155 yılda sadece 3 kez görülen sinyal yeniden ortaya çıktı: Borsada endişelendiren tablo

ABD borsalarında son haftalarda görülen yükseliş, yatırımcıların risk iştahını artırırken, piyasa değerlemelerine ilişkin önemli bir gösterge dikkat çekici seviyelere ulaştı.

Haziran ayından bu yana Dow Jones Sanayi Endeksi, S&P 500 ve Nasdaq Bileşik Endeksi tarihi zirvelerini yenilerken, yükselişte yapay zekâ yatırımlarına yönelik iyimserlik, güçlü şirket bilançoları, 2025'te rekor seviyelere ulaşan hisse geri alımları ve SpaceX öncülüğünde yeniden canlanan halka arz piyasası etkili oldu.

Ancak analistler, yükselişin ardından değerlemelerin tarihsel olarak oldukça yüksek seviyelere ulaştığına dikkat çekiyor.

Shiller F/K oranı 155 yılda üçüncü kez 40'ın üzerine çıktı

Piyasaların pahalı olup olmadığını ölçmek için kullanılan göstergelerden biri olan Shiller Fiyat/Kazanç (CAPE) oranı, son 10 yılın enflasyondan arındırılmış ortalama şirket kârlarını esas alması nedeniyle uzun vadeli değerleme açısından önemli kabul ediliyor.

1871 yılına kadar geriye dönük hesaplanabilen verilerde CAPE oranının tarihsel ortalaması yaklaşık 17,4 seviyesinde bulunuyor.

Buna karşın 10 Temmuz itibarıyla S&P 500'ün CAPE oranı 42 seviyesini aştı. Böylece gösterge, son 155 yılda yalnızca üçüncü kez 40 seviyesinin üzerine çıkmış oldu.

Daha önce iki kez yaşandı

Verilere göre CAPE oranının 40 seviyesini geçtiği önceki dönemler şunlar oldu:

1999-2000 Dot-com balonu: Gösterge Aralık 1999'da 44,19 ile tarihi zirvesini gördü. Yaklaşık üç ay sonra teknoloji balonu patladı. S&P 500 yaklaşık yüzde 49, Nasdaq ise yüzde 78 değer kaybetti.
2022 yılı: Ocak 2022'de CAPE oranı yeniden 40 seviyesini aştı. Ardından başlayan ayı piyasasında S&P 500 yaklaşık yüzde 25, Nasdaq ise yaklaşık yüzde 33 geriledi.

2026 yılında ise gösterge yeniden 42'nin üzerine çıkarak tarihin en yüksek ikinci seviyesine ulaştı.

"Yüksek değerlemeler sonsuza kadar sürmüyor"

Uzmanlara göre CAPE oranı tek başına piyasalarda düşüşün ne zaman başlayacağını gösteremese de, tarihsel veriler aşırı yüksek değerlemelerin uzun süre korunmasının zor olduğuna işaret ediyor.

Bu nedenle mevcut seviyeler, ABD borsalarında olası bir düzeltme veya ayı piyasası riskinin arttığı yönünde önemli bir uyarı olarak değerlendiriliyor.

Ayı piyasaları kısa, boğa piyasaları daha uzun sürüyor

Öte yandan tarihsel veriler, sert düşüşlerin kalıcı olmadığını da ortaya koyuyor.

Bespoke Investment Group'un Büyük Buhran döneminden bu yana yaptığı analizlere göre S&P 500'de ortalama ayı piyasası 286 gün sürerken, son yaklaşık 100 yılda hiçbir ayı piyasası 630 günü aşmadı.

Buna karşılık ortalama boğa piyasası 1.023 gün devam etti. İncelenen 27 boğa piyasasının 14'ü, tarihteki en uzun ayı piyasasından bile daha uzun sürdü.

Analistler, kısa vadede yüksek değerlemelerin risk oluşturduğunu ancak uzun vadede ABD ekonomisinin büyümeye devam etmesi ve şirketlerin değer üretmesi sayesinde hisse senedi piyasalarının tarihsel olarak yükseliş eğilimini koruduğunu belirtiyor. Bu nedenle olası düzeltmelerin, uzun vadeli yatırımcılar açısından fırsata dönüşebileceği değerlendiriliyor.