2026 ekonomik panoraması: Dış ticaretin zor sınavı ve turizmin dayanıklılığı

Türkiye ekonomisi, 2026 yılının ilk çeyre­ğini küresel belirsizliklerin ve sıkı para politikalarının gölgesinde geride bıraktı. Tür­kiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Mart ayı ve birinci çeyrek verileri, dış ticaretteki yapısal zorluklar ile turizmde­ki istikrarlı yükselişin yarattığı ikili bir tab­loyu gözler önüne seriyor.

FED ve TCMB’nin faizleri sabit bırakma yönündeki kararlılığı­na eklenen jeopolitik gerilimler, önümüzdeki dönem için hem ihtiyatlı olmayı hem de stra­tejik çevikliği zorunlu kılıyor.

Dış ticarette “makas” açılıyor

2026 Mart ayı dış ticaret verileri, ihracatta bir ivme kaybına işaret ediyor. Genel ticaret sistemine göre Mart ayında ihracat, bir ön­ceki yılın aynı ayına göre %6,4 azalarak 21,9 milyar dolara gerilerken; ithalat %8,2’lik bir artışla 33,1 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bu durum, dış ticaret açığının Mart ayında %56 gibi çarpıcı bir oranda artarak 11,2 milyar do­lara yükselmesine neden oldu.

Ocak-Mart döneminin geneline baktı­ğımızda da benzer bir eğilim hâkim. Yılın ilk çeyreğinde ihracat %3,2 azalırken, itha­latın %4,7 oranında artmasıyla dış ticaret açığı 28,7 milyar doları buldu. İhracatın it­halatı karşılama oranının geçen yılın aynı dönemindeki %74,4 seviyesinden %68,8’e gerilemesi, dış dengedeki baskının arttığı­nı teyit ediyor. Özellikle yüksek teknolojili ürünlerin ihracat içindeki payının %3,5 gi­bi sınırlı bir seviyede kalması, katma değerli üretim dönüşümünün henüz beklenen hıza ulaşamadığını gösteriyor.

Turizm: Cari açığın ilacı olmaya devam ediyor

Dış ticaretteki bu karamsar tabloya karşı­lık turizm sektörü, 2026’ya güçlü bir başlan­gıç yaptı. Yılın ilk çeyreğinde turizm geliri, bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,2 artarak yaklaşık 9,9 milyar dolara ulaştı. Ziyaretçi sa­yısının %1,5 artışla 9,2 milyon kişiyi aşması ve kişi başı ortalama harcamanın 1022 dolar­dan 1047 dolara yükselmesi, sektörün nitelik­sel gelişimini sürdürdüğüne işaret ediyor.

Daha da sevindirici olan gelişme, vatan­daşların yurt dışı seyahat harcamalarındaki (turizm gideri) %9,1’lik düşüştür. Bu durum, turizm sektörünün net döviz girdisi kapasi­tesini artırarak cari açığın finansmanında kritik bir rol oynamaya devam edeceğini ka­nıtlıyor. Özellikle yeme-içme ve konaklama harcamalarındaki çift haneli artışlar, iç pi­yasadaki canlılığın ve hizmet kalitesindeki sürekliliğin birer göstergesi.

Makroekonomik beklentiler ve risk yönetimi

Küresel konjonktürde FED’in faizleri yük­sek seviyelerde sabit tutma eğilimi, gelişmek­te olan piyasalar için döviz üzerindeki baskı­yı canlı tutuyor. TCMB’nin de benzer bir du­ruş sergileyerek sıkı para politikasından taviz vermemesi, iç talebi kontrol altında tutmaya çalışırken sanayici ve ihracatçı için finans­man maliyetlerini yüksek tutuyor. Bu durum, dış ticaret verilerindeki yavaşlamanın temel nedenlerinden birini oluşturuyor.

Mevcut jeopolitik durum ve ticaret yolla­rındaki istikrarsızlıklar, Türkiye’nin tedarik zincirindeki merkezi rolünü korumasını zo­runlu kılıyor. Almanya’nın ihracattaki, Çin’in ise ithalattaki liderliğini sürdürmesi, Türki­ye’nin hem geleneksel pazarlarındaki gücünü koruması hem de alternatif kaynaklara yönel­mesi gerektiğini hatırlatıyor.

Sonuç ve projeksiyon

2026 yılının geri kalanı için turizm, eko­nominin “yumuşak karnı” olan cari açık için en güçlü savunma hattı olmaya devam ede­cektir. Ancak dış ticaretteki açılmanın kont­rol altına alınabilmesi için sadece kur üze­rinden bir rekabet değil, teknoloji yoğunluk­lu ihracatın desteklenmesi elzemdir. Orta yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki pa­yının %40’a dayanması umut verici bir geliş­me olsa da, sürdürülebilir büyüme için yapı­sal reformların hızı artırılmalıdır.

Türkiye, sıkı para politikasının getirdiği daralma baskısı ile büyüme hedefleri ara­sındaki ince çizgide yürümektedir. Yılın geri kalanında döviz kurlarındaki istikrar ve turizm gelirlerindeki rekor beklentileri, makroekonomik dengelerin korunmasında anahtar rol oynayacaktır.