13 °C

Türkiye, AB ve bölge ülkeleri yeni bir normal oluşturabilir

Türkiye uzunca bir süredir diplomaside sürekli gerginliklerle gündeme geliyor. Tam üyelik müzakerelerinin fiilen donduğu Avrupa Birliği ile üst düzey temaslar bir yana Doğu Akdeniz merkezli olarak yaptırımların uygulandığı bir sürece girildi.

Türkiye, AB ve bölge ülkeleri yeni bir normal oluşturabilir

Mehmet KAYA

Türkiye uzunca bir süredir diplomaside sürekli gerginliklerle gündeme geliyor. Tam üyelik müzakerelerinin fiilen donduğu Avrupa Birliği ile üst düzey temaslar bir yana Doğu Akdeniz merkezli olarak yaptırımların uygulandığı bir sürece girildi. Buna karşılık, Ankara’da uluslararası ilişkiler merkezlerinde yeni bazı olumlu gelişmelerin işaretleri olduğunu düşünenler var. Avrupa Birliği yeni parlamentosunu seçti ve Türkiye ile diyalog kurmaya yatkın olabilecek isimler AB bürokrasisine geldi. Türkiye tarafı ise uzunca bir süredir eleştiri konusu olan ‘demokratikleşme’ ve ‘hukuk’ alanında AB ile ilişkilerdeki eleştirel havayı dağıtabilecek adımlara hazırlanıyor.

Diplomasi merkezlerine yakın kişiler Avrupa Birliği tarafına, “Türkiye’deki muhataplarınızı arayın, olumlu sonuçlar alacaksınız” tavsiyelerinde bulunuyor. Elbette Türkiye tarafına da tavsiyeler var: Eğer AB ile vize muafiyeti görüşmelerinde kalan 6 madde –ki 2’si aslında fiilen AB’nin kabul edeceği şekilde hazır- paket halinde kabul edilirse ilişkilerde bir sıçrama olabilir.

Türkiye’nin beklentisi ise fiilen terör saldırısı altında bulunan bir ülke olarak terörle mücadelede biraz esneklik ve Avrupa Birliğinin sadece ‘göçmen’ sorununu görüşmek için kapıyı çalmaması. Bir diğer olumlu hava ise Doğu Akdeniz’de doğdu. Mısır ve İsrail ile Akdeniz’in hakkaniyetle ülkelerin yararına kullanılması mümkün. Üstelik her ülke Kıbrıs Rum Yönetimi ile kurduğu masadan daha kazançlı bir masaya davet ediliyor. Ankara’daki hava şu: Nasıl kömür ve çelik Avrupa Birliğini kurduysa, Akdeniz’in doğalgaz ve varsa petrolü de Doğu Akdeniz ülkelerinin birliğinin anahtarı olabilir.

Türkiye-AB ilişkilerinde gelecek yakın zamana yönelik şu resim tarif ediliyor: Yeni bir sayfa açmak için bütün unsurlar var görünüyor. Türkiye açısından İnsan Hakları Eylem Planı’nın güncellenmesi gerekiyor, güncellenebilir. Türkiye göç konusunda üzerine düşeni yaptı, AB de mali yardımları güçlendirebilir. Gönüllü insani kabul programını işletebilir. Vize serbestisinde zaten 66 madde kabul edildi. Kalan 6 madde paket olarak hızla kabul edilmeli, edilebilir. Bu kapsamdaki adli işbirliği uygulamasında Türkiye-Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında, Makedonya için oluşturulan mekanizma oluşturulabilir.

Türkiye, AB’de aleyhte havanın ortaya çıkmasında basitçe “Kopenhag Kriterleri’nden uzaklaşma” şeklinde özetlenebilecek sürecin etkili olduğunun farkında. Bu havayı dağıtmaya da hazır görünüyor. Türkiye’nin bakışı şu: 18 Mart, sadece vize serbestisi değildi. Üst düzey diyaloğun açılması, Doğu Akdeniz’de diyalog, Türkiye’nin reformlarının desteklenmesi, Gümrük Birliği güncelleme müzakerelerinin başlaması...

Kısa vadede diplomasi merkezlerinden Türkiye’ye yönelik bir uyarı daha var: Yakın zamanda yayınlanacak AB Türkiye raporlarının olumlu olması, en azından bozulan havayı düzeltmesi için Türkiye güçlü adımlar atabilir.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap