9 milyon boş eve rağmen “yüksek kira” ne anlatıyor?
İktisat bilimine göre, arz ve talep fiyatı belirliyor…
Yaşadığımız dönemdeki anormal fiyat artışlarında, kira artışlarının etkili olduğu da biliniyor…
Konut ve kira fiyatlarının yüksekliği ise “yüksek talebe” bağlanıyor…
★★★
Ancak…
Veriler arzın da yüksek olduğunu belgeliyor…
TÜİK verileri ve nüfus sayımı bilgileri, boş (kiralanmayan) konut sayısının 9 milyona yaklaştığını söylüyor…
★★★
Ama…
Atıl bıraktığımız yüksek potansiyele rağmen, aşırıya kaçmış fiyatlarda dahi “katılık” kırılamıyor…
★★★
Nasıl kırılacak fiyatlardaki katılık?
Eşi doktor olan bir bürokrat anlattı:
“2022 yılında tamamlanıp satılmış bir konutun, 3’üncü sahibi oldum…
Önceki alanlar evi kullanmamış…
2024 yılında satın alan arkadaşım da, kullanmadı, kiraya da veremedi; aldığı fiyattın yüzde 10 altına satışa çıkardığını söyleyince, düşünüp/hesap yapıp aldık…
2 yıllık reel kaybını siz hesap edin…”
★★★
Bu örnek, öncelik verilmesi gereken noktayı da açığa çıkarıyor:
Konut/kira fiyatlarındaki katılığın kırılması için, öncelikle, “Konut fiyatlarının, diğer yatırım/üretim araçlarına göre, kat kat fazla yükselebileceğine olan inancın” kırılması gerekiyor…
★★★
Bunun tek yolu ise:
Maalesef, (kullanılmayan, atıl bıraktığımız arza rağmen) arzı, daha da artırmaktan geçiyor…
VELHASIL
Arzı ise düşük maliyetle, daha da önemlisi yerli kaynakları kullanarak artırmak gerekiyor…
★★★
Dün Orta Anadolu İhracatçılar Birliği Koordinatör Başkanı Erdem Çenesiz de dikkat çekti:
“Kalıcı enflasyon düşüşü için iç piyasada konut üretiminin hızlanmasının, büyük önem taşıdığına inanıyoruz.”
★★★
Konut arzını artıracak destekler mi?
Hem yüzde 82 yerli (işçilik, hammadde, tasarım…) girdi kullanarak, ihracatta 5 milyar doları aşan çimento, seramik, cam sektörlerine, yaşanılan sıkıntılı süreçte cansuyu olur…
Hem de, “Konut arzı artacak, fiyatlar düşecek” algısı oluşturur…
