Ateş çemberindeki Türkiye’nin en kritik gücü

Tarih boyunca zor bir coğrafyada yaşayan ülkemiz, bugün çok daha karmaşık ve çok katmanlı bir versiyonu ile karşı karşıya. Orta­doğu’daki savaş, Rusya-Ukrayna, güvenlik ve enerji dengeleri, Balkanlar’ın kırılgan fay hat­ları, Doğu Akdeniz’de jeopolitik hesaplaşma­lar, terör tehditleri, afet riski, göç baskıları, enerji arzı kırılganlıkları ve siber saldırı ihti­malleri… Yani çok katmanlı bir ateş çemberi­nin merkezindeyiz.

Tam bağımsızlık artık yalnızca askeri güç­le, sınır güvenliğiyle ve klasik savunma ka­pasitesiyle tanımlanamaz. Gerçek bağımsız­lık; verisini, yazılımını, kritik altyapılarını, haberleşme omurgasını, finansal sistemleri­ni, üretim zincirlerini ve kurumsal işleyişini kendi iradesiyle ne ölçüde yönetebildiğiyle ölçülmektedir.

Ateş çemberinde tam bağımsızlığın ye­ni ve vazgeçilmez anahtarı milli teknoloji dayanıklılığıdır.

Bu kavram salt bir teknoloji politikası ola­rak okunmamalı. Yalnızca yazılım sektörü, bi­lişim yatırımı ya da dijital dönüşüm günde­mi değildir. Doğrudan doğruya milli faaliyet sürekliliği, devlet kapasitesi ekonomik devamlılık, kurumsal direnç ve stratejik özerklik meselesidir. Yeniçağda güçlü dev­let, silah sistemlerini modernize eden devlet olmaktan öte kriz anında sistemlerini çalışır tutabilen, dijital omurgasını koruyabilen ve dış baskılar altında dahi kurumsal sürekliliği­ni sürdürebilen devlettir.

Savaşın ve krizin doğası değişmiştir. Savaş sadece sahada ya da atılan füzelerle yaşanmı­yor; enerji hatları, limanlar, ödeme sistemle­ri, veri merkezleri, uydu haberleşmesi, teda­rik zincirleri, kurumsal yazılım altyapıları ve siber uzayda da yaşanıyor. Bir enerji şoku, lo­jistik kesinti, siber saldırılar ile kritik dijital altyapılardaki dışa bağımlılıkların kırılganlık üretmesiyle de derinleşiyor. Savunma kavra­mı ile teknolojik dayanıklılık kavramı birbi­rinden ayrıştırılamaz hale gelmiştir.

Yazılım odaklı teknolojik egemenliğe daha çok yatırım yapılmalıdır

Komuta-kontrol sistemleri, karar destek altyapıları, veri işleme katmanları, siber gü­venlik mimarileri, haberleşme omurgaları ve lojistik koordinasyon yazılımları savunma­nın ayrılmaz bileşenidir. Savunma sanayinde dışa bağımlılığı azaltmak gibi yazılım, veri, bulut, siber güvenlik, haberleşme ve kri­tik dijital altyapılar için de zorunluluktur.

Enerji, Finans sistemi, Lojistik ağlar, Sağlık altyapıları, Üretim, Telekom omurgaları, Ka­mu hizmetleri gibi stratejik tüm yapılar. Veri akışları, kimlik sistemleri, ödeme altyapıları ve kritik hizmet zincirleri yazılımla bütünle­şik durumda. Yazılım aynı zamanda doğrudan milli faaliyet sürekliliğinin konusudur. Bir ül­kede yazılım katmanları kırılgan ise, o ülke­nin ekonomik düzeni, kamu hizmeti kapasi­tesi ve kriz yönetim kabiliyeti de kırılgan olur.

Teknolojik egemenlik, savunma sanayinin tamamlayıcı stratejik katmanıdır

Afet, savaş, terör, hibrit saldırılar, ener­ji dalgalanmaları, tedarik zinciri kırılmaları, büyük göç hareketleri ve siber tehditler gibi durumlarda kriz altında da çalışabilirliği esas alan dayanıklı dijitalleşme çok önemlidir. Dış lisanslara, yabancı servis sağlayıcılara, kırılgan bulut mimarilerine, kontrol edile­meyen veri akışlarına ve aşırı dışa bağımlılık üreten yazılım katmanlarına mahkûm olma­dan faaliyetler sürdürülebilmelidir. Kamu hizmetleri, finansal sistemler, üretim altyapı­ları, iletişim zincirleri ayakta kalabilmelidir.

Teknoloji dayanıklılığı; bir bakanlık, bir kurum, bir başkanlık idaresi yerine üst se­viyede sahiplenilip, yüksek yetkiyle yü­rütülüp, tüm kurumlar arası bütünselliği sağlayacak tek bir koordinasyon yapısı ile ele alınmalıdır.

İhtiyacımız kamu-üniversite-sanayi iş birliği içinde çalışan koordineli bir mil­li teknoloji dayanıklılığı mimarisidir. Kritik sektörler için Milli Teknoloji Dayanık­lılık Envanteri, yüksek yetkili üst koordinas­yon platformu, ortak kriz tatbikatları, kriz anı çalışma modu, veri egemenliği ve yapay zekâ mimarisi gibi birçok konunun istişare edile­ceği Milli Teknoloji Dayanıklılık Zirvesi yapılmalıdır.

Ülkemiz ve geleceğimiz için Sektör ve Sivil Toplum Kuruluşları olarak her türlü katkıyı vermeye hazırız.