Türkiye'nin 94 yıllık sanayileşme politikası

Cumhuriyetle birlikte bu şiarla girişilen 94 yıllık kalkınma hamlesinde inişli çıkışlı dönemler yaşandı…

Cumhuriyetin ilk yıllarındaki ekonomi ve sanayi politikaları I. İzmir İktisat Kongresi'nde şekillendi.

Çok partili hayata geçilmesinin ardından, iktidara gelen DP döneminde, özel sektör eliyle sanayileşme politikasına ağırlık verilmeye başlandı.

Org. Cemal Gürsel başkanlığında kurulan Milli Birlik Hükümeti ile planlı ekonomiye geçildi. İlk yerli otomobil "Devrim" üretildi.

1965-1980 arasında aralıklarla başbakanlık görevini üstlenen Süleyman Demirel, önemli altyapı ve ağır sanayi yatırımlarına imza attı.

Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında Türkiye'ye uygulanan silah ambargosu, Bülent Ecevit döneminde yerli uçak sanayinin temelleri atılmasına vesile oldu.

Turgut Özal liderliğinde "Dört eğilim"in partisi olarak kurulan Anavatan Partisi (ANAP) döneminde ekonomi ve sanayi dış rekabete açıldı.

2001 krizi sonrasında kurulan AK Parti hükümetleri, Türkiye'nin son 17 yılındaki sanayi politikalarına yön verdi.

Gül Hükümeti - AK Parti - 18.11.2002-14.03.2003 -Sanayi ve enerji sektörlerinin hammadde taleplerinin ucuz ve güvenli bir şekilde sağlanması ve işlenmiş ürün ihracatımızın artırılması sağlanacaktır. -Sanayi sektörüne ucuz enerji temin etmek üzere; elektrik üretim maliyetlerinin, kayıp-kaçak oranlarının, verimsiz kullanımların ve satış fiyatlarının içindeki fon ve payların düşürülmesine yönelik çalışmalar sürdürülecektir. - Reel sektör yatırımlarını artırmaya ve üretime dönük politikalar geliştirilecektir.

Erdoğan Hükümeti - AK Parti - 14.03.2003-29.08.2007 - İmalat sanayiin dış rekabet gücünün artırılması, mukayeseli avantajlar, alternatif maliyetler, ticaret hadleri ve serbest ticaretin rolü ve önemi dikkate alınarak değerlendirilecektir. Bu çerçevede, sorunun demokratik piyasa koşullarında çözümüne ağırlık verilecektir. Büyük sanayi kuruluşlarının yurt dışında faaliyette bulunarak rekabet güçlerini dış piyasalara taşımaları teşvik edilecektir. - Yatırım ortamının iyileştirilmesi, etkin ve amaca uygun yapısal reformlar, sanayi ve enerji sektörünün yeniden yapılandırılması ve modernize edilmesi, (…)yabancı sermayenin teşvik edilmesi ve ihracatın artırılması yoluyla sağlanacaktır.

II. Erdoğan Hükümeti - AK Parti - 29.08.2007-06.07.2011 Sanayi politikamızın temel hedefi, rekabet gücümüzü verimlilik ve teknolojik yenilik ekseninde artırmak, özel sektör öncülüğünde dışa dönük bir yapı içinde sürdürülebilir kalkınmayı sağlamaktır.

III. Erdoğan Hükümeti - AK Parti - 06.07.2011-29.08.2014 - Ülkemizde girişimcilik gücü yüksek, finansal piyasalara kolay erişebilen, yenilikçi, rekabetçi, istihdam yaratabilen, ortak çalışma kültürünü benimsemiş işletmelerden oluşmuş bir sanayi yapısı hedefl iyoruz. - Sanayide uzun dönemli vizyonumuz “Orta ve yüksek teknolojili ürünlerde Avrasya’nın üretim üssü olmak”tır. - Sanayimizin insan kaynağı ve kapasitesini güçlendirmek amacıyla özel sektörün organize sanayi bölgelerinde mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları açmasını destekleyeceğiz.

I. Davutoğlu Hükümeti - AK Parti - 29.08.2014-28.08.2015 - KOBİ ağırlıklı bölgesel kümelenmeleri destekleyerek imalat sanayiinin ülke öncelikleri çerçevesindeki gelişim ve dönüşümünü hızlandıracağız. - İmalat sanayiinde yerli girdi kullanımına dayalı ve yüksek katma değerli bir üretim yapısına geçeceğiz. - Yeni yatırımlar ve imalat sanayiimizde yaşanacak dönüşümlerle 2023 yılında 500 milyar dolar mal 150 milyar dolar da hizmet ihracatı hedefimize ulaşacağız. - Sanayi girdilerinin ülke içinden karşılanma oranının artırılmasını teminen, yüksek yatırım gerektiren ara malı ve sanayi hammaddelerinin üretimine öncelik verilecektir.

II. Davutoğlu Hükümeti - AK Parti-Bağımsızlar- …HDP - 29.08.2015-24.11.2016 Seçim hükümeti olarak kurulduğundan ekonomi programı açıklanmadı.

III. Davutoğlu Hükümeti - AK Parti - 24.11.2015-24.05.2016 - Sanayide dışa dönük bir yapı içinde, Ar-Ge, yenilik ve nitelikli iş gücüne dayalı yüksek katma değerli mal üreten şirketlere sahip, orta ve yüksek teknolojili ürünlerde Avrasya’nın üretim merkezi haline gelmiş bir ülke olma vizyonuyla hareket edeceğiz. - Ülkemizin uluslararası rekabet gücünü ve dünya ihracatından aldığı payı artırmak için imalat sanayinde dönüşüm gerçekleştirmeye yönelik adımlar atması gerektiğinin bilinciyle, yüksek teknolojili sektörlere yoğunlaşmaya önem vermekteyiz. - Sanayi girdilerinin ülke içinden karşılanma oranının artırılmasını teminen, yüksek yatırım gerektiren ara malı ve sanayi hammaddelerinin üretimine öncelik vereceğiz.

Yıldırım Hükümeti - AK Parti - 24 MAYIS 2016 - ... - Sanayide dışa dönük bir yapı içinde, Ar-Ge, yenilik ve nitelikli işgücüne dayalı yüksek katma değerli mal üreten şirketlere sahip, orta ve yüksek teknolojili ürünlerde Avrasya’nın üretim merkezi haline gelmiş bir ülke olma vizyonuyla hareket edeceğiz. - Bilgi toplumu hedefini gerçekleştirmek amacıyla bilgi-iletişim teknolojileri başta olmak üzere, ülkemizde dördüncü sanayi devrimine geçiş için gerekli çalışmalara hız verilecektir. - Sanayi girdilerinin ülke içinden karşılanma oranının artırılmasını teminen, yüksek yatırım gerektiren ara malı ve sanayi hammaddelerinin üretimine öncelik vereceğiz