9 °C

"Ticaret hacmini 500 milyon dolar olarak belirledik"

Bolivya ile ticaret hacminin 113 milyon dolar olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Sayın Morales'le bu rakamın düşük olduğunu ve 500 milyon dolar olarak ilk etapta belirmemizde fayda var dedik ve bunda mutabık kaldık" dedi.

Ticaret hacmini 500 milyon dolar olarak belirledik

Erdoğan ve Bolivya Devlet Başkanı Juan Evo Morales Ayma, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gercekleştirdikleri baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Konuşmasına Morales'in Bolivya'dan Türkiye'ye devlet başkanı düzeyinde yaptığı ilk resmi ziyaretten duyduğu memnuniyeti ifade ederek başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu tarihi ziyaretin iki ülke arasında yeni bir köşe taşı olacağına inandığını söyledi.

Türkiye'nin geçen yıl La Paz Büyükelçiliğini açtığını anımsatan Erdoğan, Bolivya'nın da Ankara'da büyükelçilik açma kararı almış olmasının kendilerini memnun ettiğini, bunun süratle gerçekleşeceğine inancının tam olduğunu dile getirdi.

Bu konuda gereken her türlü desteği vereceklerini belirten Recep Tayyip Erdoğan, gelecek yıl Türkiye ve Bolivya arasında diplomatik ilişkilerin tesis edilişinin 77'nci yıl dönümünün kutlanacağını bildirdi.

Erdoğan, bu amaçla 2020'de her iki ülkede özel etkinlikler düzenleneceğini, bu etkinliklerin beşeri ilişkilerin gelişmesine katkı sunmasını temenni ettiğini ifade etti.

Ekonomik ve ticari ilişkiler

Görüşmelerinde Karma Ekonomik Komisyonun ilk toplantısının bu yıl içinde yapılması konusunda mutabık kaldıklarını anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekonomik ve ticari ilişkilerin son dönemde ciddi sıçrama yaşadığını belirtti.

Ticaret hacminin son 2 yılda yüzde 250 oranında bir atışla 113 milyon dolara ulaştığına değinen Erdoğan, "Sayın Morales'le bu rakamın iki ülkemiz açısından çok düşük olduğunu ve kendimize bir hedef belirlememizde fayda olduğunu ve bunun da 500 milyon dolar olarak ilk etapta belirmemizde fayda var dedik ve bunda mutabık kaldık." ifadesini kullandı.

Ekonomik ilişkilerin hukuki zeminin güçlendirilmesi, karşılıklı yatırımların artırılması ve enerji gibi sektörlerde ortak girişimlere imza atılması konularını da ele aldıklarına değinen Recep Tayyip Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hidroelektrik sistemler, termik santraller, jeotermal sistemler olsun, bunun yanında güneş enerjisi olsun ve bütün bunlarla beraber bu alanda atacağımız adımlarla her iki tarafın özellikle gerek iş adamlarının ortak girişimiyle BOT sistemi olabilir veyahut da çok daha farklı bir şekilde milli bütçeye dayalı olarak olabilir, bunları da inşallah yapacağımız ilk iade ziyaretinde geniş bir iş adamları ekibiyle bizler de Bolivya'ya gitmeyi planlıyoruz."

Savunma sanayisindeki iş birliği imkanları üzerinde durduklarını ve Bolivya ile kalkınma alanındaki iş birliğine de özel önem atfettiklerini vurgulayan Erdoğan, "TİKA tarım ve sağlık alanlarında Bolivya'da başarılı projelere imza attı. Bu desteklerimizi devam ettirme arzusundayız. Bunun için de TİKA Başkanımıza gerekli talimatları vereceğim. Bu yıl da gelecek talepler doğrultusunda kadını güçlendirme, anne-çocuk sağlığı ve tarım alanlarında projeler geliştirmemiz gündemdedir." şeklinde konuştu.

Bölgesel ve uluslararası meseleler

Türkiye'nin İslam İşbirliği Teşkilatının Zirve Dönem Başkanı olduğunu, Morales'in de Latin Amerika ve Karayip Devletleri Topluluğunun Dönem Başkanı olduğunu dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

"İkili ilişkilerimize ilaveten bugün bölgesel ve uluslararası meseleleri de değerlendirdik. Türkiye ve Bolivya birçok konuda benzer tutumlara sahiptir. Dünyada aşırı sağın ve İslam düşmanı hareketlerin yükselişinden endişe duyduğumuzu bir kez daha dile getirmek istiyoruz. Her türlü ayrımcılığı, ötekileştirmeyi ve dışlamayı reddediyoruz. Bolivya'nın Filistin davasına, özellikle de Kudüs'ün statüsü ve Filistinli sivillerin korunmasına yönelik verdiği desteğe teşekkür ediyorum. Bunun yanında Golan Tepeleri'yle alakalı yaklaşımını da takdirle izliyoruz."

