlardım. Muhtemelen dışardan bir danışmanlık da getirirdim. İngiltere Merkez Bankası gibi dış otoritelerden uzmanlar eklerdim para politika kuruluna. Bu çok iyi bir fikir olurdu. Merkez Bankası’nın piyasa gözünde itibarını kuvvetlendirirdi ve karar veriş süreçlerini iyileştirirdi. Belki de komiteyi genişletip dışarıdan bağımsız danışman almak gerekiyor. Bağımsız ve güvenilir bir merkez bankanız olduğunda yabancı yatırımcılar Türkiye’nin hikayesine inanır, güçlü bir sermaye girişi görürüz, borçlanma maliyetleri düşer ve zalim döngü kırılır. Çünkü piyasalarda Türkiye’ye ilişkin hala en büyük soru işareti merkez bankası.”

Türkiye piyasa kurallarının değişmesini bekleyemez

Ele alınması gereken ikinci sorunun ise Batı ile ilişkiler olduğunu belirten Ash, “Türkiye’nin Batı'yla ilişkilerini normalleştirmek yapılacak ikinci iş olurdu. Nihayetinde Türkiye’ye ticaretin ve finansmanın üçte ikisi Batı'dan geliyor. Türkiye’de ve dışarda siyasi söylemler ne kadar farklı olsa da Türkiye’nin doğal yeri Batı’da. Atatürk de Batı’ya bakmıştı Doğu’ya değil” diye konuştu. Siyasi söylemin yumuşaması gerektiğine de vurgu yapan Ash “Hollandalılara Nazi demek çok da işinize yaramaz. Büyükannemin bir lafı vardı: Balla sirkeyle yakalayacağından daha fazla sinek yakalarsın. Çünkü aslında yatırımcılar Türkiye’yi seviyor. Biz yatırımcılar Türk banka ve şirketlerini seviyoruz, Türk iş insanlarını seviyoruz. Burada iş yapmak istiyoruz. Ama bakın küresel finans piyasaları belirli kurallara göre faaliyet gösteriyor. Türkiye bu kuralların değişmesini bekleyemez. Bu bir gerçek.”

Finansmanda Ash ‘Batı’yı Mobius ‘Doğu’yu gösterdi

Mobius’un etkinlikte bunun tam tersini tavsiye ettiğini hatırlatıldığında Ash şu yanıtı verdi: “Türkiye finansman için Doğu'ya da gitse onlar da aynı şeyleri isteyecek, ortodoks politikalar bekleyecekler. Son yıllardaki deneyimler Doğu’dan ciddi bir sermaye gelmediğini gösteriyor. Türkiye finansman kaynağını Körfez’le biraz çeşitlendirmeye çalıştı. Bakanlar dünya çapında ekonomik destek aradı ve Katar’dan 15 milyar dolar buldular. Ama Çin’den ya da Rusya’dan ciddi bir finansman gelmedi. Ortodoks politikalarla 400 milyar dolar kredi alıp sonra birden başka bir politika izlemeye karar veremezsiniz.”

Mobius ise Türkiye’nin sermaye ihtiyacı konusunda “Sermaye giderek daha fazla Asya’ya kayıyor. Bence Türkiye de giderek Doğu'ya bakmaya başlamalı Batı'ya değil” demişti.

Faiz indirimi bankaların kötü kredilerini düşürür

Mobius da bu konuda Ash ile aynı fikirde. “Ekonomi yönetimi benim elimde olsaydı yapacağım ilk iş faiz indirmek olurdu” diyen Mobius Türk devlet tahvillerinin getirisinin düştüğünü, bu yüzden yurtiçi faizlerin de düşmesi gerektiğini belirtti ve şöyle devam etti: “Bankaların kötü kredileri düşecek. Türkiye’de MB faiz indirirse şirketlerin durumu daha iyi hale gelecek ve insanlar bu şirketlere yatırım yapmak isteyecek.”

Liradaki düşüş Türk varlıklarını ucuzlattı

Toplam yönettiği fonun yüzde 2 ila 3’ü Türk varlıklarda bulunan Mobius, liradaki düşüş nedeniyle Türk varlıkların ucuzladığını ve Türkiye’nin gelişen piyasalar arasında kendi listesinin en üst sıralarında olduğunu belirtti ve şunları söyledi: "Lirada zaten ciddi bir düşüş gördüğümüz için şu anda Türk varlıklar ucuz durumda. Türkiye’de en çok tekstil başta olmak üzere tüketici ürünlerinde ve teknolojiyi iyi kullanan sektörlerde yatırımımız var."

Küresel ticaret Türkiye gibi ülkeler için tehdit değil fırsat

Küresel ticareti Türkiye için bir fırsat olarak nitelendiren Mobius ABD-Çin arasında süregelen ticaret savaşının kısa bir sürede sonlanmayacağını belirtti ve “Bu bir hegamonya savaşı. ABD başka bir egemen güç olan Çin’le savaşıyor aslında. Kısa sürede de bitmeyecek bu savaş. O yüzden biz bundan nasıl fayda sağlarız diye bakmak lazım. Çinli imalatçıları buraya çağırın. Çin, ABD’ye ihracat yapmakta zorlandığında üretimini dışarı kaydırıyor. Ama Çinli üreticileri çekmek için ölçek büyütmeniz gerekiyor” diye konuştu.

Türkiye krizi yaşadı, daha kötüye gidemez

Türkiye’de faiz indirimi için hareket alanı var. Merkez Bankası’nın itibarının iyileştirilmesi gerek. Para Politikası Kurulu’nun revize edilmesi lazım. Batı ile ilişkilerin iyileştirilmesi sermayeyi Türkiye’ye akıtır. Yatırımcılar Türkiye’yi seviyor. Ama bakın küresel finans piyasaları belirli kurallara göre faaliyet gösteriyor.

Türkiye’nin sermaye kaynağı konusunda Doğu’ya yönelmesi gerek. Sermaye giderek daha fazla Asya’ya kayıyor. Bence Türkiye de giderek Doğu'ya bakmaya başlamalı Batı'ya değil. Ekonomi yönetimi benim elimde olsaydı ilk yapacağım iş faiz indirmek olurdu. Şirketlerin durumu böylece daha iyi duruma gelir ve yatırım çekerlerdi. Mobius, “Bir sonraki büyük kriz faizlerin tekrar yükselmeye başladığı zaman vuracak. 2008 yılındaki krizde şirketler yüksek faizi kaldırabiliyordu. Fakat şimdi faizler dünyada tekrar hızlı bir şekilde yükselirse - kademeli olursa belki sorun olmaz - birçok şirket için çok ciddi sorun olacağını göreceğiz. Çünkü uzun yıllar düşük maliyetlerle borçlanmış olacaklar. Ülkeler için de durum aynı. ABD’de Trump neden negatif faiz istiyor? Çünkü borcunu ödeyecek. Türkiye’yi kırılganlar arasında görmüyorum, çünkü zaten krize girdi geçen yıllarda. Korkunç bir devalüasyon yaşadı. Yani artık Türkiye’nin gidebileceği tek yön yukarısı olacaktır, daha kötüye gitmez" diye konuştu.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap