93 milyar euroluk misilleme
Fikret AYDEMİR
fikret.aydemir@dunya.comAvrupa Birliği, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Grönland tehdidi” üzerine 27 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanlarını olağanüstü toplantıya çağırdı. AB liderlerinin başkent Brüksel’de bir araya gelmeleri bekleniyor…
Trump’ın Danimarka, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç, İsveç, Finlandiya ve İngiltere olmak üzere sekiz Avrupa ülkesine ek yüzde 10 gümrük vergisi uygulama tehdidini hayata geçirmesi halinde 93 milyar euroluk misilleme paketi yeniden gündemde. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, önümüzdeki günlerde olağanüstü bir AB liderler zirvesi çağrısı yaptı. AB’nin önceliğinin “diyalog ve diplomasi” olduğu belirtildi.
Brüksel’de geçtiğimiz pazar günü “acil toplantı”da bir araya gelen 27 AB ülkesinin büyükelçileri Danimarka ve Grönland’a desteklerini dile getirerek, “ülkelerin egemenliği ve toprak bütünlüğü konusunda dayanışma” vurgusu yapıldı.
AB, Trump’ın Grönland üzerinden gündeme getirdiği gümrük vergisi tehditlerine karşı derhal misillemeye gitmekten geri adım attı. AB üye ülkeler misilleme önlemlerini hemen devreye sokmama konusunda uzlaştı. Bu kapsamda, kamuoyunda “ticaret bazukası” olarak tanımlanan “Zorlama Önleyici Araç”ın (ACI) şimdilik kullanılmaması kararlaştırıldı. AB’ye “ekonomik şantaj” uygulayan ülkelere karşı ticaret lisanslarını kısıtlama ve tek pazara erişimi engelleme yetkisi veren 2023 yılında kabul edilen “Zorlama Önleyici Araç” uygulama henüz hiç kullanılmadı.
Avrupa Birliği Komisyonu’nun toplantıda ACI dahil olmak üzere bir dizi seçeneği masaya koyduğu, ancak üye ülkelerin büyükelçilerinin bir oylamaya gitmeden genel bir değerlendirme yapıldığı belirtildi. Trump’ın 1 Şubat’ta Danimarka, Almanya ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu sekiz Avrupa ülkesine ek yüzde 10 gümrük vergisi uygulama tehdidini hayata geçirmesi halinde AB 93 milyar euroluk misilleme paketini yeniden gündeme alabileceği ileri sürüldü.
Trump’ın AB-ABD ticaret anlaşmasına onay verip vermeyeceğine dair belirsizliklerin yaşandığı dönemde hazırlanan “93 milyar euroluk misilleme paketi”, otomobilden kümes hayvanlarına kadar geniş bir ürün yelpazesinde ABD mallarına yüzde 30’a varan gümrük vergileri öngörüyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile ABD Başkanı Trump arasında geçen yaz İskoçya’da yapılan “AB-ABD ticaret anlaşması”nın ardından uygulamaya konulmamıştı. Anlaşma gereği, AB’nin ABD’ye ihracatının büyük bölümünde yüzde 15’lik temel tarife belirlerken, ABD’nin birçok sanayi ürününe uyguladığı vergileri sıfırlamıştı.
AB’nin “ticaret bazukası”
ABD’nin 1 Şubat’tan itibaren yeni gümrük vergilerini yürürlüğe koyması durumunda AB’nin “ticaret bazukası” olarak adlandırılan en sert ekonomik karşılık mekanizmasını devreye sokması yönündeki çağrılar da yoğunlaşıyor.
Trump’ın, Danimarka, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç, İsveç, Finlandiya ve İngiltere olmak üzere sekiz Avrupa ülkesinden gelen tüm ürünlere yüzde 10’luk ve 1 Haziran’dan sonra yüzde 25’lik ek gümrük vergisi” tehdidinden bulunması ve “Grönland’ın tamamen ve bütünüyle satın alınması” konusunda bir anlaşmaya varılana kadar vergilerin artırılabileceğini açıklamasından sonra AB’de ABD’ye karşı tepkiler giderek büyüyor.
Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge olan Grönland’a sahip çıkan sekiz Avrupa ülkesi yayınladıkları ortak bildiride, “Tarife tehditleri transatlantik ilişkilere zarar veriyor ve tehlikeli bir aşağı yönlü sarmal riski yaratıyor” denildi. Danimarka ile “tam dayanışma” içinde olduklarını hatırlatan Avrupa ülkeleri, Kuzey Kutbu’nda güvenliği artırma çabalarının “hiçbir ülkeye tehdit oluşturmadığını” belirtti.
NATO da tedirgin
ABD’nin “Grönland’ı tamamen ve bütünüyle satın alması için bir anlaşma yapılmaması halinde ek gümrük vergilerinin 1 Haziran’dan itibaren yüzde 25’e yükseleceği” açıklaması NATO’da da tedirginlik yarattı.
NATO’nun en güçlü ülkesi ABD ile NATO müttefikleri arasında “sert ve potansiyel olarak tehlikeli bir şekilde tırmanması”, aralarında bizim de bulunduğumuz diğer müttefik ülkeleri tedirgin etmeye devam ediyor…
