Az kaldı, biraz daha sabır

TCMB’nin Enflasyon Raporu, Başkan Fatih Karahan’ın sunumuyla ya­rın yayımlanacak. Rapor­da TCMB’nin enflasyon ve büyüme tahminlerinde ya­pacağı revizyonlar ile bu tahminlere ulaşmak için izleyeceği para politikası­na ilişkin sinyaller yakın­dan takip edilecek.

TCMB’nin politika fai­zini karara bağlayacağı ilk toplantı ise 10 Eylül’de yapılacak. Ancak TCMB, bu toplantıyı bek­lemeden de faiz indirebilir. Mev­cut durumda TL likidite koşulları sıkı tutularak bankalararası piya­sada faiz %40’ta tutuluyor. TCMB fonlama faizini, likidite koşulla­rını gevşeterek, PPK toplantısını beklemeden de mevcut politika faizi olan %37’ye çekerek 3 puan­lık bir indirime gidebilir.

Yurt dışı koşullar hâlen buna izin vermese de TCMB’nin son dönemde talepte görülen yavaşla­mayı ve bunun enflasyona olumlu yansımaya başlamasını nasıl de­ğerlendirdiği önemli olacaktır. Bu gelişmeleri gerekçe göstererek, yurtdışı şartlar izin verirse, PPK toplantısından önce parasal gev­şemeye gidip gitmeyeceğine iliş­kin sinyaller toplantıda yakından izlenecektir.

Enflasyon koşulları olumluya döndü

Haziran ayından bu yana enf­lasyon koşullarının ve görünü­mün daha olumluya dönmeye başladığına ilişkin erken sinyal­leri ve bunun nedenlerini paylaş­mıştım.

İç talepteki yavaşlamada altın fiyatlarındaki düşüş, zayıf istih­dam görünümü ve kredi vadeleri­nin kısalması gibi unsurların ro­lünü ayrıntılı biçimde incelemiş­tim. Talep koşullarının enflasyon üzerindeki olumlu etkisinin gö­rülmeye başladığına işaret eden ilk sinyalleri ise Mayıs enflasyo­nunu değerlendirirken ele almış­tım. Özellikle Temmuz enflasyo­nuyla birlikte ana eğilimdeki iyi­leşme daha görünür hâle geldi.

TCMB’nin para politikası değer­lendirmelerinde kullandığı altı çekirdek eğilim göstergesinin or­talamasıyla oluşturduğu enflas­yon ana eğilim göstergesi, art arda 3 ay gerileyerek Temmuz ayında %1.8 ile geçen yılın son çeyreğin­den bu yana en düşük seviyesine indi. Bu gerçekleşme, TCMB’nin Ağustos ayında ana eğilimde ar­tış yaşanacağı yönündeki beklen­tisinden daha olumlu oldu.

Ayrı­ca TCMB’nin güvenilir bir eğilim göstergesi olarak öne çıkardığı medyan enflasyon, Temmuz ayın­da aylık %1.6’ya gerileyerek yı­lın en düşük seviyesine indi. Üs­telik Temmuz enflasyonundaki bu olumlu görünüm, SGK katılım payındaki artışın manşet enflas­yonu 0.22 puan, çekirdek C enf­lasyonunu ise 0.35 puan yukarı yönlü ek katkı yapmasına rağmen gerçekleşti.

Hâlâ erken

Ancak enerji fiyatlarındaki ar­tış ve eşel mobil uygulamasından çıkılması nedeniyle manşet enf­lasyon hâlâ çok yüksek ve yakın dönemde de yüksek kalacak gibi görünüyor. Sigara fiyatlarındaki vergi kaynaklı artış da enflas­yonu yukarı çekecek.

Ağustos ayında enerji ve sigara fiyatlarındaki artı­şın aylık enflasyona 0.5 pu­an civarında katkı yapması­nı bekliyoruz. Gıda fiyatları da olumlu yağış koşullarına rağmen o kadar iyi seyretmi­yor. Bu nedenle, büyük ölçüde dışsal etkilerle Ağustos ayın­da aylık enflasyon %2civarın­da gerçekleşebilir. Bu durum­da yıllık enflasyon da Temmuz ayındaki %31.8’e yakın kalacaktır. Enflasyonun son 1 yıldır %30’un biraz üzerinde takılı kalması, bu seviyedeki katılığın daha görünür hâle gelmesine neden oldu. Bu da uzun vadeli enflasyon beklentile­rinin yükselmesine yol açıyor ki bu da enflasyondaki katılığı daha da perçinliyor.

Son dönemde enflasyon eğili­minde görülen iyileşme, biraz sa­bır gösterirsek bu katılığın kırı­labileceğine işaret ediyor. Ancak yeni başlayan bu olumlu eğilim hâlâ kolayca tersine dönebilir. Ör­neğin TCMB’nin bu gelişmeleri gerekçe göstererek yarınki Enf­lasyon Raporu’nda para politi­kası duruşunda gevşeme sinyali vermesi veya sonrasında şartlar oluşmadan erken bir parasal gev­şemeye gitmesi, olumlu eğilimi tehlikeye atabilecek bir adım olur.

Enflasyondaki düşüşün devam etmesi ve aylık enflasyon eğili­minin hedeflerle uyumlu biçimde gerilemesi için mevcut duruşun bir süre daha korunması ve ta­lepteki zayıflamanın tolere edil­mesi gerekecektir. Aksi takdirde, enflasyondaki katılığın kırılmaya başladığına dair güven oluşması ve enflasyon beklentilerinin ge­rilemesi kolay olmayacaktır. Enf­lasyon beklentilerinde iyileşme olmadan da kalıcı bir dezenflas­yon sürecinden söz edemeyiz.