Afrin zeytinyağı piyasayı karıştırdı

Suriye’nin Afrin kentinden DİR kapsamında ihracat kaydıyla ithal edilen zeytinyağının iç piyasada satıldığına yönelik iddialar piyasayı karıştırdı.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Yener KARADENİZ

İki yıl önce gerçekleştirilen askeri harekat ile Türkiye’nin kontrolüne geçen Suriye’nin Afrin kentinden Dahili İşleme Rejimi (DİR) kapsamında getirilen ve ihraç edilmesi gereken 38 bin tonluk zeytinyağı, sektörde tartışma yarattı. İhraç kaydıyla ithal edilen zeytinyağının iç piyasada satıldığı iddia ediliyor.

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) temsilcileri, bu yıl şikayetlerin çok daha fazla arttığını belirtirken, ihracatçı şirketler ve zeytinyağı ithal eden şirket temsilcileri ise bunun mümkün olmadığını iddia ediyorlar. UZZK Başkanı Ümmühan Tibet, konu ile ilgili ihbarların bu yıl önemli oranda arttığını söyledi. Sürecin sıkı takipçisi olduklarını belirten Tibet, “Suriye’den gelen yağlar konusunda Tarım Kredi Kooperatifleri yetkili. Gelen yağların 3 ay içinde ihraç edilmesi şartı bulunuyor. Aksi halde yüzde 32’lik gümrük vergisi ödemek zorunda. Bu yağın 3 ay gümrüksüz kullanılması bile haksız rekabete yol açar. Bu konuda sıkı bir kontrol yapılmalı ve ihraç ispatı şartı getirilmeli” dedi. UZZK İcra Direktörü ve Uluslararası Zeytin Konseyi (COI) Danışmanlar Kurulu Üyesi olan Dr. Mustafa Tan da, Suriye zeytinyağının iç piyasaya karışmasının Türkiye’ye büyük zarar verdiğini söyledi. Tan, “İhraç edilmesi gereken bu yağlar, iç piyasaya ucuza veriliyor ve haliyle bu durum fiyatları etkiliyor. Bölgeden sofralık zeytinin geldiğine yönelik iddialar bile var. Bu durum zeytin ekonomisini tamamen baltalar, üretim düşer” dedi.

CHP’den soru önergesi

Bu arada, CHP Hatay Milletvekili Suzan Şahin de geçtiğimiz haftalarda konuyla ilgili Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli’ye soru önergesi vererek söz konusu iddiaları dile getirdi. Bu yıl olumsuz hava şartları nedeni ile hasadı geciken zeytin ve zeytinyağında rekolteye ilişkin çalışmalarda son aşamaya gelindiği ve önümüzdeki günlerde bakanlık tarafından açıklanacağı belirtiliyor. Raporun 2019/2020 dönemi sonuçlarına göre Türkiye genelinde 153 milyon civarında meyve veren zeytin ağacı bulunuyor. Yine aynı çalışmaya göre üretim 1,5 milyon ton olarak gerçekleşirken bunun 414 bin tonu sofralık zeytine 1,1 milyon tonu da yağlığa ayrıldı. Bu kapsamda elde edilen zeytinyağı miktarı ise 224 bin 595 ton olarak gerçekleşti.

Pandemi nedeni ile süreyi 6 aya çıkaran var

Suriye’den ithal edilen zeytinyağı Tarım Kredi Kooperatifleri sorumluluğunda. Kurum iştiraklerinden Tarım Kredi Birlik şirketinde Dış Ticaret Uzmanı olarak görev yapan Murat Doğru, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. Şirketlerden beyanname istendiğini, 3 ay süre şartı konulduğunu, süreyi aşanlara ise yüzde 35’e yakın vergi cezası uygulanarak ilişkinin kesildiğini belirten Doğru, son dönemde ihraç pazarında sıkıntı yaşayan şirketlerin başvuru yaparak 3 aylık süreyi 6 aya çıkardığını belirtti. Doğru’nun verdiği bilgilere göre, Suriye’den 2019-2020 sezonunda 38 bin ton zeytinyağı ithal edildi. Bunun 28 bin tonu ihraç edilirken 10 bin tonunun ise süresi devam ediyor.

Etiketler