11 °C
Uğur CİVELEK
Uğur CİVELEK ARKA PLAN dunyaweb@dunya.com

2020 yılının kara kuğuları tahammül sınırlarını zorluyor!

Ocak ayı başından bu yana yaşananlara rağmen 2020 yılına ilişkin ekonomik hedeflere yaklaşılabilmesi, ne yazık ki artık pek mümkün görünmüyor! Hiç fiyatlanmayan olağandışı gelişmeler, hem beklentileri olumsuzlaştırıyor ve hem de güven bunalımını derinleştiriyor. Gerek iç ve gerekse küresel ve bölgesel konularda, ekonomik-sosyal ve siyasi ilişkiler arasındaki tetiklenmeler olumsuz algıları daha belirleyici hale getiriyor. Daha önce yapılan hesapların çarşıya uymuyor olmasından kaynaklanan ve doldurulamayan boşluklar, riskten kaçınma eğilimini besleyerek beklentileri yıkıcı olabilecek hale getiriyor!

Ocak ayının ilk yarısında piyasalar ABD-İran arasındaki gerginliklere ilişkin endişelerle dalgalandı! Daha sonra devreye giren Çin kökenli ölümcül virüs nedeniyle, çok yönlü kırılganlık artışına bağlı korkuların esiri olduk! Bu hafta ise, Suriye’nin kuzey-batısındaki gelişmeler nedeniyle Rusya ile geliştirilmeye çalışılan ilişkilerin bozulmasını izlemek dışında pek bir şey yapamıyoruz; başka bir deyişle sorunlarımızın yarattığı çaresizlikleri hesaba katmadan yalnızlaşma riskini almış gibi görünüyoruz! Daha henüz 2020 yılının ilk çeyreğinin ilk yarısı tamamlanmadan, bu yıla ilişkin tüm hesapların anlamsız hale gelişine tanık oluyoruz!

Gelişmeleri izleyenler tedirgin ve risklerini azaltmaya çalışıyor. Kamu bankaları, döviz kurlarının yükselişini durdurabilmek için giderek çok daha fazla döviz bularak satmak zorunda kalıyor. Döviz talebini biraz olsun kısmak için yapılanlar, faizleri ve ülkemizin risk primini yeniden yükseltmeye başlıyor. Çaresizliğimizin kokusunu alan ve zaaflarımızın farkında olan leş kargaları ise oluşan fırsatlardan yararlanmanın yollarını arıyor!

Bu aşamada sormak gerekiyor, Suriye’deki mevcut rejimi değiştirmek adına Rusya ve İran ile aramızın bozulması bize ne kazandıracak veya kaybettirecek? Terörist olarak gördüklerimize kara gücüm diyenlere, boyun eğmek zorunda mı kalacağız? Hem de benzerini Suriye’deki rejime yapmaya çalışır ve Rusya ile İran’ı karşımıza alırken!

Küresel ekonomik ilişkilerin fazlası ile kırılganlaştığı ve komşular ile ilişkilerin hayati önem taşıyacak hale gelmeye başladığı koşularda, yaşamak zorunda kaldığımız tuhaflıklar kesinlikle güven vermiyor. Bu koşullarda enflasyon ve büyüme hedeflerinin yakalanması ve işsizliğin azalması mümkün olabilir mi? Yine bu koşullarda sorunlu kredi hacmine ilişkin beklentiler hızla olumsuzlaşırken, risk alanı ödüllendirme ve almayanı cezalandırma yaklaşımı işe yarayabilir mi?

Koşullar, jeopolitik fay hareketlerinin tehlikeli olabilecek türden kırılmalara konu olabileceğini düşündürüyor! Son altı ay genelinde İran ve Irak’ta yaşananlar ve yarattığı belirsizlikler ortadayken, bir benzerinin Suriye’de yaşanması için çaba harcanmasını anlamak kolay olamıyor! Toprak bütünlüğünün lafta kalmasına sebep olacak taleplerde ısrar etmenin, orta vadede bir benzerini yaşamak zorunda kalma olasılığı anlamına geleceğini bilerek böylesi bir yanlışın peşinde koşulması güven vermiyor!

Küresel ölçekte para otoritelerinin etkisizleştiği ve buna rağmen kırılganlaşmış yapının söz konusu destekler olmadan kendi ayakları üzerinde duramadığını unutmamak gerekiyor! Bu koşullarda jeopolitik fay hatlarının hareketlendirilmesi, öngörülemeyecek türden değişimleri hızlandırabilir ve tüm kesimler ciddiye alınması gereken kayıplara katlanmak zorunda kalabilir!

Ticaret savaşlarının en azından bir süre için rafa kalkacağı umudu ve hesabı ile girilen 2020 yılının sürprizleri, tahammül sınırlarını zorluyor. Zira umulanın tam aksi yönünde beklenti değişimine sebep olan tetiklenmeler, büyük istikrarsızlıklara davetiye çıkarıyor. Tüketim ve yatırım eğilimi kaçınılmaz olarak köreliyor ve aşırı gevşek para politikaları bu olumsuzlukları telafi edemiyor. Zorunlu maliye politikası değişikliklerinin sebep olacağı yan tesirleri ise kimse almak istemiyor! Başta gelir dağılımı bozukluğu olmak üzere tüm sorunlar ise ağırlaşmaya devam ediyor.

Tren katarının vagonları gibi birinin etkisi azalmadan yenisi ile tanışılan kara kuğular, sabır sınırlarını ve kamuların direnme kapasitesini test ediyor!

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap