23 imalat alt sektörünün sadece 8’inde üretim arttı
Toplam sanayi üretimi ve ana sürükleyicisi olan imalat sanayiinde bu yıl boyunca istikrarsız küresel ve iç koşulların da etkisiyle sık sık eksiye dönen, belirgin dalgalı ve yönsüz seyir ekimde de devam etti. Toplam sanayi üretimi ekimde aylık bazda yüzde 0,8 düşerken, yıllık bazda yüzde 2,2 ile marttan bu yana en düşük artışını kaydetti.
Ana sektörler içinde üretimde en büyük paya sahip olan imalat sektörü, ekimde de toplam sanayi üretiminde ana belirleyici oldu. İmalat alt sektörleri ve teknoloji gruplarına göre ayrışma da devam etti. İmalatta, başlıca 23 alt sektör içinde yalnızca 8’inde üretim artışı, diğerlerinde ise düşüş yaşandığı dikkati çekti. Aylık değişime en fazla negatif etki bilgisayardan, en fazla pozitif katkı ise gıda üretiminden geldi.
İmalatta aylık yüzde 0,9 düşüş
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre imalat sanayiinin üretimi, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış endekse göre aylık bazda yüzde 0,9 düşüş kaydetti. İmalat sanayi üretimindeki düşüş, toplam sanayi üretimindeki aylık değişime eksi (-) 0,8 yüzde puanlık bir negatif etki yaptı. Takvim etkisinden arındırılmış endekse göre imalat sanayii üretimi yıllık bazda ise yüzde 1,9 arttı ve toplam üretimdeki artışın yüzde 1,7’lik bölümünü tek başına sağladı.
Diğer ana sektörlerden madencilik ve taş ocakçılığının üretiminde kaydedilen aylık yüzde 1,2’lik artış, sektörün endeksteki düşük ağırlığı nedeniyle toplam üretimdeki değişime sadece 0,1 puanlık bir pozitif katkı sağladı. Bu sektörde yıllık bazda kaydedilen yüzde 9,4’lük artışın toplamdaki değişime katkısı da yine 0,4 puan oldu. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme sektöründeki aylık yüzde 1,2 düşüş genel endekse eksi 0,1 puan olarak yansıdı; yıllık bazda yüzde 0,6’lık artış ise toplam sanayi üretimindeki değişime 0,1 puan pozitif katkı sağladı.
Alt sektörlerin çoğunda düşüş
Ekimde de imalat alt sektörlerinin azında üretim önceki aya göre artış kaydedebildi. En yüksek aylık artış 6,8’le tütünde gerçekleşti, bunu yüzde 6,4’le temel eczacılık, yüzde 3,3’le içecek, yüzde 1,9’la gıda, yüzde 1,1’le elektrikli teçhizat, yüzde 1’le motorlu taşıtlar, yüzde 0,9’la makine ve ekipman ve yüzde 0,3’le fabrikasyon metal ürünleri izledi. Diğer alt sektörlerin tümünde üretim gerilerken en sert düşüş yüzde 23,5’le bilgisayar alt sektöründe yaşandı. Bunu aylık yüzde 11,9 üretim düşüşü ile kayıtlı medyanın basımı ve çoğaltımı izledi. Makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı yüze 3,6, mobilya yüzde 2,3, kauçuk ve plastik ile ağaç ve mantar ürünleri de yüzde 2,1’le üretimi önceki aya göre en fazla düşenler arasında yer aldı.
Alt sektörlerin toplamdaki paylarıyla orantılı olarak imalat sanayii üretimine etkisi ise farklı oldu. Toplam aylık değişime en fazla pozitif katkı 0,3 puanla gıdadan geldi. Elektrikli teçhizat ile motorlu kara taşıtları da 0,1’er puanlık pozitif katkı yaparken, diğer tüm alt sektörlerin etkisi negatif ya da sıfır oldu. En büyük negatif etki 0,7 puanla bilgisayardan geldi.
Yıllık bazda ise en yüksek üretim artışı ise yüzde 22,3’le diğer ulaşım araçlarında. Bunu yüzde 17,7 ile rafine petrol ürünleri, yüzde 14,9’la tütün ve temel eczacılık ve yüzde 14,3’le fabrikasyon metal ürünleri izliyor. Yıllıkta üretimi en fazla düşen imalat alt sektörü ise yüzde 21,6 ile giyim eşyası. Deri yüzde 10,6, makine ve ekipman yüzde 9,5, tekstil yüzde 7,8, kayıtlı medya yüzde 6,4’le yıllık bazda en sert düşüş yaşayanlar arasında. İmalat sanayii toplam üretimindeki değişime en fazla pozitif katkı yapan alt sektör 1,1 puanla fabrikasyon metal ürünleri, en fazla negatif etki yapan ise eksi yüzde 1,2 ile giyim eşyası.
En sert düşüş yüksek teknolojide
İmalat sanayiinde, yüksek teknolojili ürünler grubunda önceki trendin aksine ekimde aylık bazda sert düşüş yaşandı. Üretim, önceki aya göre yüzde 7,8 düştü. Bu artış da imalat sanayii üretimine aylık bazda 0,5 puan negatif etki yaptı. Ancak yüksek teknolojide ekim sonu itibarıyla yıllık bazda hala yüzde 27,5 artış bulunuyor. Diğer teknoloji gruplarından üretim aylık bazda düşük teknolojide yüzde 0,1 ve orta düşük teknolojideki yüzde 1,5 düşüş, orta yüksek teknolojide ise yüzde 0,6 artış yaşandı. Yıllık bazda ise düşük teknoloji üretimindeki yüzde 6,2’lik düşüş, orta düşük teknolojide yüzde 3,4 ve orta yüksek teknolojide ise yüzde 7,8 artış bulunuyor.
