Altın ve gümüş baş döndürdü

Küresel anlamda yılın ilk ayına başta altın ve gü­müş olmak üzere em­tia fiyatlarında yaşanan hare­ket damga vurdu. Cuma günü altın ve gümüşteki fiyat hare­keti uzun yıllar hafızalardan si­linmeyecek türdendi. Gün için­de 118,5 dolar seviyelerini gö­ren gümüşün ons fiyatı bir anda 74,40 dolara kadar indi. Zirve ile görülen en düşük seviye ara­sındaki fark tam yüzde 37,25!

Spekülatif işlemler artıyor

Dalga boyu daha kısa olmasa bi­le benzer hareket, altının ons fi­yatında da yaşandı. Gün içinde 5 bin 451 dolara kadar çıkan altının ons fiyatı, zirvesinden tam yüzde 14 geri çekilerek 4 bin 683 dolara indi. Doların küresel anlamda güç kaybetmesinin değerli madenlere olan talebi artırması geçen sene başlamıştı. Merkez bankalarının rezervlerinde altının payını artır­ma istekleri uzun zamandır altın­da talebi destekleyen nedenlerin başında geliyor. Yine jeopolitik gerginlikler hem kurumsal hem de bireysel anlamda altının ilgi odağı haline getirdi. Altınla başla­yan gümüşle devam eden ‘değerli metal fırtınası’, platin ve bakır gi­bi emtiaları yatırımcıların rada­rına soktu. Her yükseliş ve düşüş hareketlerinde olduğu gibi emtia bazında çok sayıda ‘gerekçe’ dil­lendirildi. Bu gerekçelerin haklı tarafı elbette var. Ancak finansal piyasalarda gelişen teknoloji ve yeni ürünler, fiyatlama dinamik­lerini etkileyen en önemli deği­şimlerden biri. Bugün dünyanın herhangi bir yerinden cep telefon­ları aracılığıyla küresel piyasa­larda istediğiniz ürünlerde işlem yapabiliyorsunuz. Öyle ki Wall Street’te Nasdaq, 7/24 işlem ya­pılabilmesinin hazırlıklarına ge­çen yılın son aylarında başlamıştı. Küreselde yatırım enstrümanla­rına erişimin kolaylaşması arz-ta­lep dengesini ciddi oranda etkiler hale geldi. Teknolojinin yanın­da geliştirilen yeni ürünler konu­nun bir başka boyutu. Kaldıraçlı işlemler, şu an spot piyasalardaki fiyat­lamaları anında etki­liyor. Genellikle vade­li işlemlerde kullanılan kaldıracın çıkış noktası her ne kadar riski kontrol etmek (hedge) olsa bile ge­çen süreçte bu piyasalarda spekülatif işlemler yönü be­lirler hale geldi.

Her iki yöne pozisyon açılabiliyor

Kaldıraçlı işlemlerin yapıldı­ğı piyasalarda yatırımcılar her iki yöne işlem açabiliyor. Yani hem yükselişten hem de düşüşten pa­ra kazanabiliyor. Bir enstrümanın fiyatının yükseleceğini düşünen­ler uzun (long), düşeceğine ina­nanlar ise kısa (short) pozisyon alabiliyor. Dolayısıyla fiyatların gerilemesi halinde kısa pozisyon açanlar kar elde ederken uzun po­zisyon açanlar zarar ediyor. Bu­nun tersi de geçerli. Kaldıraç ta­rafı ise hesabınızdaki paranın 10, 20, 30 hatta 100 katına kadar po­zisyon açabilme imkanı olarak ta­nımlanabilir. Şöyle düşünün; 100 dolarınız var ve 10 kaldıraç ora­nı ile bin dolarlık işlem yapabi­liyorsunuz. Eğer işlem açtığınız enstrümanın fiyatı yüzde 10 yük­seldiğinde ya da düştüğünde yüz­de 100 kazanç sağlayabiliyorsu­nuz. Kaldıraçlı işlemlerin en bü­yük riski gerçekleşen hareketin tersi pozisyon açtığınızda para­nızın uçması. Yukarıdaki örnek­ten yola çıkarsak, kaldıraç oranı 10 olan bir pozisyonda fiyat sizin açtığınız pozisyonun tersine yüz­de 10 hareket ettiğinde, teminat eklemediğiniz ya da maliyeti et­kileyecek işlem yapmadığınız du­rumda 100 dolarınız gidiyor. Kısa vadede yüksek kazanç elde etmek isteyenlerin akın ettiği kaldıraç­lı işlemlerde hacim her geçen gün artıyor. Döviz işlemlerinin ya­pıldığı küresel forex piyasasında spot tarafta günlük hacim 3 tril­yon dolarken türev tarafında ha­cim bunun iki katı. Yine kaldıraçlı işlemlerin en çok kullanıldığı pi­yasalardan biri olan kripto para­larda, kaldıraçlı işlemlerde hacim spot piyasayı katbekat geçti. Cu­ma günü altın ve gümüşte yaşa­nan aşağı yönlü sert hareketler­de uzun (long) pozisyon taşıyan yatırımcıların çok ciddi zararlar etmesine neden oldu. Piyasalar­da teknolojinin kullanılması özel­likle büyük kurumların kullandı­ğı robotik işlemlere karşı bireysel yatırımcının pozisyon alması ol­dukça zor. Teknik analizin temel analizin önüne geçtiği bu tür iş­lemlerde kritik destek-direnç noktaların aşılmasıyla otomatik devreye giren emirler sert fiyat hareketlerine neden oluyor. Bi­reysel yatırımcılar açısından kal­dıraçlı işlemler tam bir mayın tar­lası. Uzmanlar her platformda ya­tırımcıları, yüksek miktarlarla yüksek kaldıraç oranlarıyla işlem yapmaması konusunda uyarıyor.