Avrupa çocukları korumak için önlemleri sıkılaştırıyor! İşte ülke ülke devreye alınan düzenlemeler
Türkiye'de peş peşe yaşanan okul saldırıları, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkisinin yeniden tartışmaya açarken, Avrupa'da önemler sıkılaşıyor. Hükümetler peş peşe yeni kısıtlamalar ve yaş sınırı düzenlemelerine giderken bazı ülkelerde okullarda telefon kullanımının yasaklanması tartışılıyor. Avrupa genelinde oluşan yeni eğilim, sosyal medya şirketleri üzerindeki baskının da artacağına işaret ederken ülkel ülke alınan önlemler dikkat çekiyor.
Türkiye önce Şanlıurfa ardından da Kahramanmaraş'taki okul saldırıları ile sarısılırken, sosyal medya ve oyun bağımlılığının çocuklar üzerindeki tartışmalı etkisi yeniden gündeme geldi. Hükümet konuyla ilgili bir dizi düzenleme üzerinde çalışırken Avrupa ülkeleri de dijital tehditlere karşı koruyu önlemleri artırıyor.
Çocukların sosyal medyada uygunsuz içeriklere maruz kalması, bağımlılık riski ve ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler yaratırken son olarak İngiltere Başbakanı Keir Starmer, sosyal medya şirketlerinin temsilcilerini daha hızlı adımlar atmaları için görüşmeye çağırdı.
Starmer, "Sosyal medya çocukların kendilerini nasıl gördüğünü, arkadaşlıklarını ve çevrelerindeki dünyayı şekillendiriyor. Buradan gelen risklere karşı göz yummak mümkün değil. Çocukları internette güvende tutmak için ne gerekiyorsa yapacağım." dedi.
İngiltere’de var olan düzenlemelerin çocukları internetin zararlı etkilerinden korumadığına işaret eden Starmer, kısa süre içinde 16 yaş altının sosyal medya kullanımını engelleme ya da kısıtlama konusunda gerekli adımı atacaklarını bildirdi.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de çocukların çevrim içi güvenliğini artırmayı hedefleyen yeni "dijital yaş doğrulama uygulaması"nın teknik olarak hazır olduğunu ve yakında kullanıma sunulacağını açıkladı.
Von der Leyen sosyal medya platformlarının son derece bağımlılık yaratan tasarımlar sunduğunu, "sonsuz kaydırma özelliğinin" bu bağımlılığı beslediğini söyledi.
Yunanistan’da 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanımının 1 Ocak 2027 itibarıyla yasaklanacağı duyuruldu. Kararı duyuran Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, son yıllarda ebeveyn ve uzmanlarla yaptığı görüşmelerde çocukların stresli olduğu, uyuma zorluğu çektiği, sürekli cep telefonlarına baktığı bilgisinin aktarıldığını, çocukların uzun süre ekrana bakmaları sebebiyle beyinlerinin yorulduğunu kaydetti. Bu nedenle zor bir karar alacaklarını vurgulayan Miçotakis, 15 yaşından küçüklerin sosyal medyaya erişiminin yasaklanacağı bilgisini verdi. özetle
Finlandiya’da Finlandiya Sağlık ve Refah Enstitüsü ve Finlandiya Ulusal Eğitim Ajansı, 13 yaş altına akıllı telefon ve sosyal medya önerilmemesi gerektiğini açıkladı. Başbakan Petteri Orpo de 15 yaş altına sosyal medya yasağına destek verdi.
İsveç okullarda cep telefonu yasağı planlarken, Danimarka 15 yaş altına sosyal medya yasağı için siyasi destek aldı ve yaş doğrulama araçları hazırlıyor. Norveç ise benzer yasa teklifi için kamuoyu görüşü sürecini başlattı.
Fransız Parlamentosunun üst kanadı Senatoda 15 yaşından küçüklere belirli şartlar altında sosyal medya yasağı getiren yasa tasarısı kabul edildi. Yasa, gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek sosyal medya platformlarının çıkarılacak bir kararnameyle 15 yaşından küçüklere yasaklanmasını ve bu platformların kullanıcılarının yaşını kontrol etmesini öngörüyor.
Polonya da çocukların ekran süresini ve sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik adım atan ülkelerin arasına katılacak. Eğitim Bakanı Barbara Nowacka, 16 yaş altı öğrencilerin okullarda cep telefonu kullanmasını 1 Eylül'den itibaren yasaklayacaklarını bildirdi.
Almanya’da hükümetin kurduğu “Dijital Dünyada Çocuk ve Genç Koruma” komisyonunun yaş sınırı ve okullarda telefon yasağı önerileri hazırlaması bekleniyor. Dijital İşler Bakanı Karsten Wildberger, çocuklar için sosyal medyada yaş sınırına açık olduklarını söyledi.
İspanya, 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirmeye hazırlanıyor. Başbakan Pedro Sánchez, platformların ihlallerden hukuken sorumlu tutulacağı ve savcılıklara soruşturma yetkisi verileceğini açıkladı.
Portekiz ise 13 yaş altına tam yasak, 13-16 yaş grubuna ebeveyn veya öğretmen izni ve yaş doğrulama sistemi planlıyor. Kurallara uymayan platformlara 2 milyon euroya kadar para cezası öngörülüyor.
Avusturya'da da koalisyon hükümeti ortakları, 14 yaş altındakilere sosyal medya yasağı getirilmesi konusunda mutabık kaldı.
Çekya Başbakanı Andrej Babis, ülkede 15 yaşın altındaki çocuklara sosyal medya platformlarının yasaklanmasını desteklediğini belirtti.
Slovenya’da da 15 yaşın altındaki çocuklar için sosyal medya kullanımının kısıtlanmasını da öngören yasa tasarısı hazırlanıyor. Hükümet, TikTok, Snapchat ve Instagram gibi içerik paylaşımının yapıldığı sosyal ağları düzenlemeyi hedefliyor.
Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya’da özellikle okul ortamlarında telefon ve sosyal medya kullanımına yönelik kısıtlamalar giderek yaygınlaşıyor.
Estonya ve Litvanya daha çok AB’nin 13 yaş üstü standardı ve dijital eğitim politikalarına odaklanıyor. Letonya’da ise 15 yaş altına erişimi sınırlamaya dönük öneriler tartışma aşamasında bulunuyor.
Bu arada, İtalya’da da 15 yaş altı çocuklar için sosyal medya yasağı getirilmesi için çalışma yürütülüyor. Tasarının gelecek aylarda parlamentoda son halini alıp oylanması bekleniyor.
AP'den "sosyal medyada 16 yaş sınırı" çağrısı
Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Birlik topraklarında çocukların sosyal medyaya erişimi için 16 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yapan raporu kabul etmişti.
AB'nin diğer kurumlarına tavsiye niteliğindeki raporunda, 13 ila 16 yaşındaki çocukların dijital platformlara ebeveyn izniyle erişebilmesi talep ediliyor.
Çocukların çevrim içi ortamda karşılaştığı fiziksel ve ruhsal sağlık risklerine işaret edilen raporda, bağımlılığı artırabilen, çocukların konsantre olma ve çevrim içi içeriklerle sağlıklı etkileşim kurma yeteneğine zarar veren "manipülatif stratejilere" karşı korunma sağlanması isteniyor.
Avustralya, Aralık 2025’te 16 yaş altındaki çocuklar için sosyal medya platformlarını yasaklayan ilk ülke olmuştu.