Asgari ücret arttı, alım gücü geriledi: 28.075 TL mi, 21.422 TL mi?
Ekonomide herkesin yaşadığı ama çoğu zaman tam olarak tarif edemediği bir sorun var: Ücretler artıyor, ama geçim zorlaşıyor. 2025 yılı bu çelişkinin en net yaşandığı yıllardan biri oldu. Çünkü rakamlar arttı, fakat o rakamların alım gücü değeri korunamadı.
2025’e nasıl başladık?
1 Ocak 2025’te asgari ücrete yüzde 30 zam yapıldı. Asgari ücret 22.104 TL oldu. Bu rakam yılın başında, o günkü fiyatlarla 22.104 TL’lik bir alım gücü anlamına geliyordu.
Ancak yıl ilerledikçe fiyatlar arttı, ücret aynı kaldı.
Ve asıl hikâye burada başladı.
Asgari ücretin alım gücü ay ay nasıl eridi?
Asgari ücret bordroda hep 22.104 TL olarak kaldı.
Ama enflasyon açıklandıkça, bu paranın satın alabildiği miktar her ay biraz daha azaldı.
Ocak 2025
-Enflasyon: %5,03
-22.104 TL’nin alım gücü: 21.046 TL
Daha ilk ayda 1.058 TL’lik kayıp yaşandı.
Şubat 2025
-Enflasyon: %2,27
-Alım gücü: 20.568 TL
Mart 2025
-Enflasyon: %2,46
-Alım gücü: 20.074 TL
Nisan 2025
-Enflasyon: %3,00
-Alım gücü: 19.490 TL
Yılın ilk dört ayında asgari ücretin alım gücü yaklaşık 2.600 TL eridi.
Mayıs 2025
-Enflasyon: %1,53
-Alım gücü: 19.193 TL
Haziran 2025
-Enflasyon: %1,37
-Alım gücü: 18.934 TL
İlk altı ayın sonunda 22.104 TL, alım gücü açısından 18.934 TL’ye düştü.
Temmuz 2025
-Enflasyon: %2,06
-Alım gücü: 18.544 TL
Ağustos 2025
-Enflasyon: %2,04
-Alım gücü: 18.166 TL
Eylül 2025
-Enflasyon: %3,23
-Alım gücü: 17.595 TL
Ekim 2025
-Enflasyon: %2,55
-Alım gücü: 17.147 TL
Kasım 2025
-Enflasyon: %0,87
-Alım gücü: 16.998 TL
Aralık 2025 (enflasyon %1 varsayımı)
-Alım gücü: 16.868 TL
Yıl sonunda ne gördük?
-Yıl başında: 22.104 TL
-Yıl sonunda aynı paranın alım gücü: 16.868 TL
Toplam alım gücü kaybı: yaklaşık 5.236 TL
Ücret değişmedi. Ama hayat pahalılaştı. Ve bu fark doğrudan çalışanın cebinden çıktı.
Yıl sonu zammı geldi, tablo değişti mi?
Yıl sonunda bu kez asgari ücrete %27 zam yapıldı. Nominal ücret 28.075 TL oldu.
Bu zam doğru şekilde, yani 22.104 TL’nin üzerine yapıldı.
Ancak zam yapıldığı anda bu paranın alım gücü değeri zaten 16.868 TL’ye düşmüştü.
Dolayısıyla yüzde 27’lik artışın alım gücü karşılığı:
-16.868 TL × %27 = yaklaşık 21.422 TL
Ortaya çıkan tablo çok net
-2025 başında alım gücü: 22.104 TL
-Zamdan sonra alım gücü: 21.422 TL
Sonuç:
Rakam arttı, ama alım gücü yılın başındaki seviyeye bile ulaşamadı.
Sorun nerede?
Sorun zam yapılmaması değil.
Sorun, yapılan zamların enflasyon karşısında değeri koruyamaması.
Sabit gelirli kesimler:
-Geçmiş dönemin enflasyonunu gecikmeli alıyor,
-Ama önlerindeki enflasyona karşı korunamıyor.
Bu yüzden:
-Yeni zam ihtiyacı doğuyor,
-Ama yapılan zam da alım gücünü korumaya yetmiyor.
Bu sadece asgari ücret meselesi mi?
Hayır.
Aynı tablo:
-Diğer ücretlerde,
-Emekli aylıklarında,
-Sabit gelirle geçinen herkes için geçerli.
Özetle
Biz ücretleri artırıyoruz.
Ama alım gücünü artıramıyoruz.
-Rakam büyüyor,
-Ama o rakamın yaşattığı hayat küçülüyor.
Enflasyon düşürülmeden:
Rakam artar, alım gücü değeri düşmeye devam eder.
Gerçek çözüm, ücretleri artırmak kadar, o ücretlerin değerini koruyabilmektir.
Son not:
28.075 TL olarak açıklanan asgari ücret, bugünkü fiyatlarla ancak 21.422 TL’lik bir alım gücü sunuyor; bu ücretin gerçek değeriyle 28.075 TL olabilmesi için asgari ücretin yaklaşık 36.800 TL seviyesinde olması gerekirdi.
Son hesap:
Bugünkü fiyatlar düzeyinde asgari ücretin alım gücü değerinin 28.075 TL’de kalabilmesi için, 22.104 TL’ye yaklaşık %66,5 oranında zam yapılması ve ücretin 36.800 TL seviyesine çıkarılması gerekiyordu.