AB’nin parası Euro 20 yaşında

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Euro 20 yaşına basarken, bir dünya parası olarak insanlığı selamlıyor... Bir ABD-Çin askeri çatışmasında "dünya para lideri" bile olmaya aday.

2002 yılının ilk günü 1 Ocak’ta Avrupa Birliği‘nin 12 ülkesi ‘’Euro‘’ adını verdikleri bir yeni para birimini kabul ettiler. ABD'nin doları resmen kabul ettiği 1792’den sonra insanlık ilk kez ülke sınırlarını aşan ortak bir yeni bir para birimi kullanıyordu.

2022’de 19 AB ülkesi Euro kullanıyor. Bununla kalmıyor, Afrika’nın 22 ülkesi, Bosna Hersek, Bulgaristan ve K. Makedonya paralarını Euro’ya “mıhlamış" durumda. İngiltere deniz aşırı bölgelerinde, Kosova ve Dağlık Karabağ’da resmi para birimi “Euro’’. AB'li olan 343 milyon ve Euro sahası dışında 219 milyon insan resmi para birimi olarak “Euro’’ kullanıyor. Dünyada 562 milyon insanın fiili para birimi Euro. Euro bir de “kriz parası", Küba, Suriye, Venezuela ve İran’ın dış işlemlerinde geçerli para Euro.

Modelin isim babası Kanadalı Profesör Mundell. Ekonomisi istikrarlı devletlerin parasal birlikler içinde eriyerek daha fazla ekonomik refah yaratabileceklerini öngördü, zaman onu haklı çıkardı.

1990'lı yıllarda AB’yi yöneten politikacılar ‘’Euro’’yu devreye alırken gösterdiği sağduyu, Jean Claude Trichet, M. Draghi gibi merkez bankçıların parayı yönetme becerileri, Euro'nun oturmasında etkiliydi. Euro, 2008-10 Yunanistan ve 2019 COVID Krizleri’nde dayanıklı çıktı. Euro, fiyat artışlarına neden olmadı, en önemlisi global etki yarattı. Dolardan sonra en önemli para birimi. Dünyanın 2. büyük rezerv parası. Bir ABD-Çin askeri çatışmasında “dünya para lideri" bile olmaya aday. 2007’de Fed Başkanı Greenspan'in “Euro dünya parası olarak düşünülebilir" sözleri, adeta bunu öngörmüş sözler.

Euro'nun tek etkisiz kaldığı alan “Avrupa Kimliği". Fransa/Almanya/Nordik ülkelerin hepsi ulus devlet olarak ortaya çıktığında ulusal para ellerindeki en önemli kozdu. Euro’nun kimlikleri pekiştirmesi için siyasal liderlerin “Birleşik Avrupa" yolunda adım atmaları gerekiyor.

Toplumların önünü açan etkisiyle siyasetin ve liderliğin önemini anlatmakta “Euro’’ çok anlamlı bir örnek oluşturuyor. Ne de olsa, Euro AB’nin parası, tek tek devletlerin değil...

GÜNÜN NOTU:

Kazakistan’daki başkaldırılar sürekli zam politikasının sadece iktidarları aşındırdığını ortaya koydu.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar
Sri Lanka dersleri 16 Mayıs 2022