Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişleri üçe düştü

ABD-İran saldırıları sürerken Hürmüz Boğazı’ndan 21 Temmuz’da yalnızca üç emtia gemisi geçti. Kpler verilerinde çok büyük ham petrol ve LNG tankerleri görünmezken, Kızıldeniz’de Suudi petrolünü taşıyan üç gemi rota değiştirdi.

Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiği, ABD ile İran arasındaki saldırıların sürdüğü 21 Temmuz Salı günü üç gemiye kadar geriledi. Geçiş sayısı bir önceki gün dört olarak kaydedilmişti.

Gemi takip verilerinde petrol ve LNG taşımacılığının ana unsurları olan çok büyük tankerler görünmedi. Enerji sevkiyatındaki sıkışma Kızıldeniz’e de yayılırken, iki kritik deniz koridoru aynı anda baskı altına girdi.

Geçiş sayısı üçe indi

Kpler verilerine göre Kaiser adlı genel kargo gemisi yüklü halde Hürmüz Boğazı’ndan çıkış yaptı. H7 Smb8 adlı kuru yük gemisi ise yeni yük almak üzere boş olarak Basra Körfezi’ne girdi.

Hsin Ocean adlı gemi rafine palm oleini yüküyle boğaza giriş yaptı. Gün boyunca kaydedilen üç geçişte ham petrol veya LNG taşıyan büyük bir enerji tankeri yer almadı.

Enerji tankerleri görünmedi

Gemi takip sistemlerinde çok büyük ham petrol tankerleri ile LNG tankerlerinin geçiş yaptığına ilişkin görünür bir kayıt oluşmadı. Transponderlerin kapatılması nedeniyle bazı hareketlerin sistemlerin dışında kalma ihtimali bulunuyor.

Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinin petrol ve gaz ihracatı için temel çıkış güzergâhını oluşturuyor. Geçişlerin düşük kalması, üretim tesisleri çalışsa bile yüklerin alıcılara ulaştırılmasını zorlaştırıyor.

İkinci koridor da baskıda

Suudi Arabistan’dan Çin ve Hindistan’a petrol taşıyan Xin Long Yang, Rodos ve Amazon adlı üç tanker, Babülmendep Boğazı’na ilerlerken yön değiştirdi. Gemiler Yemen kıyısından geçmek yerine Süveyş Kanalı’na yöneldi.

Xin Long Yang, Yanbu Limanı’ndan 2 milyon varil petrol yüklemişti. Rodos yaklaşık 700 bin varil taşıyordu. Amazon da Hindistan’a gönderilmek üzere Suudi petrolü aldıktan sonra rotasını değiştirdi.

Husiler, Suudi limanlarında yükleme veya boşaltma yapan gemilerin hedef alınabileceği uyarısında bulundu. Savaş riski sigorta maliyetleri de son 24 saat içinde yükseldi.

Babülmendep yerine Süveyş Kanalı, Akdeniz ve Afrika çevresinden ilerlemek, Asya’ya yapılan teslimatlara haftalar ekleyebilir. Tam yüklü büyük tankerlerin Süveyş geçişinde yüklerinin bir bölümünü SUMED boru hattına aktarması da gerekebilir.

Saldırılar 11’inci gecede

ABD ordusu, İran’a yönelik saldırıların 11’inci gece de devam ettiğini açıkladı. Son operasyon yaklaşık 75 dakika sürdü.

ABD Merkez Komutanlığı; askerî operasyon merkezlerini, deniz kapasitesini, uçak hangarlarını, insansız hava aracı depolarını ve lojistik altyapıyı hedef aldığını bildirdi. Washington, İran’ın son üç ayda Hürmüz Boğazı’ndan geçen 30’dan fazla ticari gemiye saldırdığını öne sürdü.

İran ise ABD’nin bölgedeki askerî noktalarına ve altyapısına yönelik saldırılarını sürdürdü. Çatışmanın deniz taşımacılığına yayılması, ticari gemilerin rota ve sigorta kararlarını doğrudan etkilemeye başladı.

Diplomasi kapısı kapanmadı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’ın çatışmayı sona erdirecek müzakerelere açık olduğunu söyledi. Rubio, İran’ın görüşmeler konusunda yeterince ciddi davranmadığını savundu.

Arabulucuların taraflara 10 günlük ateşkes önerisi sunduğu bildirildi. İran İçişleri Bakanı İskender Momeni de Pakistan’ı ziyaret ederek İslamabad’dan arabuluculuk çabalarını sürdürmesini istedi.

Diplomatik temaslar devam ederken sahadaki saldırılar durmadı. Gemilerin geri dönmesi ve boğaz geçişlerinin azalması, piyasanın somut bir anlaşma oluşmadan güvenlik riskini fiyatlamayı sürdüreceğini gösteriyor.

Petrol 91 doların üzerinde

Brent petrolün varil fiyatı salı gününü yüzde 2 artışla 91,01 dolardan tamamladı. ABD tipi ham petrol de yüzde 2 yükselerek 84,91 dolara çıktı.

Brent petrol 10 Haziran’dan, ABD tipi ham petrol ise 11 Haziran’dan bu yana en yüksek kapanışını yaptı. Brent petrol teknik olarak aşırı alım bölgesindeki yedinci gününü tamamladı.

Fiyat artışının merkezinde yalnızca mevcut arz kaybı değil, sevkiyat koşullarının hafta boyunca bozuk kalabileceği beklentisi bulunuyor. Suudi petrolünün Asya’ya ulaşmasında yaşanacak yeni gecikmeler, navlun ve sigorta maliyetlerini de yukarı taşıyabilir.