Türkiye’deki sosyal medya hissecileri ‘Sülün Osman’ gibi

Dünya, Wall Street’te sosyal medya üzerinden organize olup GameStop hisselerini uçuran ve açığa satış yapan fonları zor duruma düşüren küçük yatırımcıları konuşuyor. Türkiye’de ise Telegram, Whatsapp gibi platformlarda bir araya gelen küçük yatırımcılar daha çok kümese girmiş kaz olarak görülüyor.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Tüm dünyada finans piyasaları son günlerde Wall Street fonları ile sosyal medya mecralarından Reddit’te organize olan küçük yatırımcıların savaşını konuşuyor. Fonların ‘ölü’ olarak nitelendirdiği şirket hisseleri sosyal medyada organize olan yatırımcıların alımlarıyla sert yükselmiş ve hissede açığa satış yapan fonlar zor durumda kalmıştı. Sosyal medyanın gücü sosyal olaylarının yanında finansal piyasalarda da artık etkili oluyor. Wall Street’te sosyal medyada organize olup hisseyi yükselten küçük yatırımcıların hareketlerinin benzerleri aslında Türkiye’de de yaşanıyor. Son 1 yılda borsaya800 bin yeni yatırımcı gelirken sosyal medyada da özellikle hisse senetleriyle ilgili çok sayıda kullanıcı var. Bu kullanıcılar Telegram, Whatsapp ve Twitter gibi sosyal medya kanallarında hisselerle ilgili paylaşımlar yaparak hisse fiyatlarında sert hareketlere neden olabiliyorlar. Ancak uzmanlar Türkiye’deki küçük yatırımcıların bir araya geldiği sosyal medya gruplarıyla GameStop özelinde yaşananların biraz farklı olduğu görüşünde.

Türkiye'de durum farklı

Türkiye’de sosyal medya platformlarında bir araya gelen küçük yatırımcılar ise daha çok hisse önerisi veren kişilerin açtıkları grupları takip ediyor. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yakın takibe aldığı sosyal medya platformlarında işleyiş toplu bir hareketten ziyade daha çok küçük yatırımcıya fiyatı yükselmiş hisseyi satabilmek yönünde. Öyle ki SPK’nın sosyal medya platformlarındaki paylaşımlarından ceza kestiği kişilerin hareketlerine bakıldığında bu kişiler, önerdikleri şirket hisselerinde önceden alım yapıyor. Sonra bu şirket ile ilgili bir beklenti oluşturup sosyal medya üzerinden yaptıkları ‘reklam’la hem hissenin daha da yükselmesini neden oluyorlar hem de ellerindeki hisseyi satacak kitleyi yaratıyorlar. Uzmanlar Türkiye’deki sosyal medya üzerinden hisse önerisi yapıp küçük yatırımcıyı mağdur edenleri; 1950 ve 60’lı yıllarda tramvay, Galata Kulesi, kent meydanlarındaki saatler, şehir hatları vapurları gibi kamu mallarını saf vatandaşlara ‘satarak’ ya da ‘kiraya vererek’ efsane haline gelen Sülün Osman’a benzetiyor.

► Finansal okuryazarlık artırılmalı

Murat Sağman / FODER Yönetim Kurulu Üyesi

GameStop hisselerinde yaşanan hareketlerin benzerleri daha önce de yaşandı Wall Street’te. Orada günlük fiyat değişimleri için marj olmayınca sert hareketler de oluyor. Bizim borsada fiyat hareketleri limitli durumda. Sosyal medya üzerinde organize olan kişiler büyük dalgalanmalar yaratabiliyor. Bu noktada önlem ile serbest piyasa arasında kalınıyor. Önemli olan finansal okuryazarlığın artırılması. Yatırımcıların finansal okuryazarlığını artıracak adımlar hem finansal piyasaların derinleşmesine hem de tasarruf eğiliminin artmasını sağlayacaktır.

► Tüyo ile yatırım yapmayın

Enver Erkan / Tera Yatırım - Ekonomist

Sosyal medyada bir araya gelip GameStop hisselerini yükselten küçük yatırımcılar genel olarak sürü psikolojisiyle hareket ediyor. Bizde Telegram ve WhatsApp grupları üzerinden bir araya gelenler ise organize şebeke gibi. Sülün Osman benzetmesi yanlış olmaz. Bazı hisseler saçma sapan seviyelere çıkıp, borsanın en değerli şirketi olabiliyor. GameStop gibi bizde de küçük ölçekli şirketlerde fiyatlar balon haline geliyor. Bu şirketlerin ortaya koyduğu bir değer yok, tüyoların peşine takılan insanlar fiyatlarda sert hareketlere neden olabiliyor. Yatırımcılar bu tip hisselerden uzak durmalı, ekonomik değer yaratan şirketlere ortak olmalı, kısa yoldan değil sürdürülebilir bir getiri peşinde olmalı.

► Küçük şirketler için de rapor yazılmalı

Yeliz Karabulut / Stratejist

Sosyal medyanın finansal piyasalar üzerindeki etkisi tehlikeli bir tarafa gidiyor. GameStop’ta bir araya gelenler ile bizde sosyal medya üzerinden bir araya gelenler arasında pek fark yok aslında. Bu kitleler hisse senetleri fiyatları üzerinde sert fiyat hareketleri yaratabiliyorlar. Bu tip hareketler arkasında çok sayıda mağdur da bırakabilir. Türkiye’de küçük yatırımcılar uzmanlara danışmalı ama kurumların araştırma departmanları belli hisseler hakkında rapor yazıyor. Yani küçük yatırımcının diğer hisselerle ilgili bilgiye ulaşma yolları sınırlı. Bu belki bir düzenleme ya da yönlendirmeyle hayata geçirilebilir.

► Günlük hareketler %10 ile sınırlı

Wall Street’te hisseler 1 günde 3 haneli rakamlarda yükselirken bu oran Türkiye’de yüzde 10 ile sınırlı. Yani mevcut durumda bir hisse gün boyunca en fazla yüzde 10 yükselebilir ya da yüzde 10 düşebilir. Hisse senedi fiyatlarında gün içi yaşanan sert fiyat hareketlerinde Wall Street’te olduğu gibi Türkiye’de de devre kesici uygulamalar hayata geçiriliyor. Borsa İstanbul’da devre kesici uygulamaları hissenin işlem gördüğü pazarlara göre farklılık gösteriyor.

► Açığa satış sadece BİST 30’da

GameStop hisselerinde savaşı başlatan hareket fonların yaptığı açığa satış işlemleri olmuştu. Borsa İstanbul’da açığa satış işlemleri şu an sadece BİST 30 hisselerinde yapılabiliyor. GameStop ile Borsa İstanbul’daki orta ve küçük ölçekli şirketleri karşılaştırmak yanlış olmaz. Dolayısıyla Borsa İstanbul’da Yıldız Pazar dışındaki hisselerde açığa satış yapmak mümkün değil. Öte yandan kredili işlemler de yine sadece BİST 30 hisseleriyle sınırlı. Bu hisselerin hem piyasa değeri hem de dolaşımdaki hisse sayısının büyüklüğü nedeniyle küçük yatırımcıların bu tür hisselerde sert fiyat hareketlerine neden olmaları oldukça düşük bir ihtimal.