Patronun mesajı pahalıya patlayabilir: Mahkemeden dikkat çeken karar
Uzaktan çalışmanın yaygınlaşmasıyla birlikte mesai saatleri dışında gönderilen WhatsApp mesajları, e-postalar ve dijital iş talimatları iş mahkemelerinde yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Son yargı kararlarına göre çalışanların mesai sonrası sürekli çevrimiçi kalmaya zorlanması bazı durumlarda fazla çalışma kapsamında değerlendirilebilir.
Uzaktan çalışma modelinin yaygınlaşmasıyla birlikte mesai saatleri dışında gönderilen WhatsApp mesajları ve gece atılan e-postalar, iş hukukunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
Son dönemde verilen yargı kararları ve hukukçuların değerlendirmelerine göre, mesai dışındaki dijital iş talimatları bazı durumlarda fazla çalışma kapsamında değerlendirilebiliyor.
Pandemi sonrası kalıcı hale gelen uzaktan çalışma sistemi, işveren ile çalışan arasındaki sınırların yeniden tartışılmasına neden oldu. Özellikle mesai saatleri dışında gönderilen iş içerikli mesajlar ve görev talepleri, fazla mesai davalarında delil olarak öne çıkmaya başladı.
Mahkemeden dikkat çeken değerlendirme
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin yakın tarihli bir kararında, mesai sonrasında WhatsApp üzerinden iletilen iş talimatlarının çalışma süresine dahil edilebileceği ifade edildi.
Kararda, iş emri niteliği taşıyan mesajlar, sürekli iletişim baskısı ve mesai sonrası görev verilmesi dikkat çeken kriterler arasında yer aldı.
Dijital kayıtlar delil sayılabiliyor
İş hukuku uzmanları ise WhatsApp yazışmaları, Teams kayıtları, Zoom toplantıları, e-posta trafiği ile sistem giriş-çıkış kayıtlarının fazla mesai davalarında delil niteliği taşıyabileceğini belirtiyor.
4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmalar fazla mesai kapsamında değerlendiriliyor. Fazla çalışma ücretinin ise normal saatlik ücretin yüzde 50 fazlasıyla ödenmesi gerekiyor.
Uzaktan çalışmada mesai sınırı tartışması
Uzaktan çalışmada en çok tartışılan konuların başında ise mesainin hangi noktada sona erdiği geliyor. Çalışanların akşam saatlerinde mesajlara dönüş yapmaya zorlanması, hafta sonlarında iş takibi sürdürmesi ve sürekli çevrimiçi kalmasının; tükenmişlik, psikolojik baskı ve iş-özel yaşam dengesinin bozulması gibi sorunları artırdığı ifade ediliyor.
"Bağlantıyı kesme hakkı" gündemde
Avrupa’da uzun süredir gündemde olan "bağlantıyı kesme hakkı" tartışmaları Türkiye’de de dikkat çekmeye başladı. Uzmanlar, işverenler açısından fazla mesai, mobbing ve tazminat uyuşmazlıkları bakımından yeni hukuki risklerin oluşabileceğine işaret ediyor.