19 °C

Modi, bir taşla kaç kuş vurdu?

Türkiye para piyasalarındaki gelişmelere odaklanmışken Hindistan Başbakanı Modi, ülkesinin bir uyduyu başarıyla vurduğunu açıkladı. Devam eden Pakistan gerilimi ve Hindistan'daki seçim süreci sırasında gelen bu duyuru tüm dünyada geniş yankı buldu.

Modi, bir taşla kaç kuş vurdu?

MUHAMMED KAFADAR

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Çarşamba günü önce Twitter'dan paylaştığı mesajında önemli bir duyuru yapacağını söyledi ve halkından onu televizyonda izlemesini istedi. Daha sonra kameralar karşısına geçerek sürpriz açıklamasını yaptı: Alçak yörüngede uydu vurduk.

Swap faizi ve borsadaki düşüşe odaklandığımız ortamda, haber içeride hak ettiği ilgiyi görememiş olsa da başta Hindistan ile savaşın kıyısından dönen Pakistan olmak üzere pek çok ülke bu gelişmeye odaklandı.

Uzayda uyduların oldukça yüksek hızda hareket halinde olduğu unutulmamalı. Çok uzak bir mesafeden yüksek hızdaki görece küçük bir cismi vurabilmek kayda değer teknolojik başarı. Hindistan uzun zamandır Batı ülkelerininkine kıyasla daha ucuz uydular üretiyor. Ayrıca 2014 yılında Mars'a bir araç gönderen ülke, 2022'de ilk insanlı görevini başlatmayı hedefliyor. Ancak bu hamle Pakistan gerilimi ve devam eden seçim sürecinin üzerine gelmesiyle dikkat çekti.

Hintli askeri uzmanlar bu teknolojiye daha uzun süredir sahip olduklarını ancak test için siyasi iradenin yeni hazır olduğunu söyledi. Yerel basında ise, "Tehdit edilirsek, düşmanlarımızın uydularını yok edebileceğimizi gösterdik" yorumu yapıldı.

Önce bildiklerimiz:

Modi, alçak yörüngede dünyaya 300 kilometre mesafedeki bir uyduyu vurduklarını söyledi. "Misyon Şakti" olarak adlandırılan operasyon yaklaşık 3 dakika sürdü. Fırlatma ülkenin doğu kıyısından yapıldı. Bu iş için savaş başlığı olmayan bir füze kullanılırken, Modi, söz konusu teknolojinin tamamen Hindistan'da geliştirildiğini vurguladı.

Testin alçak yörüngede gerçekleştirilmiş olması "uzay çöpleri" konusundaki endişeleri hafifletiyor. Ayrıca hedef uydunun nispeten küçük olduğu da biliniyor; bu da daha az moloz demek.

Pakistan ve Çin endişeli

Fırlatmanın ardından Modi tüm kanalların canlı verdiği açıklamasında, "Hindistan benzeri görülmemiş bir başarı elde etti ve adını uzay gücü olarak kaydetti" ifadelerini kullandı. Ayrıca, testin "kimseye karşı olmadığını" vurguladı. Hindistan Dışişleri Bakanlığı da uzayda bir silahlanma yarışına girme niyetinde olmadıklarını kaydetti. Molozların soruna neden olmaması için testin alçak yörüngede yapıldığını, parçaların atmosfere girişte yok olacağını da ekledi.

Hindistan'ın duyurusundan sonra Pakistan, uluslararası topluma denemeyi kınamaları çağrısında bulundu. Geçtiğimiz haftalarda yaşanan ve karşılıklı olarak savaş uçaklarının düşürülmesine kadar giden olayların ardından iki ülke arasında tansiyon hala yüksek. Pakistan'ın yörüngede bir kaç uydusunun olduğu biliniyor. Öte yandan Çin de gelişmelere tepki gösterdi ve uzayda barışın korunması çağrısı yaptı. Hindistan, Çin'in füze kapasitesini geliştirmek için Pakistan'a destek vermesinden endişe ediyor.

Bu arada muhalefet partilerinin liderleri ise seçim öncesi bu eylemi "tiyatro" olarak niteledi ve başbakanı televizyonda daha fazla görünmeye uğraşmakla suçladı. Hindistan'da seçim süreci 11 Nisan'da başlayacak ve bir aydan uzun sürecek.

Hayati teknolojiler tehdit altında

Uydu imhasına yönelik füzeler ilk olarak 1959'da ABD tarafından test edildi. Onu Rusya izledi. Daha sonra uzun süren sessizliği 2007'deki denemesiyle Çin bozdu.

ABD ilk demesinde bir uçaktan atılan Bold Orion isimli füze ile Explorer 6 uydusunu vurmaya çalıştı, sonuç "yeterince yakın"dı. Daha sonra 1985'de bir F-15'ten ateşlenen füze ile Solwind P78-1 adlı uyduyu vurmayı başardı. Büyük miktarda uzay çöpü yarattığı gerekçesiyle anti-uydu sistemi denemelerine o yıl ara veren ABD, Çin'in 2007'deki testinden bir yıl sonra 2008'de Burnt Frost Operasyonu ile gemiden fırlatılan SM-3 füzesi kullanarak görev dışı ABD malı bir casus uyduyu vurdu.

Bu arada Çin, Hindistan'ın Çarşamba günkü denemesinin aksine 800 kilometre yükseklikteki bir füzeyi vurmuş, bu irtifada oluşan binlerce parçalık moloz yığını diğer uyduları ve uzay programlarını tehdit etmişti.

Elbette asıl büyük tehdit moloz parçaları değil. Bu silah, henüz savaş maksatlı kullanılmamış olsa da, düşman bir ülkenin uydusunu yok etmeyi mümkün kılıyor. Bu da düşmanınızı; meteoroloji, navigasyon ve iletişim gibi hayati teknolojilerden mahrum bırakmak demek. Ayrıca casusluk faaliyetleri de önlenmiş oluyor.

ABD, Rusya ve Çin'in arasına Hindistan'ın da katılmasıyla tüm ülkelerin güvenliklerinden endişe duymak için artık daha çok nedeni var.