Morales ile görüşmelerinde ele aldıkları bir diğer konunun da Venezuela olduğuna dikkati çeken Erdoğan, şunları kaydetti:

"Burada bir gerçeğin altını çizmekte fayda görüyorum, Venezuela halkı iradesini geçen yılki cumhurbaşkanlığı seçimiyle ortaya koymuştur. Venezuelalı dostlarımızın sandık başında aldıkları kararların başkaları tarafından sorgulanmasını demokrasi adına doğru bulmuyoruz. Adeta eyalet valisi tayin eder gibi hiç seçimle alakası olmayan bir kişiyi getirip bir ülkenin başına atamak, tayin etmek bunun demokrasiyle bağdaşır hiçbir yanı yoktur. Ülkelerin egemenlik haklarına, halk iradesine, demokrasiye saygı ve içişlerine karışmama ilkesi çerçevesinde Bolivya gibi Maduro yönetimini Venezuela'nın meşru hükümeti olarak tanımaya devam ediyoruz. Çözüme ulaşmak için Venezuela Hükümetiyle muhalefet ve uluslararası toplum arasında iletişim kanallarının açık tutulması gerektiğini söyledik, söylüyoruz."

Görüşmelerinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kapsamlı reformu konusu da ele aldıklarını aktaran Recep Tayyip Erdoğan, "Güvenlik Konseyi'nin demokratik ve adil bir temsile kavuşturulmasına yönelik taahhütlerimizi tekrarladık." diye konuştu.

Konuşmasının sonunda Morales ve heyetine "Hoş geldiniz" diyen Erdoğan, görüşmelerinin iki ülke için hayırlara vesile olmasını da temenni etti.

Morales: İki ülke arasında daha fazla dostluk kurulmalı

Bolivya Devlet Başkanı Juan Evo Morales, Latin Amerika'da siyasi görüşü ne olursa olsun askeri müdahaleye karşı olduklarını belirterek, "ABD'nin eli ile Venezuela'ya başkan tayin edilmesinden hiç mutlu değiliz. Bunu onaylamıyoruz." dedi.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Bolivya Devlet Başkanı Morales, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa ve heyetler arası görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Morales, iki ülke arasında daha fazla dostluk kurmanın önemli olduğunu dile getirerek, "Bunu başarabileceğimize inanıyorum çünkü aynı düşünceleri paylaşıyoruz ve bütünleşmede de bunu yapacağımıza inanıyorum." diye konuştu.

Venezuela'daki gelişmeler

Türkiye'nin Venezuela ile ilgili tutumuna katıldıklarını vurgulayan Morales, "Venezuela'nın devletini, hükümetini, halkını çok iyi tanıyorum. Venezuela halkı da devrimci bir halktır. İktisadi sorunlarına rağmen bağımsızlığını ve devlet egemenliğini savunan bir ülkedir. Venezuela halkı onurunu ve kimliğini savunan bir ülkedir. Bu yüzden onları destekliyoruz." ifadelerini kullandı.

Morales, Latin Amerika kıtasındaki halklara seslenerek, siyasi görüşü ne olursa olsun hükümetlerin askeri müdahaleyi kabul etmemeleri gerektiğini söyledi.

Herhangi bir ülkeye bir başkan tayin etmenin sömürge dönemlerinde vali tayin etmek gibi olduğuna dikkati çeken Morales, "ABD'nin eli ile Venezuela'ya başkan tayin edilmesinden hiç mutlu değiliz. Bunu onaylamıyoruz." şeklinde konuştu.

İkili ilişkiler

Morales, Türkiye ile ticari ilişkilerin gelişmesine önem verdiklerini dile getirdi.

Bolivya'nın kuruluşundan bugüne doğal kaynaklarına katma değer sağlamaya başladıklarını vurgulayan Morales, petro-kimyadan başlayarak konsorsiyumlar kurduklarını ve tarımda sanayileşmeye giderek farklı pazarlara açıldıklarını anlattı.

Morales, 2030'a kadar 41 lityum tesisi, lityum alt ürünleri için de eczacılık ve ilaç sektörü başta olmak üzere farklı tesisler kuracaklarını, Türkiye'yi de bu anlamda yatırım yapmaları için beklediklerini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu yıl sonunda bir iş adamı heyetiyle Bolivya'yı ziyaret edeceğini hatırlatan Morales, Bolivya'daki iş insanlarıyla potansiyel ortaklıkları değerlendireceklerinin altını çizdi.

Savunma alanında iş birliği

Morales, Türkiye ile savunma sanayi konusunda da iş birliği yapmak istediklerine işaret ederek, "Özellikle kaçakçılıkla mücadele için savunma alanında iş birliğine ihtiyacımız var. Orduyla birlikte çalışarak teknoloji alımını ya da teknoloji aktarımını özellikle savunma alanında istiyoruz ve buna ihtiyaç duyuyoruz." ifadelerini kullandı.

Bolivya Devlet Başkanı Morales ayrıca Türkiye tarafından Bolivya'ya tedarik edilen hafif kinoa tanelerini ayırma makinesinin ve bu ülkede kurulan böbrek nakil ameliyathanesi ve kadın hastanesine temin edilen anestezi cihazının Bolivya yerlilerine ve halkına katkısının yüksek olduğuna dikkati çekti.

"Sizi tanıdıktan sonra Türkiye'nin bir hayranı olduğumu söylemek istiyorum." diyen Morales, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dile getirdiği tüm ilkeleri desteklediğinin altını çizdi.

Morales, Bolivya'da Türk dizilerinin ve Türk Hava Yollarının (THY) çok meşhur olduğunu belirterek, 2020'nin ilk çeyreğinde Türkiye'den Bolivya'ya direkt uçuşların planlanmasının kendisini çok mutlu ettiğini sözlerine ekledi.

Kaynak: AA

Dunya.com

Güncel gelişmelerden anında haberdar olun!
dunya.com'a girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.