Startup'lar 2020 yılında patent başvuru rekoru kırdı

Startup firmalar, ilk yayınlanma tarihlerine göre bakıldığında patent başvurularında tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

SELENAY YAĞCI

Türkiye’deki startup'lar, pandemide patent rekoruna imza attı. Startup firmalar, ilk yayınlanma tarihlerine göre bakıldığında patent başvurularında tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Patent Effect’in yayınladığı Türkiye’nin 2020 Patent Raporu’na göre geçen yıl yayınlanan patent/ faydalı model başvurusu 230 oldu.

Patentli startup firmaların yayınlanmış patent/faydalı model başvurularının özellikle 2014 yılından sonra önemli bir artış eğilimine girdi. Türkiye’de kurulmuş startup firmaların topladıkları yatırımların içindeki patentli startup'ların payı incelendiğinde; 2020 yılında gerçekleşen 61 milyon dolar tutarındaki yatırımın 16,43 milyon doları patentli startup firmalar tarafından alındı. Patentli startup firmaların aldığı yatırım miktarı büyüklük olarak en yüksek seviyesini 21,86 milyon dolar ile 2017 yılında gördü. Tüm startup firmaların (yurtdışında Türkler tarafından kurulanlar dahil) kümülatifte topladıkları yatırımlar içindeki patentli startup'ların payı 2020’da yaklaşık yüzde 84 olarak gerçekleşti.

Startup'ların 10 yıllık patent gelişimi izlendiğinde şimdiye kadar 630 tane startup firmanın en az 1 patent/faydalı model başvurusu veya tescili var. Bunlardan 2010 ve sonrasında kurulmuş olan bu firmaların portföylerinde yer alan patent/faydalı model başvurularının sayısı bin 445 adet. Bu patentler içinde bin 279’unun dokümanlarına ulaşılabilmiş ve 412’sinin (%32) en az 1 ülkede tescil belgesi alabildiği tespit edildi. Patente Effect’in ‘Patentpreneurs’ olarak adlandırdığı bu startup firmaların 91’i ise yatırım aldı. Startups Watch platformuna kayıtlı olan 2010 ve sonrasında kurulmuş yaklaşık 4 bin 500 startup firmanın yüzde 14’ünün en az 1 patent/faydalı model başvurusu var. Startup başına 0,32 patent/faydalı model başvurusu düşüyor.

AKADEMİK SPIN-OFF ŞİRKETLER DİKKAT ÇEKİYOR

Patentli startup firmalar sıralamasında Ankara’dan Bama Teknoloji (32) birinci sırada yer alırken onu sırasıyla Tower Craft (23) MET ileri Teknoloji (17), Inowayrg (15) takip ediyor. Bu sıralama içinde yer alan 20 firmanın 10’unun ise patentlerini ticarileştirmek amacıyla akademisyenler tarafından kurulmuş olan akademik spin-off şirketler olması dikkat çekiyor.

PATENT DOSTU YATIRIMCILAR

Yatırımcı şirketler (VC, CVC) ve melek yatırım ağları tarafından 2010-2020 yılları arasında yapılan toplam yatırımlar içinde patentli startup şirketlere yapılan toplam yatırım miktarının yüzde 65’i Top 10 listesinde yer alan yatırımcılar tarafından sağlandı. Türkiye’de kurulmuş patentli startup şirketlere yatırım yapanlar sırayla DCP (14.5 milyon dolar), ACT Ventures (7 milyon dolar), Hasan Aslanoba (3 milyon dolar), Inventram (2.7 milyon), TRPE (2.5 milyon dolar) Vestel Ventures (1.9 milyon dolar), TR Angels (1.9 milyon dolar), Teknoloji Yatırım (1.7 milyon dolar), Revo Capital (1.7 milyon dolar), Logo Ventures (1.7 milyon dolar) oldu.

En az 1 patent/faydalı model başvurusu veya tescili olan startup firmalar aldıkları yatırımlara göre sıralandığında ise CY Vision listenin zirvesinde yer alıyor. Onu sırasıyla Inofabhealth, SBS Bilimsel Bio (Beeo) İnito Biomedical, Quantag takip etti.Yatırım alan ve en fazla patente sahip 20 firmanın 10’nun da da yine patentlerini ticarileştirmek amacıyla akademisyenler tarafından kurulmuş olan akademik spin-off şirketler olması dikkat çekiyor.

PATENTLİ STARTUP FİRMANIN YÜZDE 78’İ TEKNOPARKLARDA

Türkiye’de kurulmuş startup firmaların topladıkları yatırımların içindeki en az 1 patent/faydalı model başvurusu veya tescili olan startup firmaların payının yüzde 9,8 oldu. Tüm startup firmaların (yurtdışında Türkler tarafından kurulanlar dahil) kümülatifte topladıkları yatırımlar içindeki patentli startup'ların payı da yüzde 32 olarak gerçekleşti. Patentli startup firmanın 490’ı (%78) teknoparklarda yer alırken, 2010 ve sonrasında kurulmuş startup firmalara ev sahipliği yapan teknoparklar sıralamasında ise birinci sırada Teknopark İstanbul (52) var. Onu sırasıyla ODTÜ (49), İTÜ ARI Teknkent (41), YTÜ Teknokent (37), Ulutek Teknopark (36) takip etti.

İLK ÜÇTE İSTANBUL, ANKARA, İZMİR VAR

En az 1 patent/ faydalı model başvurusu veya tescili olan startup firmaların, faaliyet gösterdikleri sektörlerde ilk 3 sırada sırasıyla yazılım, sağlık ve elektronik kategorileri yer alıyor. En az 1 patent/faydalı model başvurusu veya tescili olan startup firmaların, kuruldukları şehirlerde ise ilk 3 sırada sırasıyla İstanbul, Ankara ve İzmir bulunuyor.