'ış'te Sağlık

Dr.Sedat Karabulut secturkiye@yahoo.com Geçtiğimiz yüzyıl insanoğlunun sürekli yarış ve değişim içerisinde yaşadığı bir yüzyıl oldu. Bu süreçte insanın değeri, ürettiklerinden çok, tükettikleri ile ölçülür hele geldi. Tüketebilmek için de kazanmak, çılgınca bir kazanma arzusu içinde olmak gerekti. Kazanabilmek için ise çalışanlardan, sürekli değişen şartlara uyum, rakipleri yenebilme gücü ve stres altı performansının yüksek olması beklendi. Stres Trafikte, veli toplantısında, futbol sahasında, iş yerinde herkes birbiriyle kavga ediyor. Ortak gerekçe 'stres'. Stres, aslında insanın hayatta kalmasına yardımcı olan doğal bir mekanizmadır. Stres salgıları insan bünyesini, ilgili konu ile mücadeleye hazırlar. Bu mücadele için kalp hızı artar, kan basıncı yükselir, karaciğerde depolanmış karbonhidratlar şeker halinde kana karışır, hatta bazı yağlar kana pompalanır. Gördüğünüz gibi çok ciddi bir hazırlık yapılır. Ancak, karşınızdaki çalışmaya devam etmek zorunda olduğunuz müşteri, mesai arkadaşınız veya patronunuzdur. Fiziksel bir aktivite için hazırlanan koca bedeniniz, yerinden bile kıpırdayamaz, kullanabildiğiniz yegâne kasınız dilinize ait olandır. Konuşmak için ise gerekli enerji miktarı bellidir. Geriye kalan enerji hemen yok olmaz ve insan korkunç bir enerji yumağı içinde saatlerce kavrulur. Aslında bizi yıpratan şey ne bitip tükenmek bilmeyen trafik sıkışıklıkları, ne beceriksiz ve bencil patronlar ne de saygısız müşterilerdir. Bizi yıpratan şey bütün bu olaylara verdiğimiz duygusal tepkimizdir. Bu tepkiler kontrolden çıkmakta ve bedenimizde ciddi rahatsızlıklara yol açmaktadır. Stresin zararlı etkileri sadece biyolojik değildir. Stres mutsuzluk yarattığı kadar insanların aile ve iş yaşamında huzursuzluk, tükenmişlik, verimsizliğe de neden olmaktadır. Kötü yönetici öldürür İsveç'te yapılan bir araştırma, kötü yöneticilerin çalışanlarda kalp sağlığını etkilediğini ortaya koydu. Karolinska Üniversitesi Stres Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan araştırmada, kötü niyetli ve beceriksiz bir yöneticinin, erkeklerde kalp krizi riskini % 60 oranında artırdığı tespit edildi. Araştırma, 9 yıl boyunca 3 bin 160 erkeğin yöneticileriyle ilişkilerinin izlenmesi ve kanlarındaki stres hormonunun ölçülmesiyle yapıldı. Araştırma sonunda, iş yerinde kötü bir yöneticiye sahip erkek çalışanların kanlarındaki stres hormonunun, kontrol denek grubu ile karşılaştırıldığında, anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlendi. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) iş yerinde sağlığı, sadece biyolojik değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal sağlık olarak tanımlar. Sorumluk sahibi olan ve geleceğe güvenle bakmak isteyen patronlar bu gerçeği göz ardı etmemelidirler.