Ülke gibi şirketler
Ülke gibi şirketler
Akıllı telefonların hayatlarımıza hızlı girişine ayak uyduramayan Nokia, Finlandiya ekonomisinin de sarsılmasına neden oldu. Nokia'nın düşüşte olan yıllık cirosu ülkenin gayrisafi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yüzde 20'sine eşit. Firmanın ödediği kurumlar vergisi, bazı dönemlerde Finlandiya'da toplanan kurumlar vergisi toplamının yüzde 23'üne kadar çıkıyordu.
The Economist'in araştırmasına göre dünyada benzer ilişkiye sahip bir dizi ülke ve firma var. İşte yıllık cirosu, merkezinin bulunduğu ülkenin GSYİH'sinde büyük yüzdeye sahip şirketler:
Arcelor-Mittal - Lüksemburg
Demir-çelik devi Arcelor-Mittal'in merkezi Lüksemburg'da bulunuyor. Firmanın 2011'deki 94 milyar dolarlık cirosu, Lüksemburg GSYİH'sinin yüzde 161'ine eşit.
Essar Energy - Mauritius
Firmanın 14.9 milyar dolarlık geliri, vergi cenneti olarak bilinen Hint Okyanusu'ndaki bu ada ülkesinin toplam büyüklüğünün yüzde 132'si kadar.
Royal Dutch Shell - Hollanda
Petrol devinin 470 milyar dolarlık cirosu, tüm Hollanda ekonomisinin yüzde 56'sına denk.
China Mobile - Hong Kong
81.7 milyar dolarlık iletişim geliri, Hong Kong ekonomisinin yüzde 32'sine eşit.
Glencore - İsviçre
Madencilik ve emtia ticaretinde dünya çapında söz sahibi olan Glencore, 2011 sonunda 186.2 milyar dolar ciro yaptı. Firmanın satışlarının İsviçre ekonomisinin büyüklüğüne oranı yüzde 29.
Statoil - Norveç
Bir diğer petrol devi Statoil'in 115.3 milyar dolarlık satışları, Norveç ekonomisinin yüzde 29'una denk.
PTT - Tayland
Tayland'ın enerji devi PTT'nin 2011 satışları 79.7 milyar doları buldu. Bu rakamın ülkenin GSYİH'sine oranı ise yüzde 23 düzeyinde.
Hon Hai - Tayvan
Nokia ile en çok benzeyen vaka Tayvanlı Hon Hai. 94.4 milyar dolarlık cirosu, merkezinin bulunduğu ülkenin GSYİH'sine oranı yüzde 20. Tek fark, Hon Hai'nin üretiminin büyük ölçüde Çin'de oluşu ve istihdamdaki olası azalmanın ülke ekonomisini Nokia kadar zorlamayacak olması.
Nokia - Finlandiya
Pazar payı her geçen gün düşen, hisse senetleri son 5 yılda yüzde 90 değer kaybeden telekom devinin cirosunun Finlandiya ekonomisinin büyüklüğüne oranı yüzde 20. Ülkenin ihracatının yüzde 20'si Nokia'nın ürünlerinden oluşuyor.
MOL Group - Macaristan
Demirperde döneminde tekel durumunda olan petrol ve doğalgaz şirketlerinin 1991'de birleştirilmesiyle ortaya çıkan MOL'ün 26.7 milyar dolarlık satışı, Macar ekonomisinin yüzde 19'una denk.
A.P. Moller-Maersk - Danimarka
60.3 milyar dolarlık cirosuyla bu lojistik devi, Danimarka'nın GSYİH'sinin yaklaşık yüzde 18'ine eşit.
Wilmar International - Singapur
Singapurlu tarım devi Wilmar International'ın 44.7 milyar dolara ulaşan 2011 cirosu, ülkenin GSYİH'sinin yüzde 17'si kadar.
BP - İngiltere
Bir diğer petrol ve enerji devi İngiliz BP'nin 375.5 milyar dolarlık devasa cirosu, İngiltere'nin dev ekonomisi içinde dahi kaybolmuyor ve yüzde 16'sına eşit oluyor .
Sands China - Makau
Asya'nın kumar cenneti Makau'nun en büyük kumarhaneler zincirini işleten Sands China, 4.9 milyar dolarlık cirosu ile bu adanın ekonomisinin yüzde 13'üne denk.
CRH - İrlanda
İrlandalı madencilik devi CRH de 25.2 milyar dolarlık cirosu ve ülke ekonomisine yüzde 11'lik oranı ile listeye giriyor.
OMV - Avusturya
Türkiye'de de Petrol Ofisi ortaklığıyla faaliyet gösteren OMV, 47.4 milyar dolarlık cirosunun Avusturya ekonomisine oranı yüzde 11'i bulduğu için listede.
Ecopetrol - Kolombiya
Listenin Güney Amerikalı tek temsilcisi, petrol - enerji işinden elde ettiği 35.6 milyar dolarlık satış geliriyle ülke ekonomisinin yüzde 11'ini oluşturuyor.
Galp Energia - Portekiz
Listenin büyük bölümünü oluşturan enerji şirketlerinden bir diğeri de Galp Energia. Şirketin 23.4 milyar dolarlık cirosu, Portekiz'in GSYİH'sinin yüzde 10'u kadar.
Samsung - Güney Kore
Ağır sanayi ve iş makinalarından bilişime kadar pek çok farklı alanda faaliyet gösteren Samsung'un 2011 cirosu 109.2 milyar dolar. Devasa cironun Güney Kore'nin GSYİH'sine oranı ise yüzde 10.
Volvo - İsveç
İsveç ekonomisi içinde Volvo'nun 47.9 milyar dolarlık cirosunun payı yüzde 9.
TÜPRAŞ - Türkiye
Aslında The Economist'in hazırladığı listede Türkiye'den hiçbir şirket yok. Türkiye'nin en büyüğü TÜPRAŞ'ın durumunu biz merak ettik ve hesapladık. Firmanın 24.7 milyar dolarlık 2011 cirosunun 772.3 milyar dolarlık milli gelire oranı yaklaşık yüzde 3.2 düzeyinde bulunuyor.