Çocuklara sosyal medya yasağı kâğıt üzerinde kaldı
Avustralya’nın 16 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesinin ilk üç aylık bilançosu açıklandı. Hesap sayısı gerilerken kullanım yüksek kaldı; yaş doğrulama boşlukları ve ebeveynlerin azalan farkındalığı yeni bir risk yarattı.
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!
Dünyanın izlediği düzenleme
Avustralya’nın dünyada bir ilk olarak uygulamaya koyduğu sosyal medya yaş sınırı 10 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi. Düzenleme, çocukları cezalandırmak yerine platformlara 16 yaşından küçük kullanıcıların hesap sahibi olmasını önlemek için “makul adımlar” atma yükümlülüğü getiriyor.
Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Snapchat, Reddit, X, Threads, Twitch ve Kick yaş sınırlaması kapsamında değerlendiriliyor. Ancak çocukların hesap açmadan içerik izlemesi veya başka kişilere ait hesapları kullanması doğrudan engellenmiyor.
Çocukların yüzde 81,5’i kullanmaya devam etti
Düzenlemenin uygulanmasından üç ay sonra 10-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 81,5’i, yaş sınırlamasına tabi sosyal medya platformlarından en az birini önceki dört hafta içinde kullandığını bildirdi.
Yasak öncesindeki ölçümde bu oran yüzde 85,9 seviyesindeydi. Kullanımda düşüş yaşansa da değişim hesap sahipliğindeki gerilemenin oldukça gerisinde kaldı. Sonuçlar, hesabı kapanan çocukların platformlardan tamamen ayrılmadığını ve sosyal medya kullanımının farklı yollarla sürdüğünü gösterdi.
Hesap sahipliği yaklaşık beşte bir azaldı
Kendisine ait en az bir yaş sınırlamalı sosyal medya hesabı bulunan çocukların oranı yüzde 52,4’ten yüzde 42,1’e geriledi. Böylece hesap sahipliğinde ilk üç ayda yaklaşık yüzde 20’lik düşüş kaydedildi.
Araştırmaya katılan çocukların yüzde 37’si hem düzenleme öncesinde hem de üç ay sonra kendi hesabını kullanmayı sürdürdü. Yüzde 13’lük kesim hesabını kaybederken yüzde 5’i daha önce bulunmayan yeni bir hesaba sahip olduğunu belirtti. Yüz
Her iki çocuktan birine yaşı sorulmadı
Hesabını koruyan çocukların yüzde 50,2’si, kullandığı platformun yaşını doğrulamasını hiç istemediğini söyledi. Yüzde 18,2’lik kesimde ise sistem çocuğun yaşını yanlış hesaplayarak kullanıcının en az 16 yaşında olduğu sonucuna vardı.
Çocukların yüzde 37,1’i hesabındaki doğum tarihini 16 yaş veya üzeri gösterecek şekilde düzenledi. Buna karşılık VPN kullanımı veya ebeveyn yardımıyla yeni hesap açılması daha sınırlı kaldı. Rapor, çocukların karmaşık yöntemlere ihtiyaç duymadan erişimi sürdürebildiğine işaret etti.
YouTube açık ara ilk sırada kaldı
Yaş sınırlamasına tabi platformlar içinde çocukların en fazla kullandığı hizmet YouTube oldu. Son dört haftada YouTube kullandığını belirtenlerin oranı yüzde 73,6 olarak ölçüldü.
TikTok yüzde 34,6 ile ikinci, Snapchat yüzde 27,9 ile üçüncü sırada yer aldı. Instagram’ın kullanım oranı yüzde 25,5, Facebook’un oranı yüzde 17,2 oldu. Reddit yüzde 9,4, Twitch yüzde 5, X yüzde 3,4, Threads yüzde 4,1 ve Kick yüzde 1,1 kullanım oranına ulaştı.
En fazla hesap YouTube ve Snapchat’te
Çocukların kendi adlarına sahip oldukları hesaplar incelendiğinde YouTube ve Snapchat yüzde 23,3 ile ilk sırayı paylaştı. TikTok hesabı bulunanların oranı yüzde 21,7, Instagram hesabı bulunanların oranı yüzde 19,3 olarak hesaplandı.
Facebook’ta çocukların kendi hesabına sahip olma oranı yüzde 11,2’de kaldı. Twitch yüzde 3,5, Reddit yüzde 3,6, Threads yüzde 2, X yüzde 1,9 ve Kick yüzde 0,6 seviyesinde ölçüldü. Veriler, hesap silinmesine rağmen video ve mesajlaşma odaklı platformlardaki direncin sürdüğünü ortaya koydu.
Günlük kullanım alışkanlığı değişmedi
Çocukların sosyal medyayı kullanma sıklığında ilk üç ayda belirgin bir düşüş görülmedi. Düzenleme öncesinde çocukların yüzde 60,6’sı sosyal medyayı günde en az bir kez kullanırken bu oran takip araştırmasında yüzde 57,7 oldu.
Sosyal medya kullanan çocuklar okul günlerinde bu platformlarda ortalama 2 saat 9 dakika geçirdi. Hafta sonlarında ortalama süre 3 saat 58 dakikaya yükseldi. Medyan kullanım süresi ise okul günlerinde 2 saat, hafta sonlarında 3 saat 30 dakika olarak ölçüldü.
Çocuklar mesajlaşma ve oyunlara yöneldi
Sosyal medya düzenlemesinin ardından çocukların çevrim içi faaliyetleri tamamen azalmadı, farklı alanlara dağıldı. Mesajlaşma platformlarını her gün veya daha sık kullanan çocukların oranı yüzde 40,5’ten yüzde 52,3’e yükseldi.
Her gün çevrim içi oyun oynayanların oranı da yüzde 26,4’ten yüzde 29’a çıktı. Yaş sınırlaması kapsamındaki Reddit’in kullanımı yüzde 6,1’den yüzde 9,4’e, Kick’in kullanımı yüzde 0,2’den yüzde 1,1’e yükseldi. Pinterest ve BeReal gibi diğer platformlarda da artış görüldü.
Ebeveynlerin bilgisi azaldı
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımına ilişkin farkındalığındaki gerileme oldu. Çocuğunun son dört haftada sosyal medya kullandığını bilmeyen ebeveynlerin oranı yüzde 23,3’ten yüzde 33,3’e çıktı.
Sorun özellikle 10-12 yaş grubunda büyüdü. Bu yaş grubundaki çocukların sosyal medya kullanımından habersiz olan ebeveynlerin oranı yüzde 35,4’ten yüzde 49,1’e yükseldi. Kız çocuklarının ebeveynlerinde de habersizlik oranı yüzde 20,2’den yüzde 33,2’ye ulaştı.
İlk sonuçlar nihai karar değil
Çocukların yüzde 65,4’ü sosyal medya yaş sınırının yaşamlarında herhangi bir değişiklik yaratmadığını düşündüğünü bildirdi. Bazı çocuklar iletişim kurmanın zorlaştığını ve arkadaşlarından uzaklaştığını söylerken bazıları daha güvende ve daha az baskı altında hissettiğini belirtti.
Ebeveynlerin düzenlemeye desteği yüzde 68 civarında kaldı. Araştırma 4 bin 121 çocuk ve ailesini iki yılı aşkın süre izleyecek. İlk rapor yalnızca üç aylık tabloyu gösteriyor; altı, 12 ve 24 aylık sonuçlar yasanın kalıcı etkisini ortaya koyacak.