Aklıma takılan sorular

Gazze’deki katli­amın bitmesi için atılan her adım önemli. Birleşmiş Milletler toplantı­sındaki genel du­rum ortaya koydu ki, kimse artık bu yaşananlara kayıt­sız kalamaz. Avru­pa halkları da da­hil, İsrail’e tepkiler çığ gibi büyüdü. Netice itibarı ile herkes BM toplantısı son­rası “acaba ne olacak” sorusu­nu sordu durdu.

BM toplantısı esnasında yapılan görüşmeler, Türkiye’nin oynadığı önemli rol, Netanyahu’nun konuşma­sı esnasında gösterilen tep­kiler, ABD Başkanı Trump’ı hamle yapmak zorunda bı­raktı. İsrail’in gaddarlığına ve işgaline devam kararı bekle­nirken, Trump bir barış ant­laşması sundu Hamas’a. Bu, doğal olarak “savaşın bitmesi ümidi” ile “bir oyun mu tedir­ginliğini” bir arada düşündür­dü dünyaya. Şimdi süreci ve akıllardaki soruları tek tek de­ğerlendirelim.

İlk olarak, Trump ne sundu? Rehineler serbest bırakılacak. Karşılığında İsrail’de hapisha­nelerdeki Filistinlileri serbest bırakacak. Hamas devreden çıkacak ve Gazze’yi terk ede­cek. İsrail kademeli çekilecek. Önce Filistin polisi kurulacak, sonra Trump liderliğinde bir geçiş dönemi oluşacak. Ardın­dan tüm Gazze imar edilecek Arap ülkelerinin katkısıyla ve barış, huzur… Her şey hallola­cak. Acaba?

ABD net tutum sergilemiyor

İlk önce İsrail tarafından başlayalım. Netanyahu hükü­meti sadece Gazze’yi değil, Ba­tı Şeria’yı da işgal etmek isti­yor. Tüm bu topraklar onla­ra göre vadedilmiş topraklar. Trump ise belki bir daha ele geçmeyecek fırsat, çünkü kişi­sel ve aile ilişkileri dolayısıy­la kim ne yapsa ses çıkartmı­yor. Kayıtsız şartsız İsrail’in arkasında. İsrail bu 3,5 sene­lik süreci fırsat olarak görü­yor ve açıkçası bu fırsatı ka­çırmak istemeyecek. Düşün­senize, tarihte ender görülen bir katliama şahit oluyoruz ve kimseden ses yok. İkincisi, İsrail “rehineleri verin biz de geri çekilelim” diyor, ama ne zaman, ne kadar ve nasıl? De­tay ve garanti yok. Netanyahu “asla Filistin’i tanımayacağız” diyor.

ABD de bu noktada as­la net bir tutum sergilemiyor. Devletleşemeyecekse çekil­mek ne kadar yeterli. Rubio “bu iş üç günde bitecek iş de­ğil” diyor. Ne zaman bitecek, yine zaman mevhumu muam­ma. Hamas gerçekten devre­den çıkacak mı? Diyelim çıktı, Gazze’yi geçiş döneminde kim yönetecek ya da yönetebilecek mi? Ne kadar samimi? İnsan­lar topraklarını terk ettiril­meyecek deniyor. Zorlamadan mecbur bırakılacak bin bir çe­şit yol var.

Bu da muamma ve muallak. İsrail hep dengesiz güç kullandı ve hep bir maze­ret bulup saldırı başlattı. Bu sürecin garantisi nasıl olacak? Garantör Trump olacaksa ne kadar güven veriyor? Ne 1947 ne de 1967’ye dair en ufak bir konu konuşulmuyor. Filistin devletinin akıbeti tek taraflı güvene emanet. Daha bir sü­rü şey sayarım. Bana süreç gü­ven vermiyor. Bir an evvel kan akmasın, bu vahşet bitsin isti­yorum. İnsanlar, çocuklar, be­bekler ölmesin istiyorum. Da­ha ötesi yok, ama ne kadar ger­çekçi bu ateşkes bilmiyorum.

Yaşananların hesabı sorulacak mı?

Şu ana kadar yaşananların hesabı bir gün sorulacak mı, iş­lenen savaş suçlarının ve insan hakları ihlallerinin hesabı ve­rilecek mi, hiç emin olamıyo­rum. Yiten onca canın hiç mi hesabı sorulamayacak bu sü­recin sonunda, onu göremiyo­rum. Kısacası, dünyanın dört bir yanında yükselen tepkile­re devletlerin kayıtsız kalma­sı, bu sürece dair beni maale­sef şüpheci ve tedirgin yapıyor.

Suçu işleyene barış süreci tes­lim ediliyor. “Sen yaptın, senin istediklerin kabul, şimdi takdir senin” deniyor gibi geliyor ba­na. “Peki nedir önerin” dese­niz, yok. Sadece dünyanın tep­kisizliğine, adaletin yokluğuna bir sitem ve hayata dair büyük bir umutsuzluk var içimde. Bu yaşananlara sessiz kalan dün­ya, bir gün bu günlerdeki tepki­sizliğini hatırlayacak ve birçok şeyin değişiminin ve çöküşü­nün başladığı gün olarak, biz­lerden sonraki yüzyıllarda hep bu vahşet anlatılacak.