6 °C

Üç sektörden ‘teşvik uzatılsın’ talebi

Otomotiv, beyaz eşya ve mobilyada 30 Haziran’da sona erecek vergi indirimlerinin uzatılması isteniyor...

Üç sektörden ‘teşvik uzatılsın’ talebi

Osman KILIÇ/Mehmet KAYA

Türkiye’nin en önemli sektörlerinden otomotiv, beyaz eşya ve mobilyada, KDV ve ÖTV indirimlerinin yıl sonuna kadar uzatılması talep ediliyor. Sektör temsilcileri 30 Haziran’da sona erecek indirimlerin yılsonuna kadar devam etmemesi durumunda üretim ve iç pazar satışlarında daha büyük kayıplar yaşanmasından endişe ediyor.

Hatırlanacağı gibi mobilya, beyaz eşya ve araçlarda Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) indirimleri, ekonomiyi canlandırmak ve enflasyonla mücadele kapsamında 1 Kasım 2018’de başlamıştı. Bitiş tarihi 31 Aralık 2018 olarak belirlenen vergi indirimi önce 31 Mart’a kadar uzatılmıştı. Son alınan kararla indirimler 30 Haziran’a kadar uzatıldı. Mobilya sektöründeki KDV oranının yüzde 18 yerine yüzde 8 olarak uygulanması 30 Haziran’a kadar sürecek. Beyaz eşyalarda ÖTV’nin sıfırlanması uygulaması da aynı tarihe kadar devam edecek. Vergisiz fiyatı 70 bin liranın altında olan otomobillerde ÖTV’nin yüzde 45’ten yüzde 30’a, fiyatı 70 bin ile 120 bin arası araçlarda yüzde 50’den yüzde 35’e düşürülmesi uygulaması da 30 Haziran’da son bulacak. Taksi, kamyonet, panelvan gibi ticari araçlarda KDV’nin yüzde 18 yerine yüzde 1 olması da aynı tarihe kadar devam edecek. Motor silindir hacmi 250 santimetreküpü geçmeyen motosikletler ve 1 yardımcı motoru bulunan tekerlekli taşıtlarda ÖTV’nin sıfırlanması da 30 Haziran’da bitecek.

%50 DARALAN OTODA ACİL ÖNLEM BEKLENİYOR

Türkiye’nin ihracatta lokomotif sektörü olan otomotivde, büyük daralma yaşanıyor. Kur ve kredi faizlerindeki sert yükselişle birlikte geçen yıl nisan ayından bu yana daralan yurtiçi araç pazarında küçülme, kasım ayından bu yana yürürlükte olan ÖTV ve KDV indirimleri sayesinde hız kaybetti. Ancak vergi indirimlerine rağmen iç pazarın yılın ilk beş ayında yüzde 50 daraldı.

Konuyla ilgili açıklama yapan Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Haydar Yenigün, otomotiv ana sanayine yeni yatırımların gelmesi için iç pazarın güçlenmesi gerektiğine dikkat çekerek, ÖTV ve KDV indirimi gibi iç talebi artırıcı önlemlerin yıl sonuna kadar uzatılması gerektiğini savundu.

Yenigün, “Uzun vadede ise iç pazarın geçmişte ulaştığı 1 milyon adet seviyesine ulaşması ve istikrarının sürdürülmesi için yeni politikaların geliştirilmesi gerektiği görülüyor. Türkiye’nin ana ihracat sektörlerinden olan otomotiv ana sanayinde üretimin yüzde 86’sı ihraç ediliyor. İhracat ile iç pazara üretimin bir dengesi olması risk yönetimi açısından önem taşıyor. Sadece ihraç pazarlara dayalı bir üretim modeli. Sanayimizi daha kırılgan hale getirirken rekabetçiliğimizi zayıflatıcı etki oluşmasına sebep oluyor” diye konuştu. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Bilaloğlu ise 2019 sonuna kadar otomobil grubunda motor hacmi 1.600 cc’yi aşmayan araçlarda ve ticari araç grubunda ÖTV’nin sıfırlanmasını ve KDV indiriminin yüzde 1 olarak devam ettirilmesini önerdi. Yapılan bazı düzenlemelerin sektöre olumlu yansıdığını belirten Bilaloğlu, “Ülkemiz ekonomisi ve istihdamı yönünden otomotiv ekosisteminin devamlılığı büyük önem taşıyor. Ayrıca mevcut yatırımların korunması ve yeni yatırımların gelmesi bakımından iç pazarın önemini daima vurguluyoruz. Tüm bu önlemlere rağmen Türkiye otomotiv sektörü toplam pazarı 2018 yılında yüzde 35 daralırken, 2019 Ocak-Mayıs döneminde ise önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 50 azalarak 156 bin 990 adet oldu. Türkiye otomotiv pazarı 5 yıllık ocak- mayıs ayı ortalama satışlarına göre de yüzde 51,4 azaldı. Son yıllarda otomotiv sektöründe yaratılan iç pazarın, ana ve yan sanayinin üretim ve ihracat başarısında, ülkemizde otomotiv ticaretinin gelişiminde, bunların da ötesinde tüm sektörün ana oyuncuları ve bağlı sektörleriyle yarattığı istihdam ile ülkemizdeki tüm paydaşlar açısından çok değerli” diye konuştu.

Ancak bazı sektör temsilcilerine göre; ÖTV’nin sıfırlanması 2. el piyasasına büyük darbe vurabilir. Kiralamacılar ve 2. el araç satışı yapan firmalar ÖTV’nin sıfırlanması yerine mevcut indirimin yılsonuna kadar devam etmesini daha doğru buluyor.

MOBİLYACI, EVLİLİK SEZONUNA DESTEK İSTİYOR

Mobilya sektörü de kur artışından olumsuz etkilenen sektörlerden biri olmuştu. KDV indirimi satışlara olumlu yansıdı, ancak pazarda büyümeyi yavaşlattı. Mobilyacılar, sektörde satışların hızlanması için indirimlerin yılsonuna kadar devam etmesini istiyor. Mobilyacılar özellikle evlilik sezonunun açıldığı yaz döneminde indirimlerin satışlara büyük katkı sunacağını savunuyor. KDV indirimlerinin tüketiciyi mutlu ettiğini ve satışlara olumlu yansıdığını ifade eden Mobilya Dernekleri Federasyonu (MOSFED) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Güleç, aynı zamanda sektörün kayıt altına alınmasına katkı sunduğunu belirterek, “Biz ürünlerimizi vadeyle satıyoruz ve bu vergilerin kısa sürede nakit olarak da ödenmesi hem tüccara hem de tüketiciye ek bir maliyet sağlıyor. Mobilya sektöründeki KDV’lerin düşük olduğu zamanlarda ihracatta da artış oluyor. KDV’nin yüzde 8’le sabitlenmesi 2023 hedeflerimiz olan dünyanın ilk 5 ihracatçı arasında olmamızı sağlayacak. Hükümetimizden beklentimiz bu indirimlerin devam etmesi” dedi. Doğtaş ve Kelebek Mobilya Yönetim Kurulu Başkanı Davut Doğan ise ekonomideki olumsuz durum nedeniyle, yapılan indirimlerin az da olsa son haftalarda satışlarda bir hareketlilik yarattığını belirterek, “Bu nedenle bu süre bize yetmedi ve KDV-ÖTV indirimlerinin uzatılmasını talep ediyoruz. Evlilik sezonu yeni başladı bu nedenle en azından 1-2 çeyrek daha uzatılmasını talep ediyoruz” dedi.

Aslandağ Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Cemal Aslandağ, KDV’nin mutlaka yüzde 8’de sabit kalması gerektiğinin altını çizerek, “Birçok kalemde yüzde 8 KDV varken, evin olmazsa olmazı mobilya kaleminde KDV’nin yüzde 18 olması maliyet farkları oluşturuyor. KDV indiriminin devam etmemesi durumunda, bir nebze olsun hareket kazanan sektör temsilcileri KDV farkını kendi kârlılıklarını düşürerek ya da maliyetlerini düşürmeye çalışarak, kendileri telafi etme yolunu seçecek. Bu da zor bir süreçten geçen üreticiyi daha da zor duruma sokacaktır. Yine ihracat da bu dönemde daha da ağırlık kazanacak” diye konuştu. Yataş Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Altop da indirimlerin devam etmesi talebinde bulunarak şunları söyledi: “KDV indirimi dövizin fırlamasıyla vatandaşta alım gücü kalmadı. KDV indirimi yüzde 17 ucuzluk sağlıyor. Enflasyonla Mücadele kapsamında bu yüzde 20’lere kadar geliyor. Bu da vatandaşı mutlu ediyor. Satışların da yüzde 20 oranında arttığını görüyoruz. Taksitlerdeki sınırlamaların da kaldırılmasıyla vatandaşın alım gücü yükseliyor. KDV indiriminin devamının gelmesinden yanayız.” Art Desıgn Mobilya Yönetim Kurulu Başkanı Turgay Terzi ise konuyla ilgili “KDV’nin yüzde 8’e indirilmesinin haziran sonuna kadar uzatılması, sektörümüz için önemli bir adım oldu. öellikle de evlilik sezonunun başladığı bu dönemde KDV’nin yüzde 8 olması, maliyet farklarını da ortadan kaldıracaktır” diye konuştu.

