Rusya’ya doğalgaz yaptırımı masada

Avrupa Birliği ve İngiltere'nin devam eden Ukrayna krizinde Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesi durumunda yeni doğalgaz projelerine yönelik yeni yaptırımlara hazırlandığı belirtiliyor.

YAYINLAMA
GÜNCELLEME

Hilal SARI

NE OLDU?

AB ve İngiltere, konuya yakın kaynaklara göre, Ukrayna’yı işgal etmesi halinde Rusya’yı doğalgaz sektöründen vuracak yaptırımlara hazırlanıyor. ABD’nin desteğiyle hazırlanmakta olan planlar, BP, Total ve Shell gibi Rusya’nın gaz sektörüne yatırım yapmakta olan Avrupalı şirketlerin yeni projelerine finansman bulmakta zorlanacağı ve Rusya’nın finansman ve teknoloji transferine ihtiyaç duyduğu kritik hidrokarbon sektörüne zarar verebilir. Alman siyasetçilerden gelen açıklamalar inşası tamamlanmış fakat Almanya Federal Meclisi’nin onayını bekleyen Kuzey Akım 2’nin de olası yaptırımlara dahil edileceğine işaret ediyor. Rus yetkililer ise “Savaş istemiyoruz ama çıkarlarımızın göz ardı edilmesine izin vermeyeceğiz” mesajı vermeye devam ediyor.

NE DEDİLER?

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD ve NATO tarafından yazılı taleplerinin reddilmesi sonrası yaptığı açıklamalarda Rusya’nın savaş istemediğini fakat çıkarlarının göz ardı edilmesine izin vermeyeceklerini söyledi. Lavrov “Bu Rusya’ya bağlıysa savaş çıkmayacak. Savaş istemiyoruz. Fakat çıkarlarımıza saldırılmasına, çıkarlarımızın göz ardı edilmesine de izin vermeyeceğiz” diye konuştu.

Görüşmeler konusunda bilgi sahibi ABD’li ve Avrupalı yetkililer ise Financial Times’a yaptıkları açıklamada yaptırımlar konusunda “tüm seçeneklerin masada olduğunu” vurguluyor. Almanya gibi Rus gazına bağımlılığı çok daha yüksek olan bazı ekonomilerden “yaptırımlar konusunda Avrupa’nın dikkatli hareket etmesi” çağrıları gelse de, Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, perşembe günü Bundestag’da yaptığı konuşmada “Kuzey Akım 2 boru hattının da müttefiklerle üzerinde tartışılan yaptırım paketine dahil edildiğini” duyurdu.

Energy Aspects’ten James Waddel “Avrupa’nın uzun vadeli Rus gazı üretim kapasitesini hedef alan yaptırımlar planlaması şimdiye kadar gördüğümüz en güçlü tepki olabilir. Bu Rusya’yı gerçekten önem verdiği bir sektöründen vuracaktır ancak Avrupa’nın kısa vadeli ihracatı kısıtlamak gibi pire için yorgan yaktığı bir adım da olmaz” değerlendirmesini yapıyor.

Rusya dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz üreticilerinden biri ancak enerji sektörünün BP, Total ve Shell gibi şirketlerle kurulan joint venture’lara, bu şirketlerin sağlayabileceği finansmana ve bu şirketlerin sağladığı uluslararası teknoloji ve uzmanlığa ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Rusya sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) üretim kapasitesini geliştirme planları yapıyordu ve Fransız Total’in yanısıra Novatek ve Çinli yatırımcılar Yamal yarımadasının kuzeyinde planlanan projenin en büyük yatırımcıları arasında. BP, Rusya’nın ulusal petrol şampiyonu Rosneft’in beşte birine sahip ve doğalgaz yatırımlarıyla devlete ait Gazprom’un tekel gücünü kırmaya çalışıyordu. Shell geçtiğimiz yıl Gazprom ile LNG projelerinin geliştirilmesi için 5 yıllık bir ‘stratejik işbirliği’ anlaşması imzalamıştı.

NE OLACAK?

Enerji fiyatları arz şoklarıyla yükselebilir

Gerilimin devam etmesi, küresel enerji piyasasında fiyatlara yukarı yönlü baskı yapan bir unsur olarak değerlendiriliyor. 7 yılın zirvesinden düşmeyen petrol fiyatları arz endişeleriyle altıncı haftalık yükselişini kaydederken, küresel kömür fiyatları da doğalgaz piyasasındaki tedirginliğin taşma etkisiyle yükselişte. Brent’te 91 dolar/varil seviyesi de görülürken, WTI 88 dolar/varil düzeyini de aştı. Avrupa gösterge doğalgaz fiyatı TFF ise yılbaşından bu yana 30 Euro'ya yakın yükseliş kaydetti ve 92 Euro düzeyinde. Rusya’nın Avrupa’ya gaz tedariğini keserek tepki vermesi hem doğalgaz, hem petrol hem de kömür piyasalarında fiyatları yeni sıçramalar yaşatabilir.

CocaCola, Carlsberg ve Renault gibi Rusya ve Ukrayna’da ürünlerini satan ürünler yatırım bankası analistlerine göre olası bir gerilimden nasıl etkilenecekleri yakından izlenecek şirketler arasında. İtalyan banka UniCredit’in de bölgede şubeleri bulunuyor.