6 °C
Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

24 Ocak 1980 kararları 40’ıncı yılında

24 Ocak 1980 kararlarıyla içe dönük/kapalı ithal ikameci ekonomimiz, IMF ve Dünya Bankası destekli bir programla temel paradigmasını değiştirerek serbest piyasa ekonomisini benimseme yolunu seçmişti.

24 Ocak 1980 kararları Demirel Hükümeti tarafından IMF, Dünya Bankası ve asker destekli hayata geçirilen dışa açılmamızı sağlayan, ekonominin temel paradigmasını değiştirerek, serbest piyasa ekonomisini öne çıkartan, ekonomimizin kapitalist dünyaya entegrasyonunu sağlayan liberal ve ortodoks program olarak 40 yıl önce yürürlüğe girdi. 12 Eylül Darbesi sonrası Turgut Özal tarafından uygulandı.

Programla atılan adımlarla dışa kapalı ekonomimiz dışa açıldı. Devletçi politikalar terk edilip payı küçültülürken, özel sektörün girişimciliği öne çıkarılmak istendi.

24 Ocak kararları şu sonuçları verdi:

- İstikrar paketiyle serbest piyasa ekonomisine geçilmesinin ve uluslararası sermaye ile entegrasyonunun önü açıldı.

- İthal ikameci model terk edilerek, ihracata dayalı bir model benimsendi.

- Kamu yönetiminin payı azaltılıp, özel sektör desteklenerek öne çıkarıldı.

- Yüzde 30’un üzerinde devalüasyon yapıldı. Gübre/enerji ve ulaştırmada sübvansiyonlar sonlandırıldı.

- Dış ticaret serbestleşti. Yabancı sermaye teşvik edildi. Kur transferi kolaylaştı.

- Sıkı para ve maliye politikaları ile ücretler baskı altına alındı.

Programın yazılmasında görev alan bürokratlardan Zekeriya Yıldırım, 40. yılında 24 Ocak kararlarıyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: “Kamu ekonomisinden, piyasa ekonomisine geçiş ile içe dönük ekonomiden dışa açık ekonomiye geçiş sağladı. Kurumsal altyapısı ise 2001’deki Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı’ndaki reformlarla hayata geçti.”

Bizi dışa açan 24 Ocak kararlarını 40. yılında kısaca ele almak istedim…

Bugünün notu: 24 Ocak 1980’de alınan kapsamlı ve radikal kararlar, ekonomimizde önemli etkiler yapmıştır. Bugün de bu tür radikal kararlara ihtiyaç var.

Yorumlar

Yorum yapabilmek için lütfen giriş yapınız.
Giriş Yap