BEYAZ EŞYA SEKTÖRÜ DARALMADAN ENDİŞELİ

Lokomotif sektörlerden biri olan beyaz eşya sektörünü de kurdan etkilenerek daralıyor. Konut satışlarının doğrudan etkilediği sektörde, indirimler sayesinde iç talepteki daralma yüzde 11’de kaldı. Talebi canlandırmak için alınan ÖTV muafiyeti uygulamasının haziran sonuna kadar uzaması, daralmanın asgari seviyelerde tutulmasına yardımcı oldu. Sektör temsilcileri, günümüzde beyaz eşyanın özel tüketim olmadığını savunarak, ÖTV’nin tamamen kaldırılması gerektiğini belirtiyor. Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) ÖTV’nin 2018 son çeyrekte sıfırlanması ve sonrasında Haziran ayına kadar uzatılması perakende satışları üzerinde olumlu etki yaptığını vurgulayan Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) Başkanı ve Arçelik Türkiye Genel Müdürü Can Dinçer, özellikle düğün mevsimi öncesi çeyiz alışverişleri ve sezon itibariyle klima satışlarını artırdığını kaydetti. Sektörün ciddi istihdam yarattığını ifade eden Dinçer, ÖTV sıfırlanması satışı destekleyerek, üretim adetlerine dolayısıyla yan sanayi, istihdam ve ihracata da katkı sağladığını hatırlatarak, “Televizyonu da kapsayacak şekilde ÖTV sıfırlanması uygulamasının 2019 sonuna kadar uzatılması gerektiğine inanıyoruz. ÖTV sıfırlanmasının devam etmesi iç pazarda ivmeyi artıracaktır. Aksi takdirde iç pazardaki daralmanın derinleşmesinden endişe ediyoruz. Beyaz Eşya günümüzde lüks bir tüketim aracı olmaktan çıkmıştır. Bu nedenle orta vadede de ÖTV’nin beyaz eşyadan tamamen kaldırılması gerektiğini düşünüyoruz” dedi.

Avdagiç: Vergi indirimi üç yönlü etki yapacak

Konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunan İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, 30 Haziran’da sona erecek mobilya, beyaz eşya ve otomotivdeki KDV ve ÖTV indirimlerinin 31 Aralık 2019 tarihine kadar uzatılması için çağrı yaptı. Avdagiç, yaptığı açıklamada, “30 Haziran’da sona erecek olan beyaz eşyada sıfır ÖTV ile mobilyada yüzde 8 ve ticari araçlarda yüzde 1 KDV uygulaması süresinin 31 Aralık 2019’a kadar 6 ay daha uzatılması piyasaya önemli bir destek olur. Vergi indirimlerinin yılsonuna kadar uzatılması, üretim bantlarındaki hareketliliği artıracak. Hükümetin taksit sayısını artırarak oluşturduğu tüketim artışı, vergi indiriminin de uzatılmasıyla üretime pozitif yansıyacak. Bu süre uzatımı, Ekonomi Değer Kredisi Paketi başta olmak üzere açıklanan finansman paketlerini de tamamlayacaktır” diye konuştu. Avdagiç, vergi indiriminin üç yönlü etki yapacağını belirterek, şöyle devam etti: “Otomotiv, beyaz eşya ve mobilya gibi Türkiye’nin lokomotifi olan sektörlerin özellikle tüketim alanındaki performansını kaybetmemesi lazım. İş dünyası olarak bu indirimlerin 2019 yılı sonuna kadar devamından yanayız. İnanıyoruz ki vergi indirimlerinin devam etmesi üç yönlü fayda sağlayacak. Ekonominin çarkları hızlanacak, üretim motivasyonu artacak ve en önemlisi tüketicinin ihtiyacı karşılanacak. Yaz aylarında canlanan mobilya ve beyaz eşya sektörlerinde vergi indirimleri 31 Aralık 2019’a kadar uzatılmalı. Hem iç talebi hem de istihdam deposu sektörleri koruyacak önlemlerin devamına ihtiyaç var. Ticari araçlarda da yüzde 1’lik KDV uygulamasının 31 Aralık’a kadar sürdürülmesi hem ticari araç filosunu yenilemek isteyenler için hem de satışları düşen otomotiv sektörü için önemli bir destek olur.”

Özdebir: İlgili sektörlerin canlanmasına katkı verdi

Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Nurettin Özdebir, vergi indirimlerinin durgunluğun aşılmasında etkili olduğunu belirterek şunları söyledi: “ÖTV ve KDV indirimleri ilgili sektörlerin canlanması ve durgunluğun aşılması açısından faydalı olmuştur. Ekonomideki genel durgunluğun devam ettiği bu dönemde indirimlerin uzatılması faydalı olacaktır. Ancak, indirimlerin kapsamı genişletilirse ekonominin canlanması açısından daha faydalı olacağı düşüncesindeyim. Ayrıca, ilk beş aydaki vergi gelirlerinin ancak yüzde 4,3 artış gösterdiği göz önüne alındığında, ekonomide yaşanacak genel bir canlanma vergi gelirlerinde de bir artışa yol açacaktır.”

Baran: Vergi indirimleri üretime de yansıyacak

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran, Baran, Gayri Safi Milli Hâsıla büyümesinde yaşanan daralmanın aşılması ve ivmenin bir an önce büyümeye dönmesi için de vergi indirim süresinin uzatılmasının yararlı olacağını ifade ederek şunları kaydetti: “KDV ve ÖTV indirimleriyle devlet reel sektörün yanında olduğunu gösterdi. İndirimler sektörlere ve tüketicilere fayda da sağladı. Yaz aylarının indirimde olan ürünlerin satışlarının arttığı aylar olması nedeniyle, KDV ve ÖTV indirimlerinin devam etmesi, üretici için de tüketici için de önemlidir. İndirimlerin devamı, üretim kapasitesini koruyacağı gibi, tüketicinin ihtiyacını karşılamasıyla ticareti canlandıracak ve istihdam artışı da devam edecek.”

Palandöken: İndirimin uzaması satışlarda artış sağlar

TESK Başkanı Bendevi Palandöken, vergi indirimlerinin 30 haziranda sona ereceğini hatırlatarak şunları kaydetti: “Tam da düğün ve taşınma sezonu açılırken vergi indirimlerinin süresi sona ermemeli. Mobilya, beyaz eşya ve otomotivde vergi indirimlerinin süresi yıl sonuna kadar uzatılmalı. Geçen yıl mobilyada yapılan vergi indirimi, mobilya satışlarını yüzde 30 artırmıştı. Ancak beyaz eşya ve otomotivde kur artışının etkisinden dolayı aynı artışı göremedik. Beyaz eşya ve otomotivde ihracat artarken, iç pazardaki satışlar azalmaya devam ediyor. Vergi indirimlerinin süresi dolduğunda bu yavaşlama daha artabilir. Halen yenilenecek ticari araçlar var. Diğer taraftan, yaz aylarında cari açığın kapanması ve turizm gelirleriyle kurlarda büyük ölçüde gerileme bekliyoruz. Vergi indirimlerinin süresi uzatılırsa, satışlarda kayda değer bir artış görülebilir. Bunun da ekonominin yeniden büyümesine etkisi pozitif olacaktır. Mayıs ayı boyunca Ramazan olması, okulların da Bayramdan sonra kapanacak olması nedeniyle düğün sezonu daha yeni açılıyor. Evlenerek yeni ev kuracaklar ile evini değiştirecek olanların en çok mobilya ve beyaz eşya alacağı döneme giriyoruz. Tam da bu döneme girerken vergi indirimlerinin sonra ermesi piyasaları olumsuz etkileyecektir. Bu nedenle Haziran ayı sonunda süresi dolacak olan mobilya, beyaz eşya ve otomotivdeki vergi indirimlerinin süresi yıl sonuna kadar uzatılmalı. İndirimler gençlerin evlilikte en büyük yardımcısı. Vergi indirimlerinin süresi uzarsa yaz aylarında ekonomik büyüme yeniden artı değerlere ulaşır.”

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap