Atatürk’ün Hayalperesti: Ahmet Hamdi Başar

Osman AROLAT
Osman AROLAT AROLAT'tan osman.arolat@dunya.com

Renkli bir Cumhuriyet dönemi portresi Ahmet Hamdi Başar… Sıra dışı görüşleri nedeniyle yıldızı bir parladı, bir söndü. Gazi kendisini “Hayalperest” diye adlandırdı. O dönemi yazdığı 2 ciltlik “Gazi Bana Çok Kızmış-Yine Hayal Aleminde Uçuyorum” eseri çok baskı yaptı.

Ahmet Hamdi bey 1897 yılında İstanbul doğdu. Coğrafya bölümünü bitirdikten sonra öğretmenliğin yanı sıra, Türk Ocağı’nda da görev yaptı. Milli Türk Talebe Birliği’ni kurdu. 1923 İzmir İktisat Kongresine katıldı. İstanbul Ticaret Odasının millileştirilmesi girişiminde bulundu. 1924’te İstanbul İktisat Komisyonunda görev aldı. 1925 yılında İstanbul Liman İşleri İnhisarı Türk şirketinin kuruluşunda etkin rol oynadı. 1934’e kadar şirketin yönetim kurulu başkanlığını yürüttü. “Limancı Hamdi” adıyla anıldı.

1930’da “yeni ses’’ olan muhalefet organı Serbest Fırka’ya üye oldu. Aynı yıl Gazi ile 3 ay Anadolu turu yaptı, nabız dinledi, Gazi’nin nezdinde yıldızı parladı. Sıra dışı görüşleri nedeniyle de yıldızı kısa sürede söndü. Gazi kendisini “Hayalperest” diye isimlendirdi. O da bunu “Gazi Bana Çok Kızmış-Yine Hayal Aleminde Uçuyorum” başlığıyla 2 ciltlik bir esere dönüştürdü. Eser çok baskı yaptı. Son olarak Bilgi Üniversitesi‘nde dostum Fahri Aral‘ın editörlüğünde 2007‘de yeniden basıldı.

İkinci Dünya Savaşı bitiminde kendisini milli burjuvaziye adayan ve devletçilik karşıtı tutum alan Başar, 1946’da İstanbul Tüccar Derneğini kurdu. 1948’de İstanbul’da toplanan Türkiye İktisat Kongresi’nde etkin rol aldı. 1950 yılında Demokrat Parti’den İstanbul milletvekili seçildi. Devlet yapısını yeniden yapılandırmayı amaçlayan önergesi partisinin grubunca desteklenmeyince, partisinden istifa etti.

Ahmet Hamdi Başar, devletçiliği amaç olarak gören Kadrocu’lardan ayrılır. Liberal görüşlere de kendisini yakın hissetmedi. Görüşlerini “İktisadi Devletçilik” adını taşıyan bir dizi kitapta dile getirdi.

Ahmet Hamdi Başar, kuşağının aydınları gibi Türk toplumunu aydınlatmayı şiar edinmiş bir kuşağın renkli üyesi. Çalışmalarıyla birçok kişinin ayağına bastı. Cumhuriyet’in ilk dönem siyasetçilerinden ve iş insanlarından biri olan Ahmet Hamdi Başar’ın yaşadığı olaylar ve yaptıkları, eğitici özellikler taşır. Ayrıca 12 eseri, yazılı belge bırakmanın önemini bir kez daha anlatıyor.

GÜNÜN NOTU:

Anayasa Mahkemesi’nin Enis Berberoğlu hakkındaki kararına 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nin uymaması, ibretlik bir hukuk dersi.

Yazara Ait Diğer Yazılar Tüm Yazılar