Yevmiyesi 3 bin lira! Şartlar zor, risk yüksek!
Çam fıstığında (künar) hasat sezonu sürerken, üreticiler hayli zor ve riskli şartlarda çalışıyor. İşçiler ekmek parası için metrelerce yükseklikteki çam ağaçlarına demir merdivenlerle tırmanarak kozalakları düşürüyor. İşçilerin yevmiyeleri 2 bin 500 lira ila 3 bin lira.
Aydın’ın Koçarlı ilçesi başta olmak üzere kent genelinde yaygın üretilen çam fıstığında hasat sezonu sürüyor.
Üreticiler metrelerece yükseklikte ağaçlara tırmanarak kozalakları özel yöntemlerle düşürüyor. Kozalaklar daha sonra fabrikalarda kırılıp içi çıkarıldıktan sonra ayıklanıyor.
Yaklaşık 100 kilogram kozalaktan ortalama 2 kilogram künar elde edilirken, uzun işlemlerden geçirildikten sonra ihraç ürünü haline gelen künar kıymete biniyor.
İHA’ya konuşan Aydın Sökeli üretici Akın Arıcı, pandemiden bu yana fiyatların yüz güldürmediğini söyleyerek “İç künarın kilo fiyatı bin 500 TL civarında, kabuklu çam fıstığının kilosu 300-350 TL bandında, direk kozalak olarak satarsak da 25-30 TL civarında” dedi.
Arıcı, “Genç nesil maalesef bu işi yapmak istemiyor. Bu işle uğraşanlar da severek yapmıyor, mecbur olduğu için yapıyor” ifadelerini kullandı.
Yaptıkları işin çok tehlikeli olduğunu ve ağaçtan düşüp hayatını kaybedenlerin olduğunu hatırlatan Akın Arıcı, "Bu işi yapana 2 bin 500-3 bin TL arası yevmiye veriyorlar. Düşen, sakat kalan, hatta ölen bile oluyor. Sonuçta her gün trafik kazası oluyor orada da insanlar ölüyor ama insanlar araba kullanmaktan vazgeçmiyorlar. Bu da öyle bişey, başına her şey gelebilir ama bu işi yapmaya devam ediyoruz" diye konuştu.
Çam fıstığında Türkiye genelinde rekoltenin düşük olduğunu belirten tüccar Serkan Karatosun ise, "Bu yıl Türkiye genelinde rekolte düşük. Marmara'yı bitirdik orada yaklaşık 7-8 bin ton gibi bir mal aldık. Şimdilerde de kendi bölgemize başladık. Ürünün hasadı zor, işçiliği pahalı” dedi.
İç fıstığın kilosunun geçen yıl 800 lira, bu yıl ise 1300 lira civarında olduğunu anlatan Karatosun, "Kozalaklar da kalitesine göre değişiyor. 15 liradan tutun 35 TL'ye kadar ürün var. Rekoltenin düşük olması iklimsel. Türkiye önümüzdeki dönemde de kuraklıkla karşı karşıya ve daha zorlu süreçler bizi bekliyor" ifadelerini kullandı.