Erken sigorta girişi emekliliği nasıl etkiliyor? İşte 3 farklı hesaplama sistemi

Türkiye’de erken yaşta sigortalı çalışmaya başlayan vatandaşların en çok araştırdığı konuların başında emeklilik hesabı geliyor. Özellikle 18 yaşından önce sigorta başlangıcı yapılan dönemlerde farklı uygulamalar devreye girerken, uzmanlara göre ilk işe giriş tarihi emeklilik şartlarını doğrudan etkiliyor. Sosyal güvenlik sisteminde üç ayrı dönem için farklı hesaplama yöntemi uygulanıyor.

8 Eylül 1999 tarihinden önce ilk kez sigortalı olan kişiler için 18 yaşından önce çalışmaya başlanmış olması emeklilik açısından avantaj sağlayabiliyor. Bu dönemde işe başlayanların prim günleri 18 yaşından önce işlemeye başlıyor ve EYT kapsamındaki değerlendirmelerde bu süreler dikkate alınabiliyor. Kadınlarda 20 yıl, erkeklerde ise 25 yıllık sigortalılık süresi hesabında bazı durumlarda 18 yaş sınırı uygulanmıyor.

Uzmanlara göre özellikle Nisan 1981 tarihinden önce sigortalı olan kişiler için sigortalılık süresinin 18 yaşın dolduğu tarihte başlamasına yönelik uygulama geçerli olmuyor. 

Bu nedenle eski girişli çalışanlar daha avantajlı emeklilik şartlarından yararlanabiliyor. Erken yaşta çalışmaya başlayan birçok kişi için bu durum emeklilik yaşını doğrudan etkileyebiliyor.

8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar için ise farklı bir uygulama bulunuyor.

 Bu dönemde 18 yaşından önce çalışmaya başlayanların prim günleri emeklilik hesabına dahil ediliyor ancak sigorta başlangıç tarihi olarak 18 yaşın doldurulduğu tarih esas kabul ediliyor. Böylece prim avantajı korunurken sigortalılık süresi hesabında yaş kriteri öne çıkıyor.

Bu dönemde emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanıyor. Prim gününü tamamlayan vatandaşlar, yaş şartını bekledikten sonra emeklilik hakkı kazanabiliyor.

Sosyal güvenlik uzmanları, özellikle ilk sigorta giriş tarihinin doğru tespit edilmesinin büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

30 Nisan 2008 tarihinden sonra çalışmaya başlayanlar açısından ise sistem tamamen değişmiş durumda.

Bu tarihten sonra sigorta girişinin kaç yaşında yapıldığının emeklilik üzerinde belirleyici olmadığı belirtiliyor. Uzmanlara göre artık temel kriter, gerekli prim gününün hangi tarihte tamamlandığı oluyor.

Yeni sistemde SSK’lı çalışanlar için 7200 gün, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki çalışanlar için ise 9000 prim günü şartı uygulanıyor.

Prim gününü tamamlayan vatandaşlar, o tarihte geçerli olan yaş şartına tabi tutuluyor. Böylece sigorta başlangıç yaşından çok çalışma süresi önem kazanıyor.

Mevcut uygulamaya göre prim gününü 31 Aralık 2035 tarihine kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilecek.

 Ancak prim gününün daha ileri tarihlerde tamamlanması halinde emeklilik yaşı kademeli olarak artacak. 2036 yılından itibaren her yıl için yaş şartına ekleme yapılacağı belirtiliyor.

Sosyal güvenlik uzmanları, özellikle erken yaşta çalışmaya başlayan vatandaşların SGK kayıtlarını detaylı şekilde incelemesi gerektiğini vurguluyor.

İlk işe giriş tarihi, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi emeklilik hesabında büyük fark oluşturabiliyor. Yanlış ya da eksik kayıtların ise ilerleyen yıllarda ciddi hak kayıplarına neden olabileceği ifade ediliyor.