Ayçiçeğinde “son 10 yıl” 2’şer milyon ton üretimde kalınca…
Ayçiçeğinde verimi artıramayınca (ki maliyetler bu yolladüşebilir) ve üstüne üretimini desteklemeyince:
Nüfus, turist, göçmen artışına rağmen, yıllık 2 - 2.2 milyon ton arası (son 10 yılda 2016-2026), (2022 yılında -ne olduysa!- üretimde 2.5 milyon tona çıktık, sonra düştük) üretimde kalınıyor;
Ve arz yetmiyor, ithalat zorunluluğu artıyor…
***
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2026 Yılı Bitkisel Üretim Tahmini’ne göre, bu yıl ayçiçeği üretiminin 2025 yılına göre yüzde 16.2 oranında artarak 2 milyon tondan 2 milyon 250 bin tona yükselmesi bekleniyor…
Ama…
Yağışlardaki artış nedeniyle (verimlilik üzerine yapılan bilimsel çalışmalar ve çaba ile değil) gerçekleşecek rekolte artışı da talebi karşılayamıyor…
***
Bu nedenlerle:
Yaklaşık 7 yıl önce, 2019 yılı, eylül ayında, bu köşede, ayçiçek üretimimize dikkat çekmiş, ithalatın daha da yükseleceğinin altını çizmişim…
***
O yazıda özetle:
“Yılda 1.6 milyon ton yağ tüketiyoruz...
Bunun 1.1 milyon tonu sıvı yağ...
Onun da yüzde 80’i ayçiçek yağı...
***
Milyonlarca dekar arazide ekim yapılmazken...
Dönümde 100-120 kg üretimle (Ki dönümde 200-250 kg ortalama ile üretebilen ülkeler var), 2.5 milyon dekarda tüm ihtiyacımızı karşılayabilecekken…
Yılda 2 milyon ton ayçiçeği üretiyoruz...
Yetmeyince, 1.2 milyon ton da ithalat gerçekleştiriyoruz…
***
Son 10 yılda hızına yetişemediğimiz teknolojik gelişmeler, yeni bilgiler, artan nüfus ve sonuç:
10 yıl sonra bugün de, yine: 2-2.2 milyon ton arası üretim (!)
VELHASIL
Ekonomiyi temelinden vuran “enflasyon”, “işsizlik”, “döviz/finansman ihtiyacı” gibi sorunları da, üretim yoluyla çözebilecekken…
Örneğin ayçiçeğinde, Rusya’nın, Moldova’nın, Kosova’nın, Ukrayna’nın, Gürcistan’ın, Bosna’nın eline bakıyoruz…
Daha fazla kazansınlar diye de (geçtiğimiz hafta olduğu gibi) gümrük vergilerini düşürüyoruz!
***
Sonuçta…
Verimli üretimi öğretemememiz ve desteklemememiz nedeniyle, “yabancı ile rekabeti düşük karlılıklarla devam ettirmeye çabalayan” yerli üreticimizi:
Üretimden daha da soğutuyor;
Gelecek yıllarda gerçekleştireceğimiz, daha yüksek ithalatın temelini atıyoruz